مجسّم شدن قرآن در روز قیامت‏

1160. الإمام الصادق علیه السلام‏: إذا جَمَعَ اللَّهُ عز و جل الأَوَّلینَ وَالآخِرینَ، إذا هُم بِشَخصٍ قَد أقبَلَ، لَم یرَ قَطُّ أحسَنُ صورَةً مِنهُ، فَإِذا نَظَرَ إلَیهِ المُؤمِنونَ- وهُوَ القُرآنُ- قالوا: هذا مِنّا، هذا أحسَنُ شَی‏ءٍ رَأَینا، فَإِذَا انتَهى‏ إلَیهِم جازَهُم، ثُمَّ ینظُرُ إلَیهِ الشُّهَداءُ حَتّى‏ إذَا انتَهى‏ إلى‏ آخِرِهِم جازَهُم، فَیقولونَ: هذَا القُرآنُ فَیجوزُهُم كُلَّهُم، حَتّى‏ إذَا انتَهى‏ إلَى المُرسَلینَ فَیقولونَ: هذَا القُرآنُ فَیجوزُهُم، حَتّى‏ ینتَهِىَ إلَى المَلائِكَةِ فَیقولونَ: هذَا القُرآنُ فَیجوزُهُم، ثُمَّ ینتَهی حَتّى‏ یقِفَ عَن یمینِ العَرشِ، فَیقولُ الجَبّارُ: وعِزَّتی وجَلالی وَارتِفاعِ مَكانی، لَاكرِمَنَّ الیومَ مَن أكرَمَكَ، ولَاهینَنَّ منَ أهانَكَ.

1160. امام صادق علیه السلام‏: چون خداوند عز و جل اوّلین و آخرینِ خلایق را [در محشر] گرد آورْد، ناگاه شخصى را- كه زیباروتر از او هرگز دیده نشده است- مى‏ببینند كه مى‏آید. مؤمنان با دیدن او- كه همان قرآن است- مى‏گویند: این از ماست. او زیباترین موجودى است كه دیده‏ایم.

قرآن چون به مؤمنان مى‏رسد، از ایشان مى‏گذرد. سپس شهدا به او مى‏نگرند، تا این كه به آخرین نفر ایشان مى‏رسد و از آنها نیز مى‏گذرد. شهدا مى‏گویند: این، قرآن است. قرآن از آنها نیز مى‏گذرد تا به پیامبران مُرسَل مى‏رسد. آنها نیز مى‏گویند: این، قرآن است. قرآن از آنها هم مى‏گذرد و به فرشتگان مى‏رسد. فرشتگان مى‏گویند: این، قرآن است. قرآن از ایشان هم مى‏گذرد تا به سمت راست عرش مى‏رسد و در آن جا قرار مى‏گیرد. خداوندِ جبّار مى‏فرماید: «به عزّت و جلالم و بلندىِ جایگاهم، سوگند كه هر كس تو را [در دنیا] گرامى داشته است، امروز گرامى‏اش مى‏دارم و هر كس تو را خوار داشته است، خوارش مى‏دارم».

فضیلت مجالس قرآن‏

ثواب خواندن قرآن‏

«إِنَّ الَّذِینَ یتْلُونَ كِتابَ اللَّهِ وَ أَقامُوا الصَّلاةَ وَ أَنْفَقُوا مِمَّا رَزَقْناهُمْ سِرًّا وَ عَلانِیةً یرْجُونَ تِجارَةً لَنْ تَبُورَ* لِیوَفِّیهُمْ أُجُورَهُمْ وَ یزِیدَهُمْ مِنْ فَضْلِهِ إِنَّهُ غَفُورٌ شَكُورٌ».[1]

«در حقیقت، كسانى كه كتاب خدا را مى‏خوانند و نماز بر پا مى‏دارند و از آنچه بِدیشان روزى داده‏ایم، نهان و آشكارا انفاق مى‏كنند، امید به تجارتى بسته‏اند كه هرگز زوال نمى‏پذیرد. تا پاداششان را تمام بِدیشان عطا كند و از فزون‏بخشىِ خود در حقّ آنان بیفزاید كه او آمرزنده حق‏شناس است».

