فصل هفتم: عبادت‏هايی كه سزاوار است در آنها طلب آمرزش كرد

وارد شدن به مسجد و خارج شدن از آن‏

فاطمة عليها السلام: كانَ رَسولُ اللّهِ صلی الله عليه و آله إذا دَخَلَ المَسجِدَ يَقولُ: «بِاسمِ اللّهِ، وَ السَّلامُ عَلی رَسولِ اللّهِ، اللّهُمَّ اغفِر لي ذُنوبي، وَ افتَح لي أبوابَ رَحمَتِكَ. و إذا خَرَجَ قالَ: «بِاسمِ اللّهِ، وَ السَّلامُ عَلی رَسولِ اللّهِ، اللّهُمَّ اغفِر لي ذُنوبي، وَ افتَح لي أبوابَ فَضلِكَ».

فاطمه عليها السلام: پيامبر خدا، هرگاه وارد مسجد می‏شد، می‏گفت: «به نام خدا. درود بر پيامبر خدا! بار خدايا! گناهان مرا بيامرز و درهای رحمتت را برايم بگشا ...»، و هرگاه خارج می‏شد، می‏گفت: «به نام خدا. درود بر پيامبر خدا! بار خدايا! گناهان مرا بيامرز و درهای فضل خود را برايم بگشای».

بحار الأنوار: ج 84 ص 22.

در ميان نماز

رسول اللّه صلی الله عليه و آله: لا يُنسِيَنَّكَ‏ الاستِغفارَ (أي لا ينسينّك الشيطان الاستغفار) في صَلاةٍ فَإِنَّها مَمحاةٌ لِلخَطايا بِرَحمَةِ اللّهِ تَعالی.

پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: زنهار [شيطان‏] آمرزش‏خواهی در نماز را از يادت نبرد؛ زيرا كه آمرزش‏خواهی در نماز، به لطف خداوند متعال، گناهان را پاك می‏كند.

محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 4 ؛ حدیث 2749

عن عبيد بن زرارة: سَأَلتُ أبا عَبدِ اللّهِ عليه السلام عَنِ الرَّكعَتَينِ الأَخيرَتَينِ مِنَ الظُّهرِ. قالَ: تُسَبِّحُ و تُحَمِّدُ اللّهَ و تَستَغفِرُ لِذَنبِكَ، و إن شِئتَ فاتِحَةَ الكِتابِ، فَإِنَّها تَحميدٌ و دُعاءٌ.

عبيد بن زُراره: از امام صادق عليه السلام در باره دو ركعت آخر نماز ظهر پرسيدم. فرمود: «خدا را تسبيح و ستايش می‏گويی و از گناهانت، آمرزش می‏خواهی، و اگر هم خواستی،" فاتحة الكتاب" را می‏خوانی؛ زيرا آن نيز ستايش و دعاست».

بحار الأنوار: ج 85 ص 90.

در سجده‏

رسول اللّه صلی الله عليه و آله: مَن قالَ و هُوَ ساجِدٌ ثَلاثَ مَرّاتٍ: «رَبِّ اغفِر لي» لَم يَرفَع رَأسَهُ حَتّی يَغفِرَ لَهُ.

پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: هر كس در سجده، سه بار بگويد: «پروردگارا! مرا بيامرز»، سرش را [از سجده‏] برنداشته، خدا او را می‏آمرزد.

محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 4 ؛ حدیث 2759

ميان دو سجده‏

الإمام الصادق عليه السلام‏ عِندَ القُعودِ مِنَ السُّجودِ: أستَغفِرُ اللّهَ رَبّي و أتوبُ إلَيهِ.

امام صادق عليه السلام‏ هنگام نشستن بعد از سجده: از پروردگارم خدا آمرزش می‏طلبم و به درگاهش، توبه می‏برم.

بحار الأنوار: ج 84 ص 186.

در پی نمازها

عن ثوبان: كانَ رَسولُ اللّهِ صلی الله عليه و آله إذَا انصَرَفَ مِن صَلاتِهِ استَغفَرَ ثَلاثا، و قالَ: اللّهُمَّ أنتَ السَّلامُ، و مِنكَ السَّلامُ، تَبارَكتَ ذَا الجَلالِ وَ الإِكرامِ.

ثوبان: پيامبر خدا، هرگاه نمازش را به پايان می‏رساند، سه بار آمرزش می‏طلبيد و می‏گفت: «تويی سلام، و از توست سلام. بزرگی تو، ای خداوند شكوه و ارج!

محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 4 ؛ حدیث 2763

رسول اللّه صلی الله عليه و آله: مَنِ استَغفَرَ اللّهَ بَعدَ العَصرِ سَبعينَ مَرَّةً، غَفَرَ اللّهُ لَهُ ذُنوبَهُ سَبعينَ سَنَةً.

پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: هر كس بعد از نماز عصر، هفتاد بار آمرزش بخواهد، خداوند، گناهان هفتاد سال او را می‏آمرزد.

