آثار اقامه نماز

سنن الدّارِميّ عن أبي عثمان: كُنتُ مَعَ سَلمانَ تَحتَ شَجَرَةٍ، فَأَخَذَ مِنها غُصنًا يابِسًا فَهَزَّهُ حَتّى‏ تَحاتَ‏ وَرَقُهُ، قالَ: أما تَسأَلُني لِمَ أفعَلُ هذا؟ قُلتُ لَهُ: لِمَ فَعَلتَهُ؟ قالَ:

هكَذا فَعَلَ بي رَسولُ اللَّهِ صلى الله عليه و آله ثُمَّ قالَ: إنَّ المُسلِمَ إذا تَوَضَّأَ فَأَحسَنَ الوُضوءَ وصَلَّى الخَمسَ تَحاتَّت ذُنوبُهُ كما تَحاتَّ هذَا الوَرَقُ، ثُمَّ قالَ: «وَ أَقِمِ الصَّلاةَ طَرَفَيِ النَّهارِ وَ زُلَفاً مِنَ اللَّيْلِ ... ذلِكَ ذِكْرى‏ لِلذَّاكِرِينَ».

سنن الدارمى‏- به نقل از ابو عثمان-: با سلمان زير درختى بوديم كه شاخه خشكى را از آن گرفت و تكان داد، تا اين كه برگ ‏هايش ريخت و گفت: آيا نمى‏ پرسى: چرا اين گونه مى ‏كنم؟

گفتم: چرا اين گونه كردى؟

گفت: پيامبر خدا صلى الله عليه و آله برايم اين گونه كرد و سپس فرمود: «همانا مسلمان، هر گاه وضويى نيكو گرفت و نمازهاى پنجگانه را خواند، گناهانش مى ‏ريزد، همان گونه كه اين برگ ‏ها ريخت». سپس فرمود: «و در دو طرف روز و نخستين ساعات شب، نماز بر پا دار. همانا خوبى ‏ها، بدى ‏ها را از ميان مى‏ برند. اين، پندى براى پند گيرندگان است».

بحار الانوار؛ ج 2 ؛ ص 319

رسول اللَّه صلى الله عليه و آله: إنَّ المُسلِمَ لَيُصَلّي وخَطاياهُ مَوضوعَةٌ عَلى‏ رَأسِهِ، فَكُلَّما سَجَدَ تَحاتَّت عَنهُ، فَيَفرُغُ حينَ يَفرُغُ مِن صَلاتِهِ وقَد تَحاتَّت خَطاياهُ.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: همانا مسلمان نماز مى‏ گزارد، در حالى كه خطاهايش بر سرش نهاده شده اند. پس هر گاه سجده مى‏ كند، فرو مى ‏ريزند و او از نماز فارغ مى ‏شود، در حالى كه خطاهايش ريخته است.

شناخت نامه نماز ؛ ج 1؛ حدیث 240

مستدرك الوسائل: رَأى‏ (رسولُ اللَّه) صلى الله عليه و آله رَجُلًا يَقولُ: اللَّهُمَّ اغفِر لي ولا أراكَ تَفعَلُ، فَقالَ صلى الله عليه و آله لَهُ: لِمَ تَسوءُ ظَنَّكَ؟! قالَ: لِأَنّي أذنَبتُ فِي‏الجاهِليَّةِ والإِسلام. فَقالَ صلى الله عليه و آله: أمّا ما أذنَبتَ فِي الجاهِليَّةِ فَقَد مَحاهُ الإِيمانُ، وما فَعَلتَ فِي الإِسلامِ؛ الصَّلاةُ إلَى الصَّلاةِ كَفّارَةٌ لِما بَينَهُما.

مستدرك الوسائل: پيامبر خدا صلى الله عليه و آله مردى را ديد كه مى‏ گويد: «خدايا! مرا بيامرز و نمى‏ بينم كه چنين كنى!».

پيامبر صلى الله عليه و آله به او فرمود: «چرا بدگمانى؟»

گفت: چون، من هم در دوران جاهليت و هم در اسلام، گناه كرده ‏ام.

فرمود: «اما گناهانى كه در جاهليت كرده ‏اى، ايمان، آنها را زدود و آنچه در اسلام انجام داده ‏اى، نماز تا نماز، كفّاره ميان آن دو است».

