فصل سوم : بر پا داشتن نماز

اقامه نماز

رسول اللَّه صلى الله عليه و آله: إنَّ المُؤمِنَ هِمَّتُهُ فِي الصَّلاةِ وَالصِّيامِ وَالعِبادَةِ.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: اهتمام مؤمن، به نماز و روزه و عبادت است.

شناخت نامه نماز ؛ ج 1؛ حدیث 147

رسول اللَّه صلى الله عليه و آله: لِيَكُن أكثَرُ هَمِّكَ الصَّلاةَ؛ فَإِنَّها رَأسُ الإِسلامِ بَعدَ الإِقرارِ بِالدّينِ.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: بيشتر همّ و غمت، نماز باشد كه آن، سرِ اسلام پس از پذيرش دين است.

شناخت نامه نماز ؛ ج 1؛ حدیث 149

الإمام الصادق عليه السلام: كونوا دُعاةً لِلنّاسِ بِغَيرِ ألسِنَتِكُم، لِيَرَوا مِنكُمُ الوَرَعَ وَالاجتِهادَ والصَّلاةَ وَالخَيرَ؛ فَإِنَّ ذلِكَ داعِيَةٌ.

امام صادق عليه السلام: مردم را با غير زبان‏ هايتان دعوت كنيد. آنان بايد از شما پارسايى و تلاش و نماز و نيكى ببينند. اين، معناى دعوت حقيقى است.

بحار الانوار؛ ج 70 ؛ ص 303

رسول اللَّه صلى الله عليه و آله: حَسبُ الرَّجُلِ من دينِهِ كَثرَةُ مُحافَظَتِهِ عَلى‏ إقامَةِ الصَّلَواتِ.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: مواظبت بسيار شخص بر انجام نمازها، براى ديندار بودنش كفايت مى‏ كند.

شناخت نامه نماز ؛ ج 1؛ حدیث 160

صحيح ابن خزيمة عن شرحبيل بن حسنة: صَلّى‏ رَسولُ اللَّهِ صلى الله عليه و آله بِأَصحابِهِ، ثُمَّ جَلَسَ‏ في طائِفَةٍ مِنهُم، فَدَخَلَ رَجُلٌ فَقامَ يُصَلّي، فَجَعَلَ يَركَعُ ويَنقُرُ في سُجودِهِ.

فَقالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه و آله: أتَرَونَ هذا؟ مَن ماتَ عَلى‏ هذا ماتَ عَلى‏ غَيرِ مِلَّةِ مُحَمَّدٍ؛ يَنقُرُ صَلاتَهُ كما يَنقُرُ الغُرابُ الدَّمَ. إنَّما مَثَلُ الَّذي يَركَعُ ويَنقُرُ في سُجودِهِ كَالجائِعِ لا يَأكُلُ إلَّا التَّمرَةَ وَالتَّمرَتَينِ، فَماذا تُغنِيانِ عَنهُ؟!

صحيح ابن خزيمة- به نقل از شرحبيل بن حسنه-: پيامبر خدا با يارانش نماز خواند و سپس ميان دسته ‏اى از آنان نشست. مردى وارد شد و به نماز ايستاد و ركوع كرد؛ ولى سجودش، مانند نوك زدن پرنده بود.

پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «آيا او را مى‏ بينيد؟ هر كس با اين وضعيت بميرد، به غير دين محمّد مرده است. در نمازش نوك مى ‏زند، همان گونه كه كلاغ به خون نوك مى ‏زند.

كسى كه ركوع مى‏ كند و سجده ‏اش مانند نوك زدن است، مثال گرسنه ‏اى است كه تنها يكى دو خرما مى ‏خورد. چه فايده ‏اى براى او دارد؟».

مستدرک الوسائل ؛ ج 3؛ ص 39

الإمام الصادق عليه السلام: دَخَلَ رَسولُ اللَّهِ صلى الله عليه و آله عَلى‏ رَجُلٍ مِن أصحابِهِ وهُوَ يَجودُ بِنَفسِهِ، فَقالَ: يا مَلَكَ المَوتِ ارفُق بِصاحِبي فَإِنَّهُ مُؤمِنٌ. فَقالَ: أبشِر يا مُحَمَّدُ، فَإِنّي بِكُلِّ مُؤمِنٌ رَفيقٌ...

