فيش طرح بحث

موضوع:

نگاه

مخاطب:

جوان دبیرستانی

شروع

روز پنج‌شنبه همراه يكي از رفقا از كمربندي شهر با خودرو در حال حركت بوديم. سر حال و خوشحال بوديم، مي‌گفتيم و مي‌خنديديم. ناگهان هر دو ساكت شديم؛ نگاهمان به سوي يك نقطه جلوتر دوخته شد؛ جايي كه خودروهای زيادي ايستاده و عده‌ی زيادي جمع شده بودند. چرخش نور قرمز و آبي خودروهای پليس، حكايت از اتفاق مهمي داشت. نزديك‌تر كه شديم، نگاه كردم، ديدم بين جمعيت يك نفر روي زمين خوابيده. خوب که نگاه كردم، سر و صورتش خوني بود و ... زود روپوش رويش انداختند و اطرافيان گريه مي‌كردند. بله، فوت كرده بود. دلم هري ريخت و ترسيدم. بدنم كمي لرزيد؛ طوري كه نمي‌خواستم رفیقم بفهمد، ولي داشتم مي‌لرزيدم. و بارم نمي‌شد كه يك نگاه بتواند اين‌قدر در من تأثير بگذارد. حالت قبل از نگاه كجا و بعد از نگاه كجا؟ داشتم حسابي مي‌ترسيدم، از چي؟ از مرگ. واقعا من هم مي‌ميرم، عجب... تا سه روز حالم بد بود و دستم به كاري نمي‌رفت. حال عبادت پيدا كرده بودم، نمازهایم با حضور قلب و گريه بود و حس مي‌كردم به خدا نزديك‌تر مي‌شوم و ....

انتخاب قالب

مي‌خواهم بگويم ببينيد يك نگاه چقدر مي‌تواند تأثير بگذارد؟ نگاه انواعي دارد:

بعضي نگاه‌ها، عبادت محسوب مي‌شوند؛ مثل نگاه به پدر و مادر، نگاه به عالم، نگاه به پيشواي دادگر، نگاه به قرآن، نگاه به دريا.

براي محبت: نگاهي كه از روي مهر و محبت به كسي مي‌اندازيم، يعني خيلي دوستت داريم.

براي لذت: مثلا نگاه به فيلم جذاب و مورد علاقه، نگاه به غذاي مورد علاقه و ...

براي عبرت: نگاه به دارالاماره يزيد، كاخ شاه و ...

براي حسرت: نگاه به كارنامه‌ی قبولي دوستان، نگاه به كسب مقامات و رتبه‌هاي برتر دوستان

براي شهوت: نگاهي كه براي هوسراني و از روي ميل و خواسته‌هاي نفساني باشد و ...

براي طبابت: نگاهي كه دكترها براي مداوا به مريض خود مي اندازند.

براي دقت: نگاه به رنگين كمان كه هفت رنگ دارد. نگاه به اجناسي كه مي‌خريم، برای اين‌كه عيب نداشته باشند.

براي خيانت: نگاهي كه از پي آن خياني صورت پذيرد

براي رحمت: نگاه از روي رحم و ترحم...

يا اين‌كه بعضي حلال و بعضي‌ حرام و يا اين‌كه بعضي‌ها نه حرام و نه حلالند؟

و آيا همه‌ی اين نوع نگاه‌ها بر انسان تأثير مي‌گذارند يا نه؟ اگر تأثير مي‌گذارند، آيا تأثير گذاري مثبت است يا منفي؟

انتخاب قالب

تقسيم بندي انواع نگاه بر اساس حرام يا حلال بودن:

1. نگاه‌هايي كه فقط حلال هستند؛ مثل نگاه عبادت.

2. نگاه‌هايي كه فقط حرام هستند؛ مثل نگاه شهوت و خيانت.

3. نگاه‌هايي كه گاهي حرام هستند و گاهي حلال؛ مثل: انواع نگاه‌هاي غیر از عبادت و شهوت و خيانت.

تقسيم بندي نگاه بر اساس تأثير گذاري: 1 - منفي: مثل شهوت، خيانت، لذت

2 - مثبت: مثل عبادت، رحمت، دقت، عبرت و ...