مستدرک الوسائل؛ ج 3؛ ص 16

رسول اللَّه صلى الله عليه و آله: ما مِن عَبدٍ أذنَبَ ذَنباً فَقامَ وتَوَضَّأَ وصَلّى‏ وَاستَغفَرَ اللَّهَ مِن ذَنبِهِ، إلّا كانَ حَقيقاً عَلَى اللَّهِ أن يَغفِرَ لَهُ؛ لِأَنَّهُ يَقولُ: «وَ مَنْ يَعْمَلْ سُوءاً أَوْ يَظْلِمْ نَفْسَهُ ثُمَّ يَسْتَغْفِرِ اللَّهَ يَجِدِ اللَّهَ غَفُوراً رَحِيماً».

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: بنده ‏اى نيست كه گناهى بكند و سپس برخيزد و وضو بگيرد و نماز بخواند و آمرزش گناهش را از خداوند بخواهد، جز آن كه سزاوار است خداوند او را بيامرزد؛ زيرا خود مى ‏فرمايد: «و هر كس كار زشتى كند يا به خود ستم كند، سپس از خدا آمرزش بخواهد، خدا را آمرزشگر و مهربان مى ‏يابد».

ارشاد القلوب؛ ج 1؛ ص 46

رسول اللَّه صلى الله عليه و آله: ما مِن صَلاةٍ يَحضُرُ وَقتُها إلّانادى‏ مَلَكٌ بَينَ يَدَيِ اللَّهِ: أيُّهَا النّاسُ! قوموا إلى‏ نيرانِكُمُ الَّتي أوقَدتُموها عَلى‏ ظُهورِكُم فَأَطفِئوها بِصَلاتِكُم.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: هيچ نمازى نيست كه وقتش فرا رسد، جز آن كه فرشته ‏اى پيش روى خدا ندا مى ‏دهد: اى مردم! به سوى آتش ‏هايى كه بر پشت خود افروخته ‏ايد، برخيزيد و آنها را با نمازتان خاموش كنيد.

بحار الانوار؛ ج 82 ؛ ص 209

الإمام علی عليه السلام: ما أهَمَّني ذَنبٌ امهِلتُ بَعدَهُ حَتّى‏ اصَلِّيَ رَكعَتَينِ.

امام على عليه السلام: گناهى كه مهلت يابم پس از آن، دو ركعت نماز بخوانم، مرا انديشناك نمى‏ كند.

بحار الانوار؛ ج 76 ؛ ص 323

تفسير العياشي عن أبي حمزة الثّماليّ: سَمِعتُ أحَدَهُما يَقولُ: إنَّ عَليًّا عليه السلام أقبَلَ عَلَى النّاسِ فَقالَ: أيُّ آيَةٍ في كِتابِ اللَّهِ أرجى‏ عِندَكُم؟ فَقالَ بَعضُهُم: «إِنَّ اللَّهَ لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَ يَغْفِرُ ما دُونَ ذلِكَ لِمَنْ يَشاءُ»، قال: حَسَنَةٌ ولَيسَت إيّاها، فَقالَ بَعضُهُم:

«يا عِبادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلى‏ أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ»، قالَ: حَسَنَةٌ ولَيسَت إيّاها، وقالَ بَعضُهُم: «الَّذِينَ إِذا فَعَلُوا فاحِشَةً أَوْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ ذَكَرُوا اللَّهَ فَاسْتَغْفَرُوا لِذُنُوبِهِمْ»، قالَ: حَسَنَةٌ ولَيسَت إيّاها.

قالَ: ثُمَّ أحجَمَ النّاسُ، فَقالَ: ما لَكُم يا مَعشَرَ المُسلِمينَ؟ قالوا: لا وَاللَّهِ ما عِندَنا شَي‏ءٌ، قالَ: سَمِعتُ رَسولَ‏اللَّهِ صلى الله عليه و آله يَقولُ: «أرجى‏ آيَةٍ في‏كِتابِ‏اللَّهِ: «وَ أَقِمِ الصَّلاةَ طَرَفَيِ النَّهارِ وَ زُلَفاً مِنَ اللَّيْلِ» وقَرَأَ الآيَةَ كُلَّها، وقالَ: «يا عَليُّ، والَّذي بَعَثَني بِالحَقِّ بَشيرًا ونَذيرًا! إنَّ أحَدَكُم لَيَقومُ إلى‏ وضوئِهِ فَتَساقَطُ عَن جَوارِحِهِ الذُّنوبُ، فَإِذَا استَقبَلَ اللَّهَ بِوَجهِهِ وقَلبِهِ لَم يَنفَتِل عَن صَلاتِهِ وعَلَيهِ مِن ذُنوبِهِ شَي‏ءٌ كَما وَلَدَتهُ‏ امُّهُ، فَإِن أصابَ شَيئًا بَينَ الصَّلاتَينِ كانَ لَهُ مِثلُ ذلِكَ، حَتّى‏ عَدَّ الصَّلواتِ الخَمسَ».