1168. عنه صلى الله علیه و آله‏: قِراءَةُ القُرآنِ فی غَیرِ الصَّلاةِ أفضَلُ مِنَ التَّكبیرِ وَالتَّسبیحِ.[2]

1168. پیامبر خدا صلى الله علیه و آله‏: خواندن قرآن در غیر نماز، فضیلتش بیشتر از ذكر «اللَّه أكبر» و «سبحان اللَّه» است.

1169. عنه صلى الله علیه و آله‏- لِسَلمانَ-: یا سَلمانُ، عَلَیكَ بِقِراءَةِ القُرآنِ، فَإِنَّ قِراءَتَهُ كَفّارَةٌ لِلذُّنوبِ، وَ سُترَةٌ مِنَ النّارِ، وأمانٌ مِنَ العَذابِ.

1169. پیامبر خدا صلى الله علیه و آله‏- به سلمان-: اى سلمان! بر تو باد خواندن قرآن؛ زیرا خواندن آن، كفّاره گناهان، پوششى در برابر آتش دوزخ، و مایه ایمنى از عذاب است.

1170. عنه صلى الله علیه و آله‏- أیضاً-: یا سَلمانُ، المُؤمِنُ إذا قَرَأَ القُرآنَ فَتَحَ اللَّهُ عَلَیهِ أبوابَ الرَّحمَةِ.

1170. پیامبر خدا صلى الله علیه و آله‏- به سلمان-: اى سلمان! مؤمن هر زمان كه قرآن بخواند، خداوند، درهاى رحمت را برایش مى‏گشاید.

1175. الإمام الباقر علیه السلام‏: مَن قَرَأَ القُرآنَ قائِماً فی صَلاتِهِ كَتَبَ اللَّهُ لَهُ بِكُلِّ حَرفٍ مِئَةَ حَسَنَةٍ، ومَن قَرَأَهُ فی صَلاتِهِ جالِساً كَتَبَ اللَّهُ لَهُ بِكُلِّ حَرفٍ خَمسینَ حَسَنَةً، ومَن قَرَأَهُ فی‏ غَیرِ صَلاتِهِ كَتَبَ اللَّهُ لَهُ بِكُلِّ حَرفٍ عَشرَ حَسَناتٍ.

1175. امام باقر: هر كس قرآن را در نمازش در حالت ایستاده بخواند، خداوند به ازاى هر حرفى، صد حَسَنه (پاداش) براى او مى‏نویسد و هر كس آن را در نمازش در حالت نشسته بخواند، خداوند به ازاى هر حرفى، پنجاه حسنه برایش مى‏نویسد و هر كس‏ آن را در غیر نمازش بخواند، خداوند به ازاى هر حرفى، ده حسنه براى او مى‏نویسد.

خواندن قرآن در شب، بویژه در شب جمعه

1184. الإمام علی علیه السلام‏: لِیكُن سَمیرُكَ القُرآنَ.

1184. امام على علیه السلام‏: هم‏صحبت شبانه‏ات را قرآن قرار ده.

1185. تأویل الآیات الظاهرة عن زید الشحّام‏: كُنتُ عِندَ أبی عَبدِ اللَّهِ علیه السلام لَیلَةُ جُمُعَةٍ، فَقالَ لی:

اقرَأ، فَقَرَأتُ، ثُمَّ قالَ لی: اقرَأ فَقَرَأتُ، ثُمَّ قالَ لی: یا شَحّامُ، اقرَأ فَإِنَّها لَیلَةُ قُرآنٍ.

