#همنشین_خدا 81 ؛ هم حاضر، هم ناظر

یا حاضِرُ یا ناظِر

به نام خدایی که همیشه کنارم است و من را نگاه می‌کند.

سلام به شما معلم عزیز

همه ما قبول داریم که نماز انسان را از گناهان کوچک و بزرگ، گناهان آشکار و پنهان دور می‌کند. « إِنَّ الصَّلَاةَ تَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنکرِ » [1]

حال سؤال این است چگونه و با چه روش؟

ببینید ! راننده در حضور پلیس حیا می‌کند خلاف کند. سبقتِ بیجا بگیرد، سرعت زیاد برود، کمربند ایمنی را نبندد، چون پلیس هم شاهد است هم حاکم ؛ حکم می‌نویسد این مقدار جریمه شود یا ماشینش را توقیف می‌کند.

نماز هم به من و شما مُدام تلقین می‌کند، یادآوری می‌کند، که تو در محضر خدایی، خداوند دارد تو را نگاه می‌کند آن خدایی که شاهد امروز است در دنیا، حاکم فرداست در قیامت. پس حیا کن و آن گناه را رها کن !

خدا به من و شما اجازه داده در مسجد و خانه و مغازه، در شهر یا در روستا، در خشکی یا در دریا نماز بخوانیم. در زمان‌ها و مکان‌های مختلف و پیام این دستور خداوند این است که منِ خداوند، در همه این جاها حضور دارم. « وَ هُوَ مَعَکمْ أَینَ مَا کنتُمْ » [2] « فَأَینَمَا تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ » [3]

به ما سفارش شده نمازتان با حضور قلب باشد یعنی ؛ احساسِ حضور در محضر پروردگار را داشته باشید. بدانید دقیقاً روبروی خداوند هستید بدون هیچ واسطه‌ای داری با خودِ خودِ خداوند صحبت می‌کنید. « أَنَّک فِیهَا قَائِمٌ بَینَ یدَی اللَّهِ » [4]

آیا توجه داری که خداوند دارد تو را در نماز نگاه می‌کند « أَلَمْ یعْلَم بِأَنَّ اللَّهَ یرَى » [5]

ما در نماز بی‌واسطه از خودِ خداوند درخواست می‌کنیم « رَبَّنَا آتِنَا فِی الدُّنْیا حَسَنَةً » خدایا خوبی‌های دنیا را به ما بده ! به فرشتگان نمی‌گوییم که آنها حاجت ما را از خداوند بخواهند.

نمی‌گوییم « اِیّاهُ نَعْبُد » کسی را که غایب است عبادت می‌کنیم، می‌گوییم « اِیّاکَ نَعْبُد » تو را که الان حاضر می‌بینیم می‌دانیم، عبادت می‌کنیم.

* بله ! دانش آموز اگر خداوند را حاضر بداند پشت سر معلم شِکلَک در نمی‌آورد.

* معلم اگر خداوند را حاضر بداند دانش آموزش را تحقیر نمی‌کند، توهین نمی‌کند.

* فروشنده جنس تقلبی را به نام جنس اصلی نمی‌فروشد. برای فروش بیشتر، سود بیشتر، دروغ نمی‌گوید.

* مرد به صورتِ زنش سیلی نمی‌زند.

* زن بدون اجازه شوهرش از جیب او پولی را برنمی‌دارد.

بله ! دنیایی که انسان خداوند را حاضر بداند، دنیای بدون فریب و نیرنگ است. دنیایی زیبا و قشنگ !

#همنشین_خدا 82 ؛ زنگ انشاء، زنگ حساب

یا مَنْ فِى الْجَنَّةِ ثَوابُهُ، یا مَنْ فِى النَّارِ عِقابُهُ

به نام خدایی که خوب‌ها را ثواب می‌دهد بدها را عذاب می‌دهد.

سلام به شما معلم عزیز.

می‌خواهم با یکدیگر به یک پرسش پاسخ بدهیم

ما قبول داریم که « إِنَّ الصَّلَاةَ تَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنکرِ » [6] نماز انسان را از گناهان کوچک و بزرگ، آشکار و پنهان، دور می‌کند. اما چگونه و با چه روش؟

ببینید ! اگر یک جوانی همه جور گناهی برایش فراهم باشد ؛ ولی مطمئن باشد تا هفت ساعت دیگر از دنیا می‌رود، آیا شراب می‌خورد؟ دزدی می‌کند؟ فیلمِ مستهجن می‌بیند؟ ارثِ خواهر و برادرش را بالا می‌کشد؟ با نامحرم شوخی می‌کند؟

نه ! می‌گوید: این چند ساعت آخر عمر ارزشش را ندارد. اگر همسرش، همسایه‌اش، همکارش، به او ظلم شخصی کند، قهر می‌کند؟ فحش می‌دهد؟ دعوا می‌کند؟‌‌ با خود می‌گوید: نه ! این چند ساعت آخر عُمر ارزش دعوا ندارد، بگذار یک خاطره خوشی از ما در ذهن آنها بماند.