3 - نه منفي و نه مثبت: مثل طبابت

ایجاد مشارکت و تنوع

* آن چيست كه مي‌بينيم، ولي نمي‌خريم؛ مي‌خريم، ولي نمي‌پوشيم؛ مي‌پوشيم، ولي نمي‌بينيم(كفن)

*آن چيست ديده مي‌شود، قابل لمس هم هست، همه جا مي‌رود، ولي هيچ حركتي نمي‌كند(جاده)

* يكي از دوستش پرسيد آمريكا به ما نزديك‌تر است يا خورشيد؟ جواب داد: خورشيد، چون خورشيد را مي‌بينيم، ولي آمريكا را نمي‌بينيم.

ادامه بحث

حال بحث ما روي نگاهي است كه حرام است و تأثير آن بر انسان بسيار منفي است و آن نگاه از روي شهوت است. خداوند در قرآن مي‌فرمايد: «قُل لِّلْمُؤْمِنِينَ يَغُضُّوا مِنْ أَبْصَارِهِمْ»؛ به مردان با ايمان بگو ديدگاه خود را (از نامحرمان) فرو نهند.1

امام علي(ع): «العيون مصائد الشيطان»؛(نگاهِ) چشم‌ها راه‌هاي شيطانند.2

امام صادق(ع): «كم من نظره اورثت حسره طويله»؛ 3

اي بسا يك نگاه كه حسرتي طولاني به بار آورده است.

پيامبر اكرم(ص): هر كس چشم خود را از حرام پر كند، خداوند در روز قيامت چشم او را از آتش پر گرداند؛ مگر اين‌كه توبه كند و از عمل خود دست بردارد.

«من ملا عينه من حرام ملا الله عينه يوم القيامه من النار»...4

انسان طاقت ندارد قسمتی از دست يا پايش كه پوست كلفت‌تري دارند، بسوزد؛ چه رسد به اين‌كه پوست آن نازك باشد. حال يك لحظه فرض كنيد يك كمي آتش به چشم ما بخورد، چه مي‌شود؟ حال اين چشم بخواهد از آتش، آن‌هم آتش آخرتي كه يك ذره‌ی آن مي‌توان كل عالم را از بين ببرد...!!!

پيامبر(ص) : « غضوا ابصاركم ترون العجائب» چشمان خود را از حرام فرو بنديد، تا شگفتي‌ها را ببينید.5

تا الان مرتب گفته شده نگاه نكنيد حرام است؛ گناه نكنيد، به جهنم مي‌رويد؛ تيري از تيرهاي شيطان است و ... ولي من مي‌خواهم بگويم اي جوانهاي عزيز! اگه مي‌خواهيد چيزهايي را ببينيد كه ديگران نمي‌بيند؛ اگر مي‌خواهيد عجايبي را در دنيا مشاهده نمایید، بياييد نگاهتان را آلوده نكنيد...

جمع بندی

پس با توجه به اين‌كه نگاه خيلي تأثير گذار است، مي‌تواند مسير زندگي يك نفر را كاملاً تغيير دهد حال يا مثبت يا منفي. بياييد ما هم از نگاه حرام واقعا بترسيم و برای يك لحظه لذت كاذب، يك عمر بي نهايت لذت واقعي را از دست ندهيم. نگاهي كه پر از حرام شود، صورت و چهره زيباي امام زمان(عج) را نمي‌بيند.

دادن تکلیف

بيایيد در تاريخ، عاقبت افرادي را كه دنبال نگاه‌هاي حلال و نیز عاقبت افرادي را كه دنبال نگاه‌هاي حرام بودند، مطالعه كنيم؛ مثل يوسف و زليخا و ...

بياييد دو روز، فقط دو روز واقعا به مناظر شهوت انگيز نگاه نكنيم، بعد ببينيم چقدر آرامش رواني زيادي پيدا مي‌كنيم.

منابع

1 - (سوره نور، آیه30)

2 - (غرر الحکم، 95)

3 - (كافي، ج5، ص599، ح12)

4 - (بحار، ج 76، ص334، ح 1)

5 - (بحار، ج 104، ص 41، ح 52)

6 - (بحار، ج 74، ص 73، ح59؛ صحيفه الرضا، ج 9، ص19)