1185. تأویل الآیات- به نقل از زید شَحّام-: شب جمعه‏اى نزد امام صادق علیه السلام بودم كه به من فرمود: «قرآن بخوان». من خواندم. دوباره فرمود: «بخوان»، و من خواندم. سه باره فرمود: «اى شحّام! بخوان؛ زیرا امشب، شب قرآن است».

بهار قرآن‏خوانى‏

1189. الإمام الباقر علیه السلام‏: لِكُلِّ شَی‏ءٍ رَبیعٌ، و رَبیعُ القُرآنِ شَهرُ رَمَضانَ.

1189. امام باقر: هر چیزى بهارى دارد و بهار قرآن، ماه رمضان است.

1192. الإقبال عن علی بن المغیرة عن أبی الحسن علیه السلام‏ ، قال: قُلتُ لَهُ: إنَّ أبی سَأَلَ جَدَّكَ علیه السلام عَن خَتمِ القُرآنِ فی كُلِّ لَیلَةٍ، فَقالَ لَهُ: «فی شَهرِ رَمَضانَ،- قالَ:- افعَل فیهِ مَا استَطَعتَ». فَكانَ أبی یختِمُهُ أربَعینَ خَتمَةً فی شَهرِ رَمَضانَ، ثُمَّ خَتَمتُهُ بَعدَ أبی فَرُبَّما زِدتُ ورُبَّما نَقَصتُ، وإنَّما یكونُ ذلِكَ عَلى‏ قَدرِ فَراغی وشُغلی ونَشاطی وكَسَلی، فَإِذا كانَ یومُ الفِطرِ جَعَلتُ لِرَسولِ اللَّهِ صلى الله علیه و آله خَتمَةً ولِفاطِمَةَ علیها السلام خَتمَةً ولِلأَئِمَّةِ علیهم السلام خَتمَةً حَتَّى انتَهَیتُ إلَیكَ‏ فَصَیرتُ لَكَ واحِدَةً مُنذُ صِرتُ فی هذِهِ الحالِ، فَأَی شَی‏ءٍ لی بِذلِكَ؟

قالَ: «لَكَ بِذلِكَ أن تَكونَ مَعَهُم یومَ القِیامَةِ».

قُلتُ: اللَّهُ أكبَرُ! فَلی بِذلِكَ؟ قالَ: «نَعَم»- ثَلاثَ مَرّاتٍ-.

1192. الإقبال- به نقل از على بن مغیره‏-: به ابو الحسن علیه السلام‏[3] گفتم: پدرم از جدّ تو درباره ختم قرآن در هر شب پرسید و وى به او فرمود: «در ماه رمضان، هر چه مى‏توانى، ختم كن». از این رو پدرم در ماه رمضان، چهل قرآن ختم مى‏كرد. من نیز پس از پدرم، قرآن ختم مى‏كنم؛ گاهى بیشتر و گاهى كمتر. این، به خاطر فراغت یا گرفتارى، نشاط و یا بى‏حالى من است. پس چون عید فطر مى‏شود، یك ختم براى پیامبر خدا، یك ختم براى فاطمه علیها السلام و یك ختم هم براى امامان علیهم السلام قرار مى‏دهم تا به شما برسم و یك ختم هم براى شما قرار مى‏دهم، از وقتى كه در این حال قرار گرفته‏ام.

من در مقابل این، چه پاداشى دارم؟

فرمود: «پاداش تو براى این كار، آن است كه در قیامت با آنان باشى».

گفتم: اللَّه أكبر! من چنین پاداشى دارم؟ سه بار فرمود: «آرى».


[1] فاطر: 29 و 30.

[2] شعب الإیمان: ج 2 ص 413 ح 2243 عن عائشة.

[3] ظاهراً مقصود، امام كاظم علیه السلام است؛ چون على بن مغیره- كه در روایت، از او یاد شده- از اصحاب امام‏صادق علیه السلام است‏[ و مى‏توانسته از امام هفتم روایت كند].