279. الإمام الصادق عليه السلام: إنَّ اللّهَ تَبارَكَ و تَعالى أوحى إلى موسَى بنِ عِمرانَ عليه السلام أن: أخرِج عِظامَ يوسُفَ عليه السلام مِن مِصرَ، و وَعَدَهُ طُلوعَ القَمَرِ، فَأَبطَأَ طُلوعُ القَمَرِ عَلَيهِ، فَسَأَلَ عَمَّن يَعلَمُ مَوضِعَهُ، فَقيلَ لَهُ: هاهُنا عَجوزٌ تَعلَمُ عِلمَهُ، فَبَعَثَ إلَيها، فَاتِيَ بِعَجوزٍ مُقعَدَةٍ عَمياءَ.

فَقالَ: تَعرِفينَ قَبرَ يوسُفَ عليه السلام؟ قالَت: نَعَم. قالَ: فَأَخبِريني بِمَوضِعِهِ، قالَت: لا أفعَلُ حَتّى تُعطِيَني خِصالًا: تُطلِقَ رِجلَيَّ، و تُعيدَ إلَيَّ بَصَري، و تَرُدَّ إلَيَّ شَبابي، و تَجعَلَني مَعَكَ فِي الجَنَّةِ.

فَكَبُرَ ذلِكَ عَلى موسى، فَأَوحَى اللّهُ عز و جل إلَيهِ: إنَّما تُعطي عَلَيَّ فَأَعطِها ما سَأَلَت، فَفَعَلَ، فَدَلَّتهُ عَلى قَبرِ يوسُفَ عليه السلام، فَاستَخرَجَهُ مِن شاطِئِ النَّيلِ في صُندوقٍ مَرمَرٍ، فَلَمّا أخرَجَهُ طَلَعَ القَمَرُ، فَحَمَلَهُ إلَى الشّامِ، فَلِذلِكَ يَحمِلُ أهلُ الكِتابِ‏ مَوتاهُم إلَى الشّامِ.

279. امام صادق عليه السلام: خداوند تبارك و تعالى به موسى بن عمران عليه السلام وحى فرمود كه: «استخوان‏هاى يوسف را از مصر، بيرون ببر» و فرمود كه هنگام طلوع ماه، چنين كند؛ امّا ماه، دير طلوع كرد و موسى عليه السلام در جستجوى كسى برآمد كه جايگاه قبر را بداند. به او گفته شد: پيرزنى هست كه جاى آن را مى‏داند.

موسى عليه السلام در پى او فرستاد و پيرزنى زمينگير و نابينا را آوردند. موسى عليه السلام فرمود: «تو قبر يوسف عليه السلام را بلدى؟». گفت: آرى.

فرمود: «پس جايش را به من نشان بده».

گفت: نمى‏گويم، مگر چند چيز به من بدهى: پاهايم را شفا دهى، بينايى‏ام را به من بازگردانى، جوانى‏ام را به من برگردانى و مرا در بهشت، [هم درجه‏] با خودت قرار دهى.

اين خواست‏ها بر موسى عليه السلام گران آمد. خداوند عز و جل به او وحى فرمود كه: «تو به حساب من مى‏دهى. پس آنچه مى‏خواهد، به او عطا كن».

موسى عليه السلام چنين كرد، و آن پير زن، قبر يوسف عليه السلام را به او نشان داد. موسى عليه السلام‏ [جسد] او را از تابوتى مَرمَرين در كرانه نيل، بيرون آورد و آنگاه كه بيرونش‏ آورد، ماه طلوع كرد و آن را با خود به شام بُرد. به همين سبب، اهل كتاب، مردگان خويش را به شام مى‏برند.

3/ 8 خواستن از فضل خداوند

«وَ سْئَلُوا اللَّهَ مِنْ فَضْلِهِ إِنَّ اللَّهَ كانَ بِكُلِّ شَيْ‏ءٍ عَلِيماً».[1]

«و خدا را از فضلش (لطفش) درخواست كنيد، كه خدا به هر چيزى داناست».

282. الإمام عليّ عليه السلام‏- في خُطبَتِهِ يَومَ الجُمُعَةِ-: وَ اسأَلُوا اللّهَ مِن رَحمَتِهِ و فَضلِهِ؛ فَإِنَّهُ‏ لا يَخيبُ عَلَيهِ داعٍ دَعاهُ.

