فصل هفتم: عبادتهايی كه سزاوار
فصل هفتم: عبادتهايی كه سزاوار است در آنها طلب آمرزش كرد
وارد شدن به مسجد و خارج شدن از آن
فاطمة عليها السلام: كانَ رَسولُ اللّهِ صلی الله عليه و آله إذا دَخَلَ المَسجِدَ يَقولُ: «بِاسمِ اللّهِ، وَ السَّلامُ عَلی رَسولِ اللّهِ، اللّهُمَّ اغفِر لي ذُنوبي، وَ افتَح لي أبوابَ رَحمَتِكَ. و إذا خَرَجَ قالَ: «بِاسمِ اللّهِ، وَ السَّلامُ عَلی رَسولِ اللّهِ، اللّهُمَّ اغفِر لي ذُنوبي، وَ افتَح لي أبوابَ فَضلِكَ».
فاطمه عليها السلام: پيامبر خدا، هرگاه وارد مسجد میشد، میگفت: «به نام خدا. درود بر پيامبر خدا! بار خدايا! گناهان مرا بيامرز و درهای رحمتت را برايم بگشا ...»، و هرگاه خارج میشد، میگفت: «به نام خدا. درود بر پيامبر خدا! بار خدايا! گناهان مرا بيامرز و درهای فضل خود را برايم بگشای».
بحار الأنوار: ج 84 ص 22.
در ميان نماز
رسول اللّه صلی الله عليه و آله: لا يُنسِيَنَّكَ الاستِغفارَ (أي لا ينسينّك الشيطان الاستغفار) في صَلاةٍ فَإِنَّها مَمحاةٌ لِلخَطايا بِرَحمَةِ اللّهِ تَعالی.
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: زنهار [شيطان] آمرزشخواهی در نماز را از يادت نبرد؛ زيرا كه آمرزشخواهی در نماز، به لطف خداوند متعال، گناهان را پاك میكند.
محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 4 ؛ حدیث 2749
عن عبيد بن زرارة: سَأَلتُ أبا عَبدِ اللّهِ عليه السلام عَنِ الرَّكعَتَينِ الأَخيرَتَينِ مِنَ الظُّهرِ. قالَ: تُسَبِّحُ و تُحَمِّدُ اللّهَ و تَستَغفِرُ لِذَنبِكَ، و إن شِئتَ فاتِحَةَ الكِتابِ، فَإِنَّها تَحميدٌ و دُعاءٌ.
عبيد بن زُراره: از امام صادق عليه السلام در باره دو ركعت آخر نماز ظهر پرسيدم. فرمود: «خدا را تسبيح و ستايش میگويی و از گناهانت، آمرزش میخواهی، و اگر هم خواستی،" فاتحة الكتاب" را میخوانی؛ زيرا آن نيز ستايش و دعاست».
بحار الأنوار: ج 85 ص 90.
در سجده
رسول اللّه صلی الله عليه و آله: مَن قالَ و هُوَ ساجِدٌ ثَلاثَ مَرّاتٍ: «رَبِّ اغفِر لي» لَم يَرفَع رَأسَهُ حَتّی يَغفِرَ لَهُ.
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: هر كس در سجده، سه بار بگويد: «پروردگارا! مرا بيامرز»، سرش را [از سجده] برنداشته، خدا او را میآمرزد.
محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 4 ؛ حدیث 2759
ميان دو سجده
الإمام الصادق عليه السلام عِندَ القُعودِ مِنَ السُّجودِ: أستَغفِرُ اللّهَ رَبّي و أتوبُ إلَيهِ.
امام صادق عليه السلام هنگام نشستن بعد از سجده: از پروردگارم خدا آمرزش میطلبم و به درگاهش، توبه میبرم.
بحار الأنوار: ج 84 ص 186.
در پی نمازها
عن ثوبان: كانَ رَسولُ اللّهِ صلی الله عليه و آله إذَا انصَرَفَ مِن صَلاتِهِ استَغفَرَ ثَلاثا، و قالَ: اللّهُمَّ أنتَ السَّلامُ، و مِنكَ السَّلامُ، تَبارَكتَ ذَا الجَلالِ وَ الإِكرامِ.
ثوبان: پيامبر خدا، هرگاه نمازش را به پايان میرساند، سه بار آمرزش میطلبيد و میگفت: «تويی سلام، و از توست سلام. بزرگی تو، ای خداوند شكوه و ارج!
محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 4 ؛ حدیث 2763
رسول اللّه صلی الله عليه و آله: مَنِ استَغفَرَ اللّهَ بَعدَ العَصرِ سَبعينَ مَرَّةً، غَفَرَ اللّهُ لَهُ ذُنوبَهُ سَبعينَ سَنَةً.
