پرسمان نماز 9 ؛ می‌دانی قنوت پیامبر چگونه بوده است؟

یک دانش‌آموز پرسید: «حاج آقا ما آخرش نفهمیدیم قنوتِ دُرست کدام است؟»

پرسیدم : چرا؟

گفت: «در قنوت دست را بالای سر بگیریم دُرست است یا مقابل سینه؟ کفِ دو دست رو به صورت بگیریم دُرست است یا رو به آسمان؟»

گفتم: هر کدام از این قنوت هایی که گفتی انجام بدهی نمازت صحیح هست.

اما اگر می‌خواهی شبیه پیامبر قنوت بگیری، این جوری که توضیح می‌دهم قنوت بگیر.

دستت رو نه بالای سرت بگیر و نه روبری شکمت، بلکه مقابل صورتت قرار بده.

کف دستت رو به صورتت نباشد، رو به آسمان باشد.

چهارتا انگشت را به هم بچسبان ولی انگشت شَست را جدا قرار بده.

کفِ دست و انگشت‌ها را مچاله نکن، بلکه کشیده باشد.

نگاهت به کفِ دست باشد.

دست‌ها را از هم جدا نکن، کنار هم قرار بده. [1]

پرسید: «این که بعد از قنوت دست به سر و صورت می‌کشند درست است؟»

گفتم آقا امام صادق علیه السلام فرمودند: «هر دستی به درگاه خدا بلند بشود خدا حیا می‌کند خالی برگرداند، حتماً آن دست را پر از رحمت می‌کند، به همین خاطر بعد از دعا کردن دست را به سر و صورت خود بکشید» [2] ولی در نماز برای قنوت این کار را نکنید. [3]

خدایا معذرت می‌خواهم از تو * گذشت و مغفرت می‌خواهم از تو

خداوندا تمام خیرِ دنیا * و خیرِ آخرت می‌خواهم از تو

«رَبَّنا آتِنا فِي الدُّنْيا حَسَنَةً وَ فِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً وَ قِنا عَذابَ النَّار»

پرسمان نماز 10 ؛‌‌ خدا که حاجتم را می‌داند، چه نیازی به قنوت است؟

یکی از ‌دانش‌آموزان گفت: حاج آقا! یک سؤال دارم

«خدا حاجتم را می‌داند یا نمی‌داند ؟ اگه می‌داند بدهد ! پس چه نیازی هست من، در قنوتِ نماز حاجتم را از خدا بخواهم؟»

به او‌‌ گفتم قرآن می‌فرماید: خدا حاجت همه را می‌داند چه با زبان بیان کنند چه در قلب‌ خود مخفی کنند. [4]

گفت پس چرا ما باید با زبان‌ از خدا حاجت بخواهیم؟

سه تا جواب به او دادم.

یک: امام صادق علیه السلام فرمودند ما با زبانِ خود دعا می‌کنیم چون خدا دوست دارد صدای بنده‌اش را بشنود و از شنیدن صدای بنده‌اش خوشنود می‌شود. [5]

مثل بچه ای که تازه به حرف آمده ، مادرش می‌داند بچه ش شیر می‌خواهد، آب می‌خواهد، اما دوست دارد بچه‌اش بگوید من آب می‎خواهم تا از شنیدن صدایش کیف کند ، لذت ببرد.

دو: آقای الکسیس کارل یک پزشک فرانسوی هست. سالها درباره رابطه دعا و سلامتی تحقیق کرده و یک کتاب نوشته به نام نیایش.

می گوید همان‌طور که جسم ما بدون آب بدون اکسیژن می‌میرد، روح ما هم اگر با خدا حرف نزنیم دعا نخوانیم می‌میرد.

می گوید هرچی بیشتر و بهتر با خدا حرف بزنیم سیستم ایمنی بدن‌ ما‌‌ فعال تر می‌شود ، کمتر بیمار می‌شویم و زودتر از بیماریها خوب می‌شویم.

می گوید هر چی بیشتر با زبانمان به خدا حرف بزنیم کمتر فکر‌های بد به ذهن‌ ما‌‌ می‌آید، به مغز ما‌‌ هجوم می‌آورد.

او می گوید این گونه آرامش ما بیشتر می‌شود. [6]

حرف ایشان در آیات قرآن هم ‌آمده که یاد خدا ـ مثل نماز ـ سبب آرامش دل می‌شود. «أَلا بِذِكْرِ اللَّهِ‏ تَطْمَئِنُ‏ الْقُلُوبُ» [7]

سه. قنوت یک ظاهری دارد و یک باطنی.

باطن و مغز قنوت این است که «خدایا ببین دستم خالی هست. ببین من هیچ چیزی ندارم و تو همه چیز داری. لطفاً به من عطا کن»

باطنِ قنوت یعنی اظهار کوچکی و تواضع در برابر بزرگی خدا. [8]

یعنی خدایا من متکبر نیستم. من مثل شیطان نیستم.

قنوت یعنی دست‌های نیاز به سوی بی‌نیاز.


[1] حائری پور، آداب نماز، ص 114.

[2] عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ قَالَ: مَا أَبْرَزَ عَبْدٌ یدَهُ إِلَى اللَّهِ الْعَزِیزِ الْجَبَّارِ إِلَّا اسْتَحْیا اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ أَنْ یرُدَّهَا صِفْراً حَتَّى‏ یجْعَلَ فِیهَا مِنْ فَضْلِ رَحْمَتِهِ مَا یشَاءُ فَإِذَا دَعَا أَحَدُكُمْ فَلَا یرُدَّ یدَهُ حَتَّى یمْسَحَ عَلَى وَجْهِهِ وَ رَأْسِهِ. (الكافی (ط - الإسلامیة) ؛ ج‏2 ؛ ص471)

[3] این کار در نماز کراهت دارد یعنی ثواب نماز را کم می‌کند.

[4]قُلْ إِن تُخْفُوا مَا فِی صُدُورِكُمْ أَوْ تُبْدُوهُ یعْلَمْهُ اللَّهُ (آل عمران : آیه ۲۹)

[5] عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ قَالَ: إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى یعْلَمُ مَا یرِیدُ الْعَبْدُ إِذَا دَعَا وَ لَكِنْ یحِبُّ أَنْ یبُثَ‏ إِلَیهِ‏ الْحَوَائِجَ. (بحار الأنوار ؛ ج ‏90 ؛ ص 296)

[6] رحیم کارگر محمدیاری، نماز از دیدگاه دانشمندان و متفکران، ص 11 و 12.

[7] سوره رعد ، آیه 28.

[8] امام خمینی : ای عزیز، قنوت دست شستن از غیرِ حق و اقبال تامّ به عزّ ربوبیت پیدا کردن است و کف خالی و سؤال به جانب غنیّ مطلق دراز نمودن است. (آداب الصلاة ؛ ص 375)