بحار الأنوار: ج 86 ص 79.

الإمام الصادق عليه السلام: مَنِ استَغفَرَ اللّهَ عز و جل بَعدَ العَصرِ سَبعينَ مَرَّةً، غَفَرَ اللّهُ لَهُ ذلِكَ اليَومَ سَبعَمِئَةِ ذَنبٍ، فَإِن لَم يَكُن لَهُ فَلِأَبيهِ، فَإِن لَم يَكُن لِأَبيهِ فَلِامِّهِ، فَإِن لَم يَكُن لِامِّهِ فَلِأَخيهِ، فَإِن لَم يَكُن لِأَخيهِ فَلِاختِهِ، فَإِن لَم يَكُن لِاختِهِ فَلِلأَقرَبِ فَالأَقرَبِ.

امام صادق عليه السلام: هر كس بعد از نماز عصر، هفتاد بار از خداوند عز و جل آمرزش بخواهد، خداوندْ در آن روز، هفتصد گناه او را می‏آمرزد، و اگر خودش اين اندازه گناه نداشته باشد، از گناهان پدرش می‏آمرزد، و اگر پدرش گناهی نداشت، از [گناه‏] مادرش می‏آمرزد، و اگر مادرش نداشت، از [گناه‏] برادرش می‏آمرزد، و اگر برادرش نداشت، از [گناه‏] خواهرش می‏آمرزد و اگر خواهرش گناهی نداشت، از خويشانش، به ترتيب نزديك‏تری به او می‏آمرزد.

بحار الأنوار: ج 86 ص 78.

الامام الباقر عليه السلام: مَن سَبَّحَ تَسبيحَ الزَّهراءِ عليها السلام ثُمَّ استَغفَرَ غُفِرَ لَهُ، و هِيَ مِئَةٌ بِاللِّسانِ، و ألفٌ فِي الميزانِ، و تَطرُدُ الشَّيطانَ، و تُرضِي الرَّحمنَ.

امام باقر عليه السلام: هر كس تسبيحات زهرا عليها السلام را بگويد، سپس طلبِ آمرزش كند، آمرزيده می‏شود. اين تسبيحات، صد بار گفته می‏شود؛ امّا در ميزان [اعمال‏]، هزار به شمار می‏آيد و شيطان را می‏راند و خدای مهربان را خشنود می‏سازد.

بحار الأنوار: ج 85 ص 332.

فصل هشتم: آمرزش‏خواهی برای ديگران‏

كسانی كه بايد برايشان، آمرزش خواست‏

پدر و مادر

«رَبَّنَا اغْفِرْ لِي وَ لِوالِدَيَّ وَ لِلْمُؤْمِنِينَ يَوْمَ يَقُومُ الْحِسابُ». (إبراهيم: 41) «ای پروردگار ما! مرا و پدر و مادرم را و مؤمنان را در آن روز كه حساب برپا می‏شود، بيامرز».

رسول اللّه صلی الله عليه و آله: إنَّ الرَّجُلَ لَتُرفَعُ دَرَجَتُهُ فِي الجَنَّةِ فَيَقولُ: أنّی هذا؟ فَيُقالُ: بِاستِغفارِ وَلَدِكَ لَكَ.

پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: بر درجه شخص در بهشت افزوده می‏شود و او می‏گويد: اين، از كجا آمد؟ به او گفته می‏شود: «از آمرزش‏خواهی فرزندت برای تو».

محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 4 ؛ حدیث 2786

الإمام الباقر عليه السلام: إنَّ العَبدَ لَيَكونُ بارّا بِوالِدَيهِ في حَياتِهِما، ثُمَّ يَموتانِ فَلا يَقضي عَنهُما دُيونَهُما، و لا يَستَغفِرُ لَهُما، فَيَكتُبُهُ اللّهُ عاقّا.

و إنَّهُ لَيَكونُ عاقّا لَهُما في حَياتِهِما، غَيرَ بارٍّ بِهِما، فَإِذا ماتا قَضی دَينَهُما وَ استَغفَرَ لَهُما، فَيَكتُبُهُ اللّهُ عز و جل بارّا.

امام باقر عليه السلام: بنده، در زمان حيات پدر و مادرش، با آنان خوش رفتار است؛ امّا چون می‏ميرند، نه ديون آن دو را می‏پردازد و نه برايشان آمرزش می‏طلبد. پس خداوند، او را بدرفتار و نافرمان می‏نويسد، و [برعكس‏] در زمان حياتشان، نسبت به آن دو نافرمان و بدرفتار است و به آنان، نيكی نمی‏كند؛ ولی چون از دنيا رفتند، دَين آنها را ادا می‏كند و برايشان، آمرزش می‏طلبد. پس خداوند عز و جل او را نيكوكار [به والدين‏] می‏نويسد.

بحار الأنوار: ج 74 ص 81.