ببینید ! نماز ا که می‌خواهیم شروع کنیم ؛ به ما گفته‌اند: قبل از هر نماز به خودت یادآوری کن، این نماز خداحافظی است ! تا چند ساعت دیگر وارد برزخ می‌شوی « صَلِّ صَلَاةَ مُوَدِّعٍ ». [7]

به ما گفتند: یادت باشد روز قیامت خوب‌ها صورتشان سفید است و بدها سیاه. وقتی می‌خواهی وضو بگیری و صورتت را بشویی، امیرالمؤمنین علیه السلام فرمودند ؛ دعا کن، خدایا ! صورتم را سفید قرار بده در روزی که برخی صورت‌ها سیاه است. « اَللَّهُمَّ بَیضْ وَجْهِی یوْمَ تَسْوَدُّ فِیهِ الْوُجُوه‏ »

یادت نرود، که بهشتی‌ها نامه اعمالشان را با دستِ راست می‌گیرند، جهنمی‌ها با دست چپ. وقتی دست راستت را می‌شویی، این دعا را بخوان ! خدایا ! نامه عملم را به دست چپم نده. « اَللَّهُمَّ أَعْطِنِی کتَابِی بِیمِینِی »

فراموش نکن که بدها، در روی پلِ صراط، پایشان لرزان است. وقتی مسح پا می‌کشی، بگو: خدایا پایم را بر روی پل صراط ثابت قدم قرار بده. « اَللَّهُمَّ ثَبِّتْنِی عَلَى الصِّرَاطِ یوْمَ تَزِلُّ فِیهِ الْأَقْدَام‏ »

یعنی وقتی وضو می‌گیری گویا در آخرت سیر کرده‌ای و یاد آخرت در تو زنده شده است.

در هر نماز دو بار بگو « مالِکِ یَوْمِ الدّین » ؛ یعنی در زنگ دنیا انشاء داری ! هر چه خواستی بگو، هر کاری خواستی بکن. زنگِ آخرت زنگ حساب است، یاد روزی باش که خوبی‌ها بی پاداش نمی‌ماند حتی یک ذره‌اش و بدی‌ها بی پاسخ نمی‌ماند، حتی یک ذره‌اش. « فَمَنْ یعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَیراً یرَهُ. وَ مَنْ یعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ شَرًّا یرَهُ‏ » [8]

ببینید گناه و یاد آخرت مثل دو کفه ترازو می‌مانند. امیرالمؤمنین علیه السلام فرمودند: « مَنْ أَکثَرَ مِنْ ذِکرِ الْآخِرَةِ قَلَّتْ مَعْصِیتُه‏ » [9] هر چه کفّه یاد آخرت سنگین‌تر باشد کفه گناهان سبک‌تر می‌شود و بار گناهان ما کمتر می‌شود.

پس نماز، با یادآوری مُدام آخرت، قیامت، قبر، بهشت و جهنم انسان‌ها را از چاهِ گناه دور می‌کند.


[1] سوره عنکبوت، آیه 45.

[2] سوره حدید، آیه 4.

[3] سوره بقره، آیه 115.

[4] حَقُّ الصَّلَاةِ أَنْ تَعْلَمَ أَنَّهَا وِفَادَةٌ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ أَنَّک فِیهَا قَائِمٌ بَینَ یدَی اللَّهِ. (وسائل الشیعة، ج‏15، ص 173)

[5] سوره علق، آیه 14.

[6] سوره عنکبوت، آیه 45.

[7] ِ عَنْ عَلِی علیه السلام قَالَ : جَاءَ خَالِدٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله فَقَالَ یا رَسُولَ اللَّهِ أَوْصِنِی وَ أَقِلَّهُ لَعَلِّی أَحْفَظُ فَقَالَ أُوصِیک بِخَمْسٍ بِالْیأْسِ مِمَّا فِی أَیدِی النَّاسِ فَإِنَّهُ الْغِنَى الْحَاضِرُ وَ إِیاک وَ الطَّمَعَ فَإِنَّهُ الْفَقْرُ الْحَاضِرُ وَ صَلِّ صَلَاةَ مُوَدِّعٍ وَ إِیاک وَ مَا تَعْتَذِرُ مِنْهُ وَ أَحِبَّ لِأَخِیک مَا تُحِبُّ لِنَفْسِک‏. (وسائل الشیعة، ج‏16، ص 26)

[8] سوره زلزال، آیه 7 و 8.

[9] تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، ص 146.