282. امام على عليه السلام- در خطبه‏اش در روز جمعه-: از رحمت و فضل خداوند، درخواست‏ كنيد؛ زيرا هيچ دعاكننده‏اى كه به درگاهش دعا كند، محروم برنمى‏گردد.

283. رسول اللّه صلى الله عليه و آله: لَتَسَلُنَّ اللّهَ أو لَيَقضِيَنَّ عَلَيكُم، إنَّ للّهِ عِبادا يَعمَلونَ فَيُعطيهِم، و آخَرينَ يَسأَلونَهُ صادِقينَ فَيُعطيهِم، ثُمَّ يَجمَعُهُم فِي الجَنَّةِ، فَيَقولُ الَّذينَ عَمِلوا: رَبَّنا! عَمِلنا فَأَعطَيتَنا، فَبِما أعطَيتَ هؤُلاءِ؟

فَيَقولُ: عِبادي‏! أعطَيتُكُم اجورَكُم و لَم ألِتكُم‏[2] مِن أعمالِكُم شَيئا، و سَأَلَني هؤُلاءِ فَأَعطَيتُهُم، و هُوَ فَضلي اوتيهِ مَن أشاءُ.

283. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: يا از خدا درخواست مى‏كنيد يا اين كه شما را نابود مى‏كند. خداوند را بندگانى است كه عمل مى‏كنند و او [مزد عملشان را] به ايشان مى‏دهد، و ديگرانى هستند كه صادقانه از او درخواست مى‏كنند و به آنها نيز عطا مى‏كند. سپس، همه آنان را در بهشت، گِرد مى‏آورد. آنان كه عمل كرده‏اند، مى‏گويند: پروردگارا! ما عمل كرديم و به پاداش، آن را به ما عطا فرمودى. اينان را به چه سبب، عطا كردى؟

خداوند مى‏فرمايد: «بندگان من! مزد شما را دادم و چيزى از مزد كارتان نكاستم، و اينان، از من درخواست كردند و من هم به آنها عطا كردم و اين، فضل من است كه به هر كه بخواهم، مى‏دهم».

286. الإمام عليّ عليه السلام‏- في الدّعاءِ-: وَ اجعَلني مِن أحسَنِ عِبادِكَ نَصيبا عِندَكَ، و أقرَبِهِم مَنزِلَةً مِنكَ، و أخَصِّهِم زُلفَةً[3] لَدَيكَ، فَإِنَّهُ لا يُنالُ ذلِكَ إلّا بِفَضلِكَ.

286. امام على عليه السلام- در دعا-: مرا از آن بندگانت قرار ده كه نزد تو، بهترين نصيب و نزديكترين جايگاه و خصوصى‏ترين منزلت را دارند، و به اين همه، جز با فضل تو نمى‏توان رسيد.

3/ 9 اظهار كردن نياز

288. الإمام الصادق عليه السلام: إنَّ اللّهَ تَبارَكَ و تَعالى يَعلَمُ ما يُريدُ العَبدُ إذا دَعاهُ، و لكِنَّهُ يُحِبُّ أن تُبَثَّ[4] إلَيهِ الحَوائِجُ، فَإِذا دَعَوتَ فَسَمِّ حاجَتَكَ.

288. امام صادق عليه السلام: خداوند تبارك و تعالى هرگاه بنده او را مى‏خوانَد، مى‏داند كه او چه مى‏خواهد؛ امّا دوست مى‏دارد كه نيازها به او اظهار شود. بنا بر اين، هرگاه دعا كردى، نيازَت را نام ببر.

[1] النساء: 32.

[2] يقال: ألَتَهُ يألتهُ، إذا نقصَهُ( النهاية: ج 1 ص 59« ألت»).

[3] الزُّلفة و الزّلفى: القُربةُ و المنزلة( الصحاح: ج 4 ص 1370« زلف»).

[4] بثّ الخبر و أبثّه: نشره، يقال: أبثثتك سرّي، أي أظهرته لك، و البثّ: الحال و الحزن، يقال: أبثثتك، أي أظهرت لك بثّي.( الصحاح: ج 1 ص 273« بثث»).