دعا دعا
6/ 4 تكلّف در سجعپردازى
389. رسول اللّه صلى الله عليه و آله: إيّاكُم وَ السَّجعَ فِي الدُّعاءِ، حَسبُ أحَدِكُم أن يَقولَ: اللّهُمَّ إنّي أسأَلُكَ الجَنَّةَ و ما قَرَّبَ إلَيها مِن قَولٍ و عَمَلٍ، و أعوذُ بِكَ مِنَ النّارِ و ما قَرَّبَ إلَيها مِن قَولٍ [أو عَمَلٍ].
389. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: از سجعگويى در دعا بپرهيزيد. كافى است كه هر يك از شما بگويد: «بار خدايا! بهشت را و هر آن گفتار و كردارى را كه بدان نزديك مىگردانَد، از تو درخواست مىكنم و از آتش و هر آن گفتار و كردارى كه موجب نزديك شدن به آن مىشود، به تو پناه مىبرم».
6/ 5 بسيار شمردن خواسته
392. الإمام الباقر عليه السلام: لا تَستَكثِروا شَيئا مِمّا تَطلُبونَ؛ فَما عِندَ اللّهِ أكثَرُ مِمّا تُقَدِّرونَ.
392. امام باقر عليه السلام: آنچه را مىطلبيد، هرگز بسيار مپنداريد؛ زيرا آنچه نزد خداست، بيش از آن است كه شما مىپنداريد.
393. رسول اللّه صلى الله عليه و آله: يَقولُ اللّهُ تَعالى: يا عِبادي... و لَو أنَّ أوَّلَكُم و آخِرَكُم، و حَيَّكُم و مَيِّتَكُم، و رَطبَكُم و يابِسَكُمُ، اجتَمَعوا في صَعيدٍ واحِدٍ، فَسَأَلَ كُلُّ إنسانٍ مِنكُم ما بَلَغَت امنِيَّتُهُ، فَأَعطَيتُ كُلَّ سائِلٍ مِنكُم، ما نَقَصَ ذلِكَ مِن مُلكي إلّا كَما لَو أنَّ أحَدَكُم مَرَّ بِالبَحرِ فَغَمَسَ فيهِ إبرَةً ثُمَّ رَفَعَها إلَيهِ؛ ذلِكَ بِأَنّي جَوادٌ ماجِدٌ، أفعَلُ ما اريدُ، عَطائي كَلامٌ، و عَذابي كَلامٌ، إنَّما أمري لِشَيءٍ إذا أرَدتُهُ أن أقولَ لَهُ: كُن، فَيَكونُ.[1]
393. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: خداى متعال مىفرمايد: «اى بندگان من! .... و اگر اوّلين و آخرينِ شما، و زنده و مُردهتان، و تَر و خشكتان در يك بيابان گِرد آيند و هر فردى از شما هر آرزويى دارد، بخواهد و من، آرزوهاى هر يك از شما را برآوَرَم، اين، از مُلك من نمىكاهد، مگر آن اندازه كه اگر يكى از شما به دريايى رسد و سوزنى در آن فرود بَرَد و بيرونش كشد. اين، از آن روست كه من، بخشندهاى بزرگوارم. آنچه بخواهم، انجام مىدهم. دَهِش من به گفتارى است و عذابم نيز به گفتارى. هرگاه چيزى را اراده كنم، كافى است كه به آن بگويم: «باش!»، پس هست مىشود.
6/ 6 كوچك شمردن حاجت
400. عنه صلى الله عليه و آله: إنَّ اللّهَ تَبارَكَ و تَعالى أحَبَّ شَيئا لِنَفسِهِ و أبغَضَهُ لِخَلقِهِ؛ أبغَضَ لِخَلقِهِ المَسأَلَةَ، و أحَبَّ لِنَفسِهِ أن يُسأَلَ. و لَيسَ شَيءٌ أحَبَّ إلَى اللّهِ عز و جل مِن أن يُسأَلَ، فَلا يَستَحيي أحَدُكُم أن يَسأَلَ اللّهَ و لَو بِشِسعِ نَعلٍ.
