استاد قرائتی
هيچ عملى در تاريخ اين همه گواه و شاهد نداشته
شخص رسول اكرم و ائمه معصومين عليهم السلام و تمام اصحاب و ياران و تمام مؤمنين و مسلمين، بر فراز تمام منارهها، بامها، مسجدها، خانهها، مدارس، راديوها، تلويزيونها، قارّهها، شهرها، روستاها، مردها و زنها، پيرها و جوانها و هر كس در طول تاريخ اسلام اذان و اقامهاى گفته شهادت داده كه نماز بهترين عمل است: «حىّ على خيرالعمل»
هيچ كار خيرى اين همه گواه و حلقوم و ناله فرياد براى بهترين بودنش بكار نرفته است. (نکته ۹۲)
نماز و تسبيح
در ركوع و سجود، با گفتن «سبحان اللَّه» يا «سبحان ربّى الاعلى و بحمده» يا «سبحان ربّى العظيم و بحمده» خداوند را تسبيح مىكنيم.
بگذار لااقل از ذرّات خاك، شن، جمادات، گياهان و ستارگان عقب نباشيم. اگر به گفته قرآن همه چيز در حال تسبيح است چرا ما نباشيم؟! « يُسَبِّحُ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْض ؛ جمعه، 1»
تسبيح گوى او نه بنى آدمند و بس | هر بلبلى كه زمزمه بر شاخسار كرد. |
ذرات هستى، تسبيح خدا مىكنند گرچه به گفته قرآن ما تسبيح آنها را نمىفهميم.
در قرآن مىخوانيم كه هُدهُد نزد سليمان آمد و از خورشيد پرستى مردم منطقهاى كه رهبرى آنها را زنى به عهده داشت ناله كرد! اگر هُدهُد توحيد و شرك را مىفهمد و بدى آن را درك مىكند و زن و مرد را تشخيص مىدهد و گزارش آن را به حضرت سليمان مىدهد، چه مانعى دارد سبحان اللَّه هم بگويد؟
مگر قرآن نمىگويد: مورچهاى به باقى مورچگان گفت: به لانههاى خود برويد كه اين سليمان و لشكر او هستند كه شما را ناآگاه پايمال مىكنند. چه مانعى دارد مورچهاى كه نام افراد را مىداند سبحان اللَّه هم بگويد. (نکته ۱۰۱)
نماز همتاى رهبرى است
در قرآن دوبار كلمه «و من ذرّيتى» بكار رفته است كه هر دوبار از زبان مبارك حضرت ابراهيم است.
يك بار زمانى كه بعد از آزمايشات بسيار سنگين از طرف خداوند به مقام رهبرى رسيد، فوراً از خدا خواست كه ذريّه من هم رهبر شوند. ولى در جواب شنيد ظالم رهبر نمىشود (اگر از ذريه تو ظلمى سر زند رهبر نخواهد شد) «إِنِّي جاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِماماً، قالَ وَ مِنْ ذُرِّيَّتِي ؛ بقره ۱۲۴» بار ديگر در دعائى كه براى اقامه نماز داشت فرمود: «رَبِّ اجْعَلْنِي مُقِيمَ الصَّلاةِ وَ مِنْ ذُرِّيَّتِي :ابراهیم ۴۰» يعنى خداوندا ذريّه و نسل مرا نيز از بر پا كنندهگان نماز قرار بده. بنابراين مقام نماز در نزد ابراهيم مثل مقام رهبرى و همتاى آن است.
(نکته ۱۰۴)
نماز با ما سخن مىگويد
طبق آيات و روايات، كارهاى انسان در برزخ و قيامت در برابر او مجسّم مىشود. كار خوب در قالب نيكو و كار زشت در قالب زشت. زشتى و زيبايى كارها بدست خود ماست.
در روايات مىخوانيم نماز خوب را فرشته در قيافه زيبا بالا مىبرد و نماز مىگويد: «حفظك اللَّه كما حفظتنى» خدا ترا حفظ كند همان گونه كه تو مرا حفظ كردى. ولى نمازى كه با شرائط و دستوراتش اقامه نشود، فرشته آن را به صورت تاريك بالا مىبرد و نماز مىگويد: «ضيّعك اللَّه كما ضيّعتنى» خداوند تو را ضايع كند، همان گونه كه تو مرا ضايع كردى. « اسرارالصلوة امام خمينى، ص 6- 8»
(نکته ۱۱۱)
نماز و مراعات ضعفا
رسول خدا صلى الله عليه و آله حضرت على عليه السلام را به عنوان نماينده خود به سوى يمن فرستاد. هنگام عزيمت، حضرت پرسيد: نحوه نماز من با مردم چگونه باشد؟
پيامبر صلى الله عليه و آله فرمودند: با مردم به گونهاى نماز بخوان كه ضعيفترين آنها بتواند با تو همراه باشد و بر آنان رحمتآر. (قنوت و ركوع و سجدههاى طولانى بر مردم فشار است) « قَدْ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ ص حِينَ وَجَّهَنِي إِلَى الْيَمَنِ كَيْفَ أُصَلِّي بِهِمْ فَقَالَ صَلِّ بِهِمْ كَصَلَاةِ أَضْعَفِهِمْ وَ كُنْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَحِيما ؛ نهجالبلاغه، نامه 53» (نکته ۱۱۳)