فَقالَ رَسولُ اللَّهِ صلى الله عليه و آله: إنَّما يَتَصَفَّحُهُم في مَواقيتِ الصَّلاةِ، فَإِن كانَ مِمَّن يُواظِبُ عَلَيها عِندَ مواقيتِها، لَقَّنَهُ شَهادَةَ أن لا إلهَ إلَّااللَّهُ، وأنَّ مُحَمَّداً رَسولُ اللَّهِ، ونَحّى‏ عَنهُ مَلَكُ المَوتِ إبليسَ.

امام صادق عليه السلام: پيامبر خدا بر مردى از يارانش كه در حال مرگ بود، وارد شد و فرمود:

«اى فرشته مرگ! با يارم مدارا كن كه او با ايمان است».

فرشته گفت: اى محمّد! خوش ‏حال باش كه من با هر مؤمنى مدارا مى ‏كنم...

سپس پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود: «فرشته مرگ در وقت ‏هاى نماز به آنها سر مى‏ كشد.

پس اگر از كسانى باشد كه در وقت نمازها بر آن مواظبت مى‏ كنند، شهادتين (گواهى به يگانگى خدا و رسالت محمّد) را به او تلقين مى‏ كند و ابليس را از او دور مى‏ كند».

بحار الانوار؛ ج 6 ؛ ص 169

الإمام الباقر عليه السلام: لَمّا كَلَّمَ اللَّهُ موسَى بنَ عِمرانَ عليه السلام، قالَ موسى‏: ... إلهي! فَما جَزاءُ مَن صَلَّى الصَّلاةَ لِوَقتِها، لَم يَشغَلها عَن وَقتِها دُنيا؟ قالَ: يا موسى‏، اعطيهِ سُؤلَهُ، وابيحُهُ جَنَّتي.

امام باقر عليه السلام: موسى عليه السلام هنگام گفتگو با خداوند چنين گفت: خداى من! پاداش‏آن كس كه نماز را در وقتش خوانده و دنيا او را به خود مشغول نساخته است، چيست؟

خداوند فرمود: «اى موسى! آنچه را خواست، به او مى‏ بخشم و بهشتم را بر او روا مى ‏سازم».

بحار الانوار؛ ج 13 ؛ ص 328

عن إدريس القمّيّ: سَأَلتُ أبا عَبدِاللَّهِ عليه السلام عَنِ الباقِياتِ الصّالِحاتِ، فَقالَ: هِيَ الصَّلاةُ، فَحافِظوا عَلَيها. (الكهف : 46 الْمالُ وَ الْبَنُونَ زينَةُ الْحَياةِ الدُّنْيا وَ الْباقِياتُ الصَّالِحاتُ خَيْرٌ عِنْدَ رَبِّكَ ثَواباً وَ خَيْرٌ أَمَلا)

تفسير العيّاشى‏- به نقل از ادريس قمى-: از امام صادق عليه السلام در مورد نيكى ‏هاى ماندگار پرسيدم. فرمود: «آن، نماز است. بر آن مواظبت ورزيد». (این آیه به آیه 46 سوره کهف اشاره دارد.)

بحار الانوار؛ ج 82 ؛ ص

الكافي عن زيد بن الصائغ: قُلتُ لِأَبي عَبدِاللَّهِ عليه السلام: ادعُ اللَّهَ لَنا، فَقالَ: اللَّهُمَّ ارزُقهُم صِدقَ الحَديثِ، وأداءَ الأَمانَةِ، وَالمُحافَظَةَ عَلَى الصَّلَواتِ.

الكافى‏- به نقل از زيد بن صائغ-: به امام صادق عليه السلام گفتم: برايمان به درگاه خدا دعايى كن.

فرمود: «خدايا! راستگويى، امانتدارى و مواظبت بر نمازها را روزى ‏شان كن».