400. پيامبر خدا صلى الله عليه و آله: خداوند تبارك و تعالى يك چيز را براى خودش دوست دارد و همان را براى خَلقش دشمن مىدارد: درخواست شدن از خلقش را دشمن مىدارد و درخواست شدن از خودش را دوست مىدارد. هيچ چيز نزد خداوند عز و جل محبوبتر از آن نيست كه از او درخواست شود. پس، هيچ يك از شما شرم نكند از اين كه از خداوند، درخواست كند، حتّى بند كفشى را.
401. عدّة الداعي: فِي الحَديثِ القُدسِيِّ: يا موسى، سَلني كُلَّ ما تَحتاجُ إلَيهِ، حَتّى عَلَفَ شاتِكَ، و مِلحَ عَجينِكَ.
401. عدّة الداعى: در حديث قدسى آمده است: «اى موسى! هر آنچه را كه بدان نياز دارى، از من بخواه، حتّى علوفه گوسفند و نمكِ خميرت را».
402. الإمام عليّ عليه السلام: إنَّ اللّهَ تَبارَكَ و تَعالى أخفى أربَعَةً في أربَعَةٍ: أخفى رِضاهُ في طاعَتِهِ؛ فَلا تَستَصغِرَنَّ شَيئا مِن طاعَتِهِ؛ فَرُبَّما وافَقَ رِضاهُ و أنتَ لا تَعلَمُ، و أخفى سَخَطَهُ في مَعصِيَتِهِ؛ فَلا تَستَصغِرَنَّ شَيئا مِن مَعصِيَتِهِ؛ فَرُبَّما وافَقَ سَخَطَهُ مَعصِيَتُهُ و أنتَ لا تَعلَمُ، و أخفى إجابَتَهُ في دَعوَتِهِ؛ فَلا تَستَصغِرَنَّ شَيئا مِن دُعائِهِ؛ فَرُبَّما وافَقَ إجابَتَهُ و أنتَ لا تَعلَمُ، و أخفى وَلِيَّهُ في عِبادِهِ؛ فَلا تَستَصغِرَنَّ عَبدا مِن عَبيدِ اللّهِ؛ فَرُبَّما يَكونُ وَلِيَّهُ و أنتَ لا تَعلَمُ.
402. امام على عليه السلام: خداوند تبارك و تعالى چهار چيز را در دلِ چهار چيز، نهان ساخته است: خشنودىاش را در طاعتش نهان ساخته است. پس، زنهار كه چيزى از طاعت او را كوچك مشماريد؛ زيرا چهبسا خشنودىِ او در همان باشد و تو نمىدانى.
ناخشنودىاش را در معصيتش نهان ساخته است. پس، زنهار كه چيزى از معصيت او را كوچك مشماريد؛ زيرا اى بسا ناخشنودىِ او در همان باشد و تو نمىدانى.
اجابتش را در دعاى از خود، نهان ساخته است. پس، زنهار كه چيزى از دعا به درگاهش را كوچك مشماريد؛ زيرا اى بسا اجابت او در همان باشد و تو نمىدانى.
و ولىّاش را در ميان بندگانش نهان ساخته است. پس، زنهار كه هيچ بندهاى از بندگان خدا را كوچك مشماريد؛ زيرا اى بسا همو ولى او باشد و تو نمىدانى.
404. الإمام الصادق عليه السلام: عَلَيكُم بِالدُّعاءِ؛ فَإِنَّكُم لا تَقَرَّبونَ بِمِثلِهِ، و لا تَترُكوا صَغيرَةً لِصِغَرِها أن تَدعوا بِها، إنَّ صاحِبَ الصِّغارِ هُوَ صاحِبُ الكِبارِ.
404. امام صادق عليه السلام: تا مىتوانيد دعا كنيد؛ چرا كه شما با هيچ چيز مانند دعا به خدا نزديك نمىشويد. هيچ دعاى كوچكى را به خاطر كوچك بودنش، ترك نكنيد؛ زيرا آن كه حاجتهاى كوچك به دست اوست، همان است كه حاجتهاى بزرگ در دستش است.
[1] سنن الترمذي: ج 4 ص 656 ح 2495.