#همنشین_خدا 118 ؛ تاریخچه اذان

به نام خداوند به یاد خداوند و برای خداوند

سلام به شما معلم عزیز. دعا می‌کنم لحظه لحظه زندگی من و شما سرشار از یاد خداوند باشد.

در این جلسه‌‌ می‌خواهم تاریخچه اذان را با هم مرور کنیم.

اذان دو تاریخچه دارد ؛ تاریخچه دروغ و تاریخچه راست.

دروغگوها می‌گویند: پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله مدام ذهنشان مشغول بود و در فکر بودند که چگونه مردم را خبر کنند برای نماز جماعتِ اول وقت؟ بعضی‌ها پیشنهاد دادند خُب شیپور می‌نوازیم ؛ حضرت فرمودند: این شیوه یهودی‌هاست برای خبر کردن عبادت.

بعضی‌ها گفتند: خُب ناقوس می‌نوازیم پیامبر فرمودند: خُب این شیوه مسیحی‌هاست برای اعلام عبادت. همین طور که در فکر بودند « اُبیّ بنِ کَعب » یا « عبداللهِ بنِ زید » آمدند گفتند: یا رسول الله ما خواب دیدیم که در عالم خواب شخصی این جملات را می‌فرمود ـ همان جملات اذان ـ. بعد پیامبر با شنیدن خواب این‌ها خوشحال بلند شدند و فرمودند: با گفتن این جملات با صدای بلند مردم را برای نماز دعوت می‌کنیم. [1]

امام صادق علیه السلام فرمودند: این تاریخِ دروغ است. خداوند عزیزتر از آن است که جزئیات دینش را با خوابِ یک نفر به پیامبرش منتقل کند. [2]

فرمودند: ما اعتقاد داریم تک تک جزئیات احکام دین توسط وحی از خداوند به پیامبرش رسیده و حضرت تحریف کنندگان تاریخچه اذان را لعنت کردند.

اما تاریخِ درست چیست؟ در سفر معراج، پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله به آسمان‌ها رفتند، آنجا وقت اذان که شد، جبرئیل اذان و اقامه گفتند و بعدش پیامبران و فرشتگان پشت سرِ رسول خداوند به نماز ایستادند. [3]

پس اولین مؤذن جبرئیل است در سفر معراج، در آسمان‌ها.

بعداً که قرار شد در زمین هم اذان گفته شود جبرئیل نازل شد و در مکانی که پیامبر اکرم و امیرالمؤمنین علیهما السلام حاضر بودند دوباره جملات اذان را بیان فرمودند.

پیامبر اکرم از حضرت علی علیهما السلام پرسیدند: آیا جملات اذان را شنیدی؟ گفت بله.

فرمودند: پس بلال حبشی را خبر کن و این جملات را به او آموزش بده. که اولین مؤذّن در بین مسلمان‌ها امیرالمؤمنین علیه السلام و دومین مؤذن بلالِ حبشی است. [4]

مواظب باشیم که دشمنان دین با تحریف تاریخ و احکام دین ما را از شیوه و روش پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله دور نکنند.

#همنشین_خدا 119 ؛ صد آفرین، هزار آفرین

یا مَنْ یَقبَلُ الیَسیر

به نام خدایی که کم را می‌پذیرد.

سلام به شما معلم عزیز. می‌خواهم یک مثال بزنم تا یک نکته نمازی را بهتر بفهمیم. معلمی به دانش آموزش مشق می‌دهد و می‌گوید

الف. اگر صحیح و بدون غلط بنویسی تو را تنبیه نمی‌کنم و لازم نیست مشق را دوباره بنویسی.

ب. اگر نقطه‌ها را با دقت بگذارید و دقیقاً روی خط زمینه بنویسید برایت مُهر صد آفرین هم می‌زنم.

ج. اگر دور مشقت را گُل و بوته بکشی، مُهر هزار آفرین برایت می‌زنم.

در این مثالی که زدم آن معلم خداست و آن دانش آموز ما هستیم و آن مشق، نماز است.

خداوند می‌فرماید برای نمازت سه شرط می‌گذارم

یک. شرط صحت: اینکه نمازت را با انجام واجبات و ترکِ مبطلات انجام بدهی.

واجبات نماز و مبطلات نماز در رساله مراجع آمده است مثلاً نماز رو به قبله و با وضو باشد، در بین نماز، سرت را این طرف و آن طرف نکنی، با کسی حرف نزنی.

در این صورت لازم نیست نمازت را دوباره بخوانید و روز قیامت هم تنبیه ات نمی‌کنم.

