سرآغاز هر كتاب آسمانی است
سرآغاز هر كتاب آسمانی است
الإمام الباقر عليه السلام: فَإِذا قَرَأتَ «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ» فَلا تُبالي أن لا تَستَعيذَ، و إذا قَرَأتَ «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ» سَتَرَتكَ فيما بَينَ السَّماءِ وَ الأَرضِ.
امام باقر عليه السلام: پس هرگاه «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ» گفتی، ديگر باكی نيست كه استعاذه (أعوذ باللّه من الشيطان الرجيم) نگويی؛ زيرا هرگاه «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ» بگويی، تو را از [گزند] آنچه ميان آسمان و زمين است، میپوشاند.
الكافي: ج 3 ص 313.
باعظمتترين آيه در كتاب خدا
عن سليمان الجعفري: سُئِلَ أبُو الحَسَنِ عليه السلام: أيُّ آيَةٍ أعظَمُ في كِتابِ اللّهِ؟ فَقالَ: «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ».
سليمان جعفری: از ابو الحسن ( امام كاظم يا امام رضا عليهما السلام) سؤال شد: باعظمتترين آيه در كتاب خدا، كدام آيه است؟ فرمود: «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ».
بحار الأنوار: ج 92 ص 238.
آغازِ نماز
عن ابن عبّاس: كانَ النَّبيُّ صلی الله عليه و آله يَفتَتِحُ صَلاتَهُ بِ «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ».
ابن عبّاس: پيامبر صلی الله عليه و آله نمازش را با «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ» آغاز میكرد.
محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 1 ؛ حدیث 565
رسول اللّه صلی الله عليه و آله: إذا قَرَأتُم «الحَمدُ للّهِ» فَاقرَؤوا: «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ»، إنَّها امُّ القُرآنِ، و امُّ الكِتابِ، وَ السَّبعُ المَثاني، وَ «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ» إحداها.
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: هرگاه «الحمد لله» را [در نماز] میخوانيد، «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ» را هم بخوانيد. سوره حمد، امّ القرآن و امّ الكتاب و سَبعِ مَثانی است، و «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ»، يكی از آن هفتتاست. (امُّ الكتاب، يعنی: امُّ القرآن؛ مادرِ قرآن؛ اصل قرآن ؛ سَبعِ مَثانی، يعنی: هفت بند؛ هفت آيه؛ هفت ثَنا.)
محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 1 ؛ حدیث 568
فصل سوم: جايگاههای ذكر «بسم اللّه»
تحف العقول: كانَ [الإِمامُ الرِّضا] عليه السلام إذا أرادَ أن يَكتُبَ تَذَكُّراتِ حَوائِجِهِ، كَتَبَ: «بِسمِ اللّهِ الرَّحمنِ الرَّحيمِ أذكُرُ إن شاءَ اللّهُ»، ثُمَّ يَكتُبُ ما يُريدُ.
تحف العقول: [امام رضا عليه السلام] هرگاه میخواست كارهای خود را يادداشت كند، مینوشت: «به نام خداوند مهرگستر مهربان. به خواست خدا، به يادم خواهد ماند». سپس مطالب خود را مینوشت.
بحار الأنوار: ج 78 ص 335.
بامداد و شامگاه
رسول اللّه صلی الله عليه و آله مِن وَصاياهُ لِعَلِيٍّ عليه السلام: يا عَلِيُّ، اغدُ بِاسمِ اللّهِ؛ فَإِنَّ اللّهَ بارَكَ لِامَّتي في بُكورِها.
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: ای علی! بامدادان، با نام خدا در پی كار خود بيرون شو؛ زيرا خداوند برای امّت من، در بامدادانشان بركت نهاده است. (خدا دوست داشت مؤمنین روزشان را با برکت شروع کنند ، نماز که سبب برکت است را در آغاز روز واجب کرد. نماز که خودش با برکت است در زمان با برکت که بین الطلوعین است قرار داد)
بحار الأنوار: ج 78 ص 78.
هنگام وضو گرفتن
رسول اللّه صلی الله عليه و آله: إن قالَ [العَبدُ] في أوَّلِ وُضوئِهِ: «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ»، طَهُرَت أعضاؤُهُ كُلُّها مِنَ الذُّنوبِ.
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: هرگاه [بنده] در آغاز وضويش بگويد: «به نام خداوند مهرْگستر مهربان»، همه اعضايش از گناهان پاك میشود.
بحار الأنوار: ج 80 ص 316.
الإمام الصادق عليه السلام: إذا تَوَضَّأَ أحَدُكُم و لَم يُسَمِّ، كانَ لِلشَّيطانِ في وُضوئِهِ شِركٌ، و إن أكَلَ أو شَرِبَ أو لَبِسَ، و كُلُّ شَيءٍ صَنَعَهُ يَنبَغي لَهُ أن يُسَمِّيَ عَلَيهِ، فَإِن لَم يَفعَل كانَ لِلشَّيطانِ فيهِ شِركٌ.
امام صادق عليه السلام: هرگاه يكی از شما وضو بگيرد و نام خدا را نبرد، شيطان در وضوی او شريك میشود. هنگام خوردن يا آشاميدن يا پوشيدن و هر كاری كه انجام میدهد، بايد نام خدا را ببرد؛ زيرا اگر چنين نكند، شيطان با او شريك میشود.
بحار الأنوار: ج 63 ص 203.
هنگام خوابيدن
رسول اللّه صلی الله عليه و آله: إذا قالَ العَبدُ عِندَ مَنامِهِ: «بِسمِ اللّهِ الرَّحمنِ الرَّحيمِ»، يَقولُ اللّهُ: مَلائِكَتِي! اكتُبوا بِالحَسَناتِ نَفَسَهُ إلَی الصَّباحِ.
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: هرگاه بنده در هنگام خوابيدن بگويد: «به نام خداوند مهرْگستر مهربان»، خداوند میفرمايد: «فرشتگان من! نفَسهای او را تا صبح، ثواب بنويسيد».
بحار الأنوار: ج 92 ص 258.
هنگام قضای حاجت
رسول اللّه صلی الله عليه و آله: إذَا انكَشَفَ أحَدُكُم لِبَولٍ أو غَيرِ ذلِكَ، فَليَقُل: «بِاسمِ اللّهِ»؛ فَإِنَّ الشَّيطانَ يَغُضُّ بَصَرَهُ.
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: هرگاه يكی از شما برای ادرار كردن يا كار ديگری، كشف عورت كرد، بگويد: «به نام خدا». در اين صورت، شيطان چشم خود را میبندد.
بحار الأنوار: ج 80 ص 176.
در هر كاری
رسول اللّه صلی الله عليه و آله: مَنِ ابتَدَأَ بِأَمرٍ و قالَ: «بِاسمِ اللّهِ»، غَفَرَ اللّهُ لَهُ.
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: هر كس كاری را با «بسم اللّه» آغاز كند، خداوند، او را میآمرزد. (بسم الله اثر استغفار را دارد)
محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 1 ؛ حدیث 637
رسول اللّه صلی الله عليه و آله: كُلُّ أمرٍ ذي بالٍ لا يُبدَأُ فيهِ بِبِاسمِ اللّهِ فَهُو أجذَمُ. (جذم: قطع)
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: هر كارِ بااهمّيتی كه با نام خدا آغاز نشود، بیدنباله (ناتمام) است.
محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 1 ؛ حدیث 638