پرسمان نماز 11 ؛‌‌ نمازهای پنج گانه را در سه وعده بخوانم صحیح است؟

یک دانش‌آموزی از من پرسید حاج آقا دوستم از من پرسیده ظهر، ظهر است یا عصر ؟ گفتم معلوم هست که ظهر هست!

او گفت: «پس چرا نماز عصر را ظهر می‌خوانی؟ نماز‌های پنج گانه را باید در پنج وعده بخوانی نه در سه وعده. این‌جوری نمازت باطل هست!» حاج آقا سخن او درست هست؟

گفتم اگه حرفش درست باشد ـ پناه بر خدا ـ پس نمازِ رسول الله هم باطل هست.

چون علمای شیعه و سنی هر دو گفتند پیامبر هر وقت عُذری داشت مثل سفر، گرمای شدید، بارندگی یا جنگ، نماز ظهر و عصر را با هم می‌خواند و بین آن دو نماز فاصله نمی‌انداخت.

نماز مغرب و عشا را هم با هم می‌خواند یعنی پنج وعده را در سه وعده می‌خواند. [1]

تازه بالاتر از این برایت بگویم؛ مهم‌ترین کتاب اهل سنّت صحیح بخاری هست.

داخل این کتاب آمده پیامبر اکرم وقتی در مدینه بود بدون هیچ عُذری نماز ظهر و عصر را با هم می‌خواند و نماز مغرب و عشا را با هم می‌خواند. [2]

از آقا پرسیدن چرا با هم خواندید؟ حضرت فرمودند به خاطر تخفیف، به خاطر وسعت، به خاطر رحمت و لطف؛ خدا به من اجازه داده این تخفیف را بدهم. [3]

به او گفتم : ما شیعیان می‌گوییم نمازهای پیامبر دو گونه بوده است.

گاهی اوقات پنج وعده را در پنج نوبت می‌خواندند و گاهی اوقات آنها در سه وعده می‌خواندند.

حالا پرسش ما این است که آیا اشکال دارد ما کاری را انجام بدهیم که خود حضرت انجام می‌دادند و به ما هم اجازه دادند که انجام بدهیم؟

یه ضرب المثل هست که می‌گوید شاه می‌بخشه ولی وزیر نمی‌بخشه!

پس خواندنِ نماز‌های پنج گانه در سه نوبت صحیحِ صحیح هست.

پرسمان نماز 12 ؛‌‌ در نماز جماعت کجا بایستم ثوابش بیشتر است؟

یک سؤال ‌دانش‌آموزان این که «حاج آقا در نماز جماعت بهترین مکان کجاست؟ کجا بایستیم ثوابش بیشتر باشد و خدا خوشنود تر باشد؟»

جواب من این است که سه تا فرمول یادت میدهم تا خودت بهترین مکان را به دست بیاری.

یک. صف اول از دوم بهتر است و صف دوم از سوم، و صف سوم از چهارم و....

پیامبر اکرم فرمودند: صفِ اول مثل منِ پیامبر می‌ماند، صف دوم مثل پیروانم. [4]

منظور ایشان این هست که صفِ اول اقیانوس هست و صف دوم یک استکان آب.

امام رضای مهربان فرمودند: «تا وقتی در صفِ اول جا برای ایستادن هست در صفِ دوم نایست». [5]

دو. در هر صف، سمت راست امام جماعت از سمت چپ برتر هست. [6]

سه. اگر سمت راست ایستادی بهترین مکان ، جایی است که به امام جماعت نزدیک تر باشد،

اگر سمت چپ ایستادی بهترین مکان، جایی که به امام جماعت نزدیک تر باشد. [7]

اگر در خانه نماز می‌خوانی پیشنهاد امام صادق این است که مثل امیرالمؤمنین [8]همیشه در یک مکان ثابت نماز بخوانی. [9]

این فرمول برای نماز جماعت بود اما اگر خواستی نماز مستحبی بخوانی یا نماز جماعت تمام شده بود و خواستی در مسجد یا نمازخانه‌‌ی مدرسه، خودت به تنهایی نماز بخوانی «در جاهای مختلفی بایست و نماز بخوان تا زمین‌های مختلف روز قیامت پیش خدا به نمازت شهادت بدهند» و این سبب افتخارت باشد. [10]

اگر خواهی ثوابِ بی‌نهایت * اگر خواهی بهشت با طراوت

اگر مشتاق هستی بر عبادت * نماز آن هم به مسجد با جماعت

[1] پیامبر در چهار موقعیت سفر ، خطر (جنگ) ، مَطَر (باران) حَرّ (باران) نماز ها را به صورت جمع می خواندند.