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: هر كس بعد از نماز عصر، هفتاد بار آمرزش بخواهد، خداوند، گناهان هفتاد سال او را میآمرزد.
بحار الأنوار: ج 86 ص 79.
الإمام الصادق عليه السلام: مَنِ استَغفَرَ اللّهَ عز و جل بَعدَ العَصرِ سَبعينَ مَرَّةً، غَفَرَ اللّهُ لَهُ ذلِكَ اليَومَ سَبعَمِئَةِ ذَنبٍ، فَإِن لَم يَكُن لَهُ فَلِأَبيهِ، فَإِن لَم يَكُن لِأَبيهِ فَلِامِّهِ، فَإِن لَم يَكُن لِامِّهِ فَلِأَخيهِ، فَإِن لَم يَكُن لِأَخيهِ فَلِاختِهِ، فَإِن لَم يَكُن لِاختِهِ فَلِلأَقرَبِ فَالأَقرَبِ.
امام صادق عليه السلام: هر كس بعد از نماز عصر، هفتاد بار از خداوند عز و جل آمرزش بخواهد، خداوندْ در آن روز، هفتصد گناه او را میآمرزد، و اگر خودش اين اندازه گناه نداشته باشد، از گناهان پدرش میآمرزد، و اگر پدرش گناهی نداشت، از [گناه] مادرش میآمرزد، و اگر مادرش نداشت، از [گناه] برادرش میآمرزد، و اگر برادرش نداشت، از [گناه] خواهرش میآمرزد و اگر خواهرش گناهی نداشت، از خويشانش، به ترتيب نزديكتری به او میآمرزد.
بحار الأنوار: ج 86 ص 78.
الامام الباقر عليه السلام: مَن سَبَّحَ تَسبيحَ الزَّهراءِ عليها السلام ثُمَّ استَغفَرَ غُفِرَ لَهُ، و هِيَ مِئَةٌ بِاللِّسانِ، و ألفٌ فِي الميزانِ، و تَطرُدُ الشَّيطانَ، و تُرضِي الرَّحمنَ.
امام باقر عليه السلام: هر كس تسبيحات زهرا عليها السلام را بگويد، سپس طلبِ آمرزش كند، آمرزيده میشود. اين تسبيحات، صد بار گفته میشود؛ امّا در ميزان [اعمال]، هزار به شمار میآيد و شيطان را میراند و خدای مهربان را خشنود میسازد.
بحار الأنوار: ج 85 ص 332.
فصل هشتم: آمرزشخواهی برای ديگران
كسانی كه بايد برايشان، آمرزش خواست
پدر و مادر
«رَبَّنَا اغْفِرْ لِي وَ لِوالِدَيَّ وَ لِلْمُؤْمِنِينَ يَوْمَ يَقُومُ الْحِسابُ». (إبراهيم: 41) «ای پروردگار ما! مرا و پدر و مادرم را و مؤمنان را در آن روز كه حساب برپا میشود، بيامرز».
رسول اللّه صلی الله عليه و آله: إنَّ الرَّجُلَ لَتُرفَعُ دَرَجَتُهُ فِي الجَنَّةِ فَيَقولُ: أنّی هذا؟ فَيُقالُ: بِاستِغفارِ وَلَدِكَ لَكَ.
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: بر درجه شخص در بهشت افزوده میشود و او میگويد: اين، از كجا آمد؟ به او گفته میشود: «از آمرزشخواهی فرزندت برای تو».
محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 4 ؛ حدیث 2786
الإمام الباقر عليه السلام: إنَّ العَبدَ لَيَكونُ بارّا بِوالِدَيهِ في حَياتِهِما، ثُمَّ يَموتانِ فَلا يَقضي عَنهُما دُيونَهُما، و لا يَستَغفِرُ لَهُما، فَيَكتُبُهُ اللّهُ عاقّا.
و إنَّهُ لَيَكونُ عاقّا لَهُما في حَياتِهِما، غَيرَ بارٍّ بِهِما، فَإِذا ماتا قَضی دَينَهُما وَ استَغفَرَ لَهُما، فَيَكتُبُهُ اللّهُ عز و جل بارّا.
امام باقر عليه السلام: بنده، در زمان حيات پدر و مادرش، با آنان خوش رفتار است؛ امّا چون میميرند، نه ديون آن دو را میپردازد و نه برايشان آمرزش میطلبد. پس خداوند، او را بدرفتار و نافرمان مینويسد، و [برعكس] در زمان حياتشان، نسبت به آن دو نافرمان و بدرفتار است و به آنان، نيكی نمیكند؛ ولی چون از دنيا رفتند، دَين آنها را ادا میكند و برايشان، آمرزش میطلبد. پس خداوند عز و جل او را نيكوكار [به والدين] مینويسد.
بحار الأنوار: ج 74 ص 81.