گلچین کتاب شیوه های ترغیب و جذب به نماز دکتر علی نقی فقیهی
استفاده از بوی خوش به هنگام نماز و معطر ساختن مسجد فضای مسجد سبب رغبت آنان به مسجد و نماز میشود و در مقابل کثیفی و بوی بدِ بدن ، پا و لباس، جوانان را از مسجد فراری میدهد.
در حدیث آمده است که شخصی وارد مسجد شد در حالی که پاهایش بوی عرق میداد امام باقر علیه السلام فرمود : «تو با این کار مردم را از محیط عبادت فراری می دهی»
شاید یکی از علتهای تاکید امامان معصوم به استفاده از بوی خوش و عطر در نماز این است که خود فرد نیز در زمان حال از نماز، لذت بیشتری می برد.
صفحه ۱۵۶.
از لحاظ روانشناسی ثابت شده است که نور و رنگ در در روحیه افراد بسیار موثر است. مناسب است در مسجد و نمازخانه از نورهای آرامبخش مثل آبی و سبز استفاده شود.
در صورتی که فضای نمازخانه و مسجد روشن باشد، کف پوش ها و دیوارها با رنگ های شاد و دلچسب مزین شود رغبت برای آمدن به نمازخانه و اقامه نماز بیشتر می شود.
سفارش پیامبر خدا صلی الله علیه و آله به روشن کردن چراغ در مسجد نشاندهنده لزوم نور مناسب در مسجد است.
«مَنْ اَسْرَجَ فِي مَسْجِدٍ مِنْ مَسَاجِدَ الله سَراجَاً لَمْ تَزَل المَلائِكَةُ وَ حَمَلَةُ العَرْشُ يسْتَغْفِرُونَ لَهُ مَا دَامَ فِي المَسْجِد ضُوءً مِنْ ذَلِكَ السَّرَاجِ» (من لایحضره الفقیه، ج ۱ ، صفحه ۱۶۹)
هر كس در مسجدی از مساجد خدا چراغی روشن كند، ملائكه و حاملان عرش برايش استغفار میكنند تا زمانی كه آن چراغ در آن مسجد روشن باشد.
(صفحه ۱۶۰)
امام باقر علیه السلام فرمودند: مرد مسلمان تا آن زمان که در نماز است پیوسته خداوند به او نظر [رحمت] دارد تا از نمازش فارغ گردد.
الْمَرْءُ الْمُسْلِمُ مَا دَامَ فِی صَلَاتِهِ لَمْ یَزَلِ اللَّهُ یَنْظُرُ إِلَیْهِ حَتَّی یَفْرُغَ مِنْ صَلَاتِهِ .
(بحارالانوار ، جلد ۸۲ ، صفحه ۲۰۶)
امیرالمومنین علیه السلام می فرماید: آدمى بنده احسان است. «اَلإنسانُ عَبدُ الإحسانِ». (غررالحکم ، حدیث ۲۶۳)
نوجوان و جوان اسیر محبت است، وقتی از کسی نعمت و نیکی ببیند نسبت به او احساس سپاس و تشکر دارد. وقتی دقت کند که همه نعمت ها از آن خداوند است بسیار لطف و محبت او می شود و به شکر و سپاس الهی روی می آورد و چنانچه بداند عمل به دستورات خدا ـ مثل اقامه نماز ـ بهترین سپاس محسوب می شود به اقامه نماز به همت می گمارد.
صفحه ۱۷۲.
برخی جوانان از اقامه نماز در حضور دوستان خود خجالت می کشند و حتی ممکن است آن را ترک کنند.
آگاه سازی جوان از توجه ویژه پروردگار به او هنگام نماز میتواند مشوق او برای اقامه نماز در جمع دوستان بینمازی یا سستنماز خود باشد.