[2] صحیح بخارى، ج 1، ص 201، باب تأخیرالظهر الى العصر، حدیث 518،

شبیه این حدیث از ابن عباس هم آمده که : ان النبى صلى الله علیه و آله و سلم جمع فی المدینه بین الظهر و العصر و بین‏المغرب و العشاء من غیر خوف و لا مطر ولا سفر. (صحیح مسلم، باب الجمع بین الصلوتین، ص 314، حدیث 9).

[3] قال النبی :... أَرَدْتُ أَنْ أُوَسِّعَ عَلَى أُمَّتِی. (وسائل الشیعة ؛ ج‏4 ؛ ص221)

[4] فَضْلُ الصَّفِّ الْأَوَّلِ عَلَى الثَّانِی كَفَضْلِی عَلَى أُمَّتِی. (مستدرك الوسائل، ج‏ 6، ص 461)

[5] فَإِنْ كُنْتَ خَلْفَ الْإِمَامِ فَلَا تَقُومُ فِی الصَّفِّ الثَّانِی إِنْ وَجَدْتَ فِی الْأَوَّلِ‏ مَوْضِعاً. (بحار الأنوار ، ج‏ 85، ص 105)

[6] امام صادق فرمودند : برتری سمت راست امام جماعت بر سمت چپ مانند برتری نماز جماعت به نماز فُرادا می‌ماند.

فَضْلُ‏ مَیامِنِ‏ الصُّفُوفِ‏ عَلَى مَیاسِرِهَا كَفَضْلِ الْجَمَاعَةِ عَلَى صَلَاةِ الْفَرْدِ. (وسائل الشیعة، ج ‏8، ص 307)

[7] امام باقر فرمودند : برترین صف نماز جماعت صف اول است و برترین مکان در صف اول نزدیک ترین مکان به امام جماعت است.

أَفْضَلُ الصُّفُوفِ أَوَّلُهَا وَ أَفْضَلُ أَوَّلِهَا مَا دَنَا مِنَ الْإِمَام. الكافی (ط - الإسلامیة) ؛ ج‏3 ؛ ص372

[8]‌‌ امام صادق علیه السلام: على علیه السلام اتاقى داشت كه در آن، چیزى جز یك فرش و یك شمشیر و یك قرآن نبود و در آنجا نماز مى‏خواند.

كانَ لِعَلِی علیه السلام بَیتٌ لَیسَ فیهِ شَی‏ءٌ إلّا فِراشٌ و سَیفٌ و مُصحَفٌ، و كانَ یصَلّی فیه‏. سفینة البحار، ج 1، ص 470.

[9] امام صادق فرمودند: مکانی ثابت در خانه برای نماز داشته باش. اتَّخِذْ مَسْجِداً فِی‏ بَیتِكَ‏. (الكافی (ط - الإسلامیة) / ج‏3 / 480 )

[10] پیامبر اکرم در مسافرت در هر مکانی استراحت می‌کرد دو رکعت می‌خواند تا در روز قیامت به عبادت او در پیشگاه خدا شهادت دهد.

عَنِ النَّبِی ص‏: أَنَّهُ لَمْ یرْتَحِلْ مِنْ مَنْزِلٍ إِلَّا وَ صَلَّى عَلَیهِ رَكْعَتَینِ وَ قَالَ حَتَّى‏ یشْهَدَ عَلَی‏ بِالصَّلَاةِ. مستدرك الوسائل و مستنبط المسائل / ج‏8 / 245)