به كودكانمان تامل كردن را بياموزيم
موضوع مقاله : آنها همه چيز را بي درنگ مي خواهند
به كودكانمان تامل كردن را بياموزيم
همواره فكر مي كنيم كه خواسته هاي بي صبرانه و گاه خشمگينانه دوران كودكي فرزندانمان به پايان رسيده، اما هنوز هم فرزندان پنج تا يازده ساله ما براي تحمل انتظار و انصراف از خواسته خود مشکل دارند. چگونه به آنها كمك كنيم تا در زندگي به دنبال خواسته هاي واقعي باشند و به اين درك برسند كه درزندگي هيچ چيز در ظرف يك دقيقه انجام نمي شود و به دست هم نمي آيد. جلوي شيريني فروشي، ليز(7 ساله و نيمه) فرياد مي كشد: «اما من همين الان گرسنه ام» مادرش تعريف مي كرد: «من نتوانستم او را متقاعد كنم. جيبهايم را برايش برگردانم تا به او نشان دهم كه حتي سكه اي هم ندارم و با او برسر اينكه تنها چند قدمي بيشتر با خانه فاصله نداريم كلي جر و بحث كردم. چه مي شد كرد! در آخر مجبور شدم به زور او را با خود به خانه بكشانم و او را تهديد كنم كه اگر دست از فرياد كشيدن برندارد تنبيهش خواهم كرد.»
اغلب در مواجه با چنين صحنه هايي است كه در مي يابيم فرزندانمان هنوز براي انديشيدن به چيزهاي ديگري غيراز خودشان در ارضاي آني خواسته هايشان مشکل دارند. در هر حال آنها ديگر بچه هاي چهار يا پنج ساله اي كه خودبيني مرتبط با كودكيشان را به خوبي درك مي كنيم نيستند. اما در سن ليز (و بالاتر از آن) ـ كه سن تعقل ناميده مي شود ـ براين تصوريم كه آنها با مقايسه خواسته هايشان با واقعيتهاي موجود قادر به معقول ساختن بي صبري هايشان باشند. «مامان پول همراه ندارد و من مي توانم تا بازگشت به منزل و زمان صرف عصرانه صبركنم.»
درحقيقت كودك مدتها تحت تاثيرعامل لذت يك چيزرا به گونه اي تمايلي و بدون توجه به الزامات بيروني ازما تقاضا مي كند و تنها به خاطر محدوديتها و محروميتهاي تحميلي از سوي والدين است كه كم كم اصل واقعيت را در ذهن مي گنجاند. والدين نبايد تمامي تمايلات كودك را تحت عنوان برطرف كردن نيازهاي ضروري برآورده سازند.
آموختن به او براي تفاوت قائل شدن ميان تمايلات و نيازها به او امكان باب كردن زمان تامل ميان تقاضا و پاسخ را خواهد داد. به اين ترتيب در مدت تامل، افكار و تصورات كودك مستقر خواهند شد. در اين ميان او به ابداع راه حلهاي خاص خودش براي مبارزه با كمبود خواهد پرداخت. كودكي كه همه چيز را بلافاصله به دست مي آورد اين زمان را نمي شناسد.
تقاضاي بدون تامل همچنين براي كودكان وسيله اي جهت ارزيابي علاقه والدين نسبت به خود و مقايسه آن با عشق و علاقه داده شده به خواهران يا برادران اوست.
مواجه كردن آنها با محروميتها
آيا والدين امروزي به آساني تسليم تمايلات فرزندانشان خواهند شد؟ سوال جالبي است. بي منطقي است كه كودك را هرگز با محروميت وسختي روبرو نكنيم و نه تنها خواسته هايش برآورده كرده، بلكه به تمامي خواسته هايش پاسخ مثبت دهيم او دراين باور غلط بزرگ مي شود كه نيازي به تبعيت از قوانين بزرگترها و قيد وبندهاي دنياي امروزي ندارد و مي تواند صاحب همه چيز باشد. و اين از او انساني مستبد مي سازد كه چرخش دنيا را حول محور جسم كوچك خود مي بيند و براي صاحب همه چيز شدن بسيار حريص است و از مواجه شدن با كمبود بيم و هراس دارد و در نهايت به ما (والدين) بسيار وابسته است چرا كه از ديد او ما مي توانيم تمامي خواسته هايش را برآورده سازيم.
در هر حال نبايد به خود هول وهراس راه داد. آموختن صبر و حوصله، يادگيري تفاوت قائل شدن ميان خواسته ها و تمايلات، روندي است دراز مدت كه در دوران نوجواني دنبال مي شود. اما مي توان به كودك دراين راه كمك كرد.
آنچه شما مي توانيد انجام دهيد
هنگام « نه» گفتن از خود مقاومت نشان دهيد.
بدون آنكه همه چيز را رد كنيد (در زندگي به هر حال لذت هم هست)، به هنگام « نه» گفتن به كودك مقاومت خود را بالا ببريد. اگر كودك ترديد را درشما حس كند، علاقه بيشتري به پرخاشگري پيدا مي كند.
دليل آوردن براي كودك
«تو قبلا از اين وسيله داشتي»، « بيشتر از بودجه من است» «بعدا» ... در توضيح اين مورد به او ترديد نداشته باشيد كه: «درست است كه من (پدر يا مادر) تو هستم ولي اين دليل نمي شود كه بتوانم همه چيزبرايت فراهم كنم؛ من بيشتر از اينكه بخواهم تو را به كودكي لوس مبدل كنم، دوستت دارم»
دعوا نكردن با كودك
اگر عصباني مي شويد بهتر است بگوييد: «مي دانم كه دوست داري اين وسيله را داشته باشي خيلي خوبه كه آدم به تمامي آرزوهايش برسد. مثل توي قصه هاست....»
در تشخيص نياز و تمايل به او كمك كنيد
«تو واقعا به اين خودكار نياز داري يا فقط دوست داري آن را داشته باشي؟»
اگر شمارش پول را مي داند
ماهانه مبلغي پول متناسب با سنش به او اختصاص دهيد و از سنين ده تا يازده سالگي بودجه خريد لباسش را نيز به آن اضافه كنيد.
براي يادگيري ملموس زمينه تمايلات، مقايسه قيمتها، تصميم به انتظار كشيدن براي پس انداز كردن پول توجيبي و خلاصه براي تعمق كردن در تمايلات، بهتر از اين راه ديگري وجود ندارد.
مترجم : پروانه پاكسيما
مجله آشنا/98