ثُمَّ قالَ: «يا عَليُّ، إنَّما مَنزِلَةُ الصَّلَواتِ الخَمسِ لِامَّتي كَنَهرٍ جارٍ عَلى‏ بابِ أحَدِكُم، فَما ظَنُّ أحَدِكُم لَو كانَ في‏جَسَدِهِ دَرَنٌ‏ثُمَّ اغتَسَلَ في‏ذلِكَ النَّهرِ خَمسَ مَرّاتٍ فِي اليَومِ، أكانَ يَبقى‏ في جَسَدِهِ دَرَنٌ؟ فَكذلِكَ- وَاللَّهِ- الصَّلَواتُ الخَمسُ لِامَّتي».

تفسير العيّاشى‏- به نقل از ابو حمزه ثمالى-: از يكى از آن دو (امام باقر عليه السلام يا امام صادق عليه السلام) شنيدم كه مى ‏فرمايد: «على عليه السلام رو به مردم كرد و فرمود: اميدوار كننده ‏ترين آيه در كتاب خدا كدام است؟

برخى گفتند: آيه «بى گمان، خداوند، شرك ورزيدن به خود را نمى‏ بخشد و كمتر از آن را براى هر كه بخواهد، مى‏ بخشد». فرمود: نيكوست؛ ولى آن نيست.

برخى گفتند: آيه «اى بندگان من كه بر خويشتن زياده‏روى روا داشته ‏ايد! از رحمت خدا نوميد مشويد». فرمود: نيكوست؛ ولى آن نيست.

برخى گفتند: آيه «آنان كه چون كار زشتى كنند، يا بر خود ستم روا دارند، خدا را به ياد مى‏ آورند و براى گناهانشان آمرزش مى ‏خواهند». فرمود: نيكوست؛ ولى آن نيست.

پس مردم، از سخن باز ايستادند و ايشان فرمود: اى مردم مسلمان! پاسخى داريد؟

گفتند: نه. به خدا سوگند، چيزى نمى ‏دانيم.

فرمود: شنيدم كه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله مى ‏فرمايد:" اميدوار كننده ‏ترين آيه در كتاب خدا اين است: «در دو طرف روز و نخستين ساعات شب، نماز بر پا دار»" و همه آيه را قرائت كرد و فرمود:" اى على! سوگند به كسى كه مرا به حق، نويدبخش و هشدار دهنده برانگيخت، همانا يكى از شما كه به وضو بر مى ‏خيزد، گناهانش از اندامش فرو مى ‏ريزند و هنگامى كه با برون و درون به خدا رو مى‏ كند، از نمازش باز نمى‏ گردد، جز آن كه از گناهانش چيزى بر او نمانده است، آن گونه كه مادرش او را زاده بود. پس اگر به گناهى ميان دو نماز رو آورد، برايش چنين است"، تا اين كه هر پنج نماز را شمرد و سپس فرمود:" اى على! جايگاه نمازهاى پنجگانه براى امّتم، چون جويى است كه بر درِ خانه يكى از شما روان باشد. پس چه گمان مى‏ بريد اگر در تن وى چركى باشد و خود را در آن جوى، پنج بار در روز بشويد؟ آيا در تن او چركى مى‏ ماند؟ به خدا سوگند، نمازهاى پنجگانه براى امّتم نيز همين گونه اند"».

بحار الانوار؛ ج 82 ؛ ص 220

رسول اللَّه صلى الله عليه و آله: الصَّلاةُ نورُ المُؤمِنِ.

پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: نماز، نور مؤمن است.

مستدرک الوسائل ؛ ج 3 ؛ ص 92