دو. شرط قبولی: که اگر انجام بدهیم مُهر صد آفرین برایت می‌زنم و از آثار نماز بیشتر بهره‌مند می‌شوی. به آرامش می‌رسی و به من نزدیک می‌شوی. کلید بهشت را در دستان تو قرار می‌دهم و گناهان گذشته‌ات را پاک می‌کنم و هوایت را دارم تا در آینده گناه انجام ندهی.

چند تا از شرایطِ قبولی نماز را با هم دوره کنیم:

این که با برادر مسلمانت قهر نکنی، اهل غیبت و چشم چرانی نباشی، حرام خور و شراب خور نباشی، مردم آزار والدین، آزار، همسرآزار نباشی، ولایت بیت علیهم السلام را بپذیری و زکات مال را بپردازی.

یک نکته مهم ‌خدمت‌تان عرض کنم اینکه شراب‌خوار تا چهل روز نمازش قبول نمی‌شود « لَا تُقْبَلُ صَلَاةُ شَارِبِ الْخَمْرِ أَرْبَعِینَ یوْماً » یعنی شرطِ قبولی را ندارد و ممکن است شرط صحت را داشته باشد یعنی واجبات و مبطلات نماز را رعایت کرده باشد.

پس شرابخوار در آن چهل روز هم باید نماز را بخواند و اگر نمازش را بخواند به خاطر خواندن آن نمازش تنبیه نمی‌شود اگر در آن چهل روز توبه کند مُهر قبولی هم می‌خورد [5] اما اگر توبه نکند فقط نمازش صحیح است و واجبی که بر گردنش آمده است انجام داده است.

سه. شرطِ کمال: که اگر انجام بدهید مُهر هزار آفرین برایت می‌زنم و آثار و برکات نماز برای تو خیلی خیلی زیاد می‌شود.

چند تا شرط کمال را خدمت شما بیان کنم: عطر زدن، شانه کردن مو قبل از نماز، انگشترِ عقیق به دست کردن، پوشیدن لباس سفید، در اول وقت نماز خواندن، در مسجد و به جماعت نماز خواندن، داشتنِ تعقیبات نماز، این‌ها هم شرایط کمال نماز است.


[1] محمدی ری شهری، حکمت نامه پیامبر اعظم «صلى الله علیه و آله و سلم»، ج‏9، ص 327، پژوهشى درباره چگونگى تشریع اذان‏.

[2] امام صادق علیه السلام : قَالَ : «مَا تَرْوِی هذِهِ النَّاصِبَةُ؟» فَقُلْتُ : جُعِلْتُ فِدَاک، فِیمَا ذَا؟ فَقَالَ : «فِی أَذَانِهِمْ وَ رُکوعِهِمْ وَ سُجُودِهِمْ». فَقُلْتُ : إِنَّهُمْ یقُولُونَ : إِنَّ أُبَی بْنَ کعْبٍ رَآهُ فِی النَّوْمِ، فَقَالَ : کذَبُوا، فَإِنَّ دِینَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ أَعَزُّ مِنْ أَنْ یرى‏ فِی النَّوْمِ. (الکافی، ج‏3، ص 482)

[3] امام باقر علیه السلام : لَمَّا أُسْرِی بِرَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله إِلَى السَّمَاءِ فَبَلَغَ الْبَیتَ الْمَعْمُورَ وَ حَضَرَتِ الصَّلَاةُ فَأَذَّنَ جَبْرَئِیلُ وَ أَقَامَ فَتَقَدَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله وَ صَفَّ الْمَلَائِکةُ وَ النَّبِیونَ خَلْفَ مُحَمَّد. (الکافی، ج‏3، ص 302)

[4] امام صادق علیه السلام : لَمَّا هَبَطَ جَبْرَئِیلُ علیه السلام بِالْأَذَانِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله کانَ رَأْسُهُ فِی حَجْرِ عَلِی علیه السلام فَأَذَّنَ جَبْرَئِیلُ علیه السلام وَ أَقَامَ فَلَمَّا انْتَبَهَ رَسُولُ اللَّه قَالَ یا عَلِی سَمِعْتَ قَالَ نَعَمْ قَالَ حَفِظْتَ قَالَ نَعَمْ قَالَ ادْعُ بِلَالًا فَعَلِّمْهُ فَدَعَا عَلِی علیه السلام بِلَالًا فَعَلَّمَهُ. (الکافی، ج‏3، ص 302)

[5] امام صادق علیه السلام : لَا تُقْبَلُ صَلَاةُ شَارِبِ الْخَمْرِ أَرْبَعِینَ یوْماً إِلَّا أَنْ یتُوب‏. (مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، ج‏17، ص 57)