امام حسن عسکری فرمودند : إِذَا تَوَجَّهَ إِلَى مُصَلَّاهُ لِيُصَلِّيَ- قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لِمَلَائِكَتِهِ: يَا مَلَائِكَتِي- أَ مَا تَرَوْنَ هَذَا عَبْدِي كَيْفَ قَدِ انْقَطَعَ عَنْ جَمِيعِ الْخَلَائِقِ إِلَيَّ، وَ أَمَّلَ رَحْمَتِي وَ جُودِي وَ رَأْفَتِي أُشْهِدُكُمْ أَنِّي أَخْتَصُّهُ بِرَحْمَتِي وَ كَرَامَاتِي.
وقتی نمازگزار رهسپار محل نماز می شود می فرماید : «ای ملائکه این بنده من است که از همه کس غیر از من بریده است و به امید بخشش و کرم من به سوی من می آید شما شاهد باشید که رحمت و کرامتم را بصورت ویژه ای به او عطا می کنم.
(جامع احادیث شیعه ، جلد ۴ ، صفحه ۳۲)
صفحه ۱۸۴.
جوانی که با مشکلات زندگی مواجه است و دستش از اسباب عادی برای حل آن کوتاه است را با بیان آثار معنوی نماز مثل اجابت دعا به نماز ترغیب کرد.
قالَ الصادق علیه السلام : إذا أرَدتَ حاجَةً فَصَلِّ رَكعَتَينِ ، وَ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ ، وَ سَلْ تُعطَهُ. (الكافی ، جلد ۳ ، صفحه ۴۷۹)
امام صادق عليه السلام : هر گاه حاجتى داشتى ، دو ركعت نماز بگزار و بر محمّد و خاندان محمّد صلوات بفرست و درخواست كن ، كه حاجتت داده مى شود .
پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمودند: «إنَّ الله یَستَحیِیَ مِن عَبدِهِ إذا صَلَّی فِی جَماعَهٍ ثُمَّ سَألَهُ حَاجَهً أن یَنصَرف حَتّی یَقضِیهَا» (بحار الانوار، ج ۸۸ ،ص ۴)
زمانی که بنده ای نمازش را به جماعت بخواند، خداوند از او حیاء می کند، و هنگامی که از او طلب حاجت کرد، رو برنمیگرداند مگر این که حاجتش را برآورد.
البته در کنار تشویق به اقامه نماز برای گرفتن حاجت، برایش توضیح دهیم که خدا مانند مادری مهربان است.
حاجتی که برای ما ضرر داشته باشد نمی دهد، گاهی بهتر از آن را می دهد، راهیان را صلاح می داند دیرتر از زمانی که ما طلب می کنیم بدهد.
صفحه ۱۹۱.
علی بن اسباط نظر امام صادق علیه السلام را درباره مرد پرسید که آخر شب برای اقامه نماز شب بر می خیزد و صدایش را در قرائت بلند میکند.
امام فرمود شایسته است که انسان وقتی نماز شب میخواند صدایش را به خانواده اش برساند تا هر که خواب رفته بیدار شود و هر که میخواهد برخیزد برخیزد. (بحارالانوار ، جلد ۸۷ ، صفحه ۲۰۹)
عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَسْبَاطٍ عَنْ عَمِّهِ يَعْقُوبَ بْنِ سَالِمٍ أَنَّهُ سَأَلَ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام عَنِ الرَّجُلِ يَقُومُ فِي آخِرِ اللَّيْلِ يَرْفَعُ صَوْتَهُ بِالْقِرَاءَةِ قَالَ يَنْبَغِي لِلرَّجُلِ إِذَا صَلَّى بِاللَّيْلِ أَنْ يُسْمِعَ أَهْلَهُ لِكَيْ يَقُومَ النَّائِمُ وَ يَتَحَرَّكَ الْمُتَحَرِّك.
نماز جماعت بهترین ، بیشترین، پاک ترین و کم خرجترین اجتماعات دنیاست و نوع دید و بازدید مجانی و آگاهی از مشکلات و نیازهای یکدیگر و زمینهساز تعاون اجتماعی بین مسلمانان است
صفحه ۲۲۳.