بحار الانوار؛ ج 89 ؛ ص 297

الإمام الصادق عليه السلام: امتَحِنوا شيعَتَنا عند ثلاثِ: عِندَ مَواقيتِ الصَّلاةِ كَيفَ مُحافَظَتُهُم عَلَيها؟ وعِندَ أسرارِهِم كَيفَ حِفظُهُم لَها عِندَ عَدُوِّنا؟ وإلى‏ أموالِهِم كَيفَ مُواساتُهُم لِإِخوانِهِم فيها؟

امام صادق عليه السلام: پيروان ما را در وقت ‏هاى نماز بيازماييد كه مواظبت بر نمازشان‏ چگونه است؟ و هنگام رازدارى ‏شان كه چگونه راز ما را نزد دشمنانمان نگاه مى ‏دارند؟ و چگونه برادرانشان را در اموالشان سهيم مى‏ كنند؟

بحار الانوار؛ ج 69 ؛ ص 149

الإمام الصادق عليه السلام: يُعرَفُ مَن يَصِفُ الحَقَّ بِثَلاثِ خِصالٍ: يُنظَرُ إلى‏ أصحابِهِ مَن هُم؟

وإلى‏ صَلاتِهِ كَيفَ هِيَ؟ وفي أيِّ وَقتٍ يُصلّيها؟

امام صادق عليه السلام: آن كه حق را وصف مى‏ كند [و خود را پيرو آن مى ‏داند ]، با سه ويژگى شناخته مى ‏شود: به يارانش نگريسته مى ‏شود كه كيان‏ اند؟ و به نمازش كه چگونه است و كِى آن را مى ‏خواند؟

بحار الانوار؛ ج 67 ؛ ص 302

الإمام الصادق عليه السلام: اختَبِروا إخوانَكُم بِخَصلَتَينِ، فَإِن كانَتا فيهِم وإلّا فَاعزُب‏ ثُمَّ اعزُب ثُمَّ اعزُب: مُحافَظَةٍ عَلَى الصَّلَواتِ في مَواقيتِها، وَالبِرِّ بِالإِخوانِ فِي العُسرِ وَاليُسرِ.

امام صادق عليه السلام: برادرانتان را با دو ويژگى بيازماييد. اگر هر دو ويژگى در آنها بود، [چه بهتر] و گر نه دورى گزين [- يد]، دورى گزين [- يد]، دورى گزين [- يد]: مواظبت بر نمازها در وقت آن و نيكى به برادران در سختى و آسانى.

الکافی ؛ ج 2 ؛ ص 672

لقمان عليه السلام‏- لِابنِهِ-: يا بُنَيَّ، لا يَكُنِ الدّيكُ أكيَسَ مِنكَ وأكثَرَ مُحافَظَةً عَلَى الصَّلَواتِ؛ ألا تَراهُ عِندَ كُلِّ صَلاةٍ يُؤَذِّنُ لَها، بِالأَسحارِ يُعلِنُ بِصَوتِهِ وأنتَ نائِمٌ؟!

لقمان‏- خطاب به پسرش-: اى پسر عزيزم! خروس، زيرك‏ تر و مواظبتش بر نماز از تو بيشتر نباشد! آيا نمى‏ بينى كه هنگام نماز براى آن اذان مى‏ گويد و در سحرها صدايش را آشكار مى‏ كند، در حالى كه تو در خوابى؟!

ارشاد القلوب ؛ ص 72

الإمام عليّ عليه السلام: كانَ رَسولُ اللَّهِ صلى الله عليه و آله مُنصِباً لِنَفسِهِ بَعدَ البُشرى‏ لَهُ بِالجَنَّةِ مِن رَبِّهِ، فَقالَ عز و جل: «وَ أْمُرْ أَهْلَكَ بِالصَّلاةِ وَ اصْطَبِرْ عَلَيْها لا نَسْئَلُكَ رِزْقاً نَحْنُ نَرْزُقُكَ وَ الْعاقِبَةُ لِلتَّقْوى‏»، فَكانَ يَأمُرُ بِها أهلَهُ ويَصبِرُ عَلَيها نَفسَهُ.

امام على عليه السلام: پيامبر خدا صلى الله عليه و آله خود را با خواندن نماز به رنج مى‏ افكند، با آن كه مژده بهشت شنيده بود. چون خداوند سبحان فرمود: «و خانواده ‏ات را به نماز فرمان ده و خود بر آن شكيبا باش. ما از تو روزى نمى‏ خواهيم. ما به تو روزى مى ‏دهيم، و فرجام [نيك‏] براى پرهيزگارى است»، پس خانواده ‏اش را به آن فرمان مى ‏داد و خود بر آن، شكيب مى ‏ورزيد.

بحار الانوار؛ ج 33 ؛ ص 449