فداییان امام هادی علیه السلام

معنى توحید افعالى

پرسش :توحید افعالى به چه معنى است؟

پاسخ اجمالی :توحید افعالى، یعنى هر وجودى، و هر فعلى در عالم، به ذات پاک خدا بر مى گردد. مسبب الاسباب او است. حتى افعالى که از ما سر مى زند، به یک معنى از او است و به ذات خداوند برمی گردد؛ چرا که خدا قدرت و اختیار انجام آنها را به ما داده، بنابراین، در عین حال که ما فاعل افعال خود هستیم، و در مقابل آن مسؤولیم، از منظری دیگر، فاعل خداوند است؛ زیرا هر آنچه داریم به او باز مى گردد و «لامؤثِّرَ فِى الْوُجُودِ إلاّ الله».

پاسخ :توحید افعالى، یعنى هر وجودى، هر حرکتى، هر فعلى در عالم است، به ذات پاک خدا بر مى گردد. مسبب الاسباب او است؛ و علة العلل، ذات پاک او مى باشد. حتى افعالى که از ما سر مى زند، به یک معنى از او است، او به ما قدرت و اختیار و آزادى اراده داده، بنابراین، در عین حال که ما فاعل افعال خود هستیم، و در مقابل آن مسؤولیم، از یک نظر فاعل، خداوند است؛ زیرا همه آنچه داریم به او باز مى گردد و «لامؤثِّرَ فِى الْوُجُودِ إلاّ الله». (۱)

پی نوشت :

(۱). گرد آوری از کتاب: تفسیر نمونه، آیت الله العظمی مکارم شیرازی، دارالکتب الإسلامیه، چاپ سی و ششم، ج ۲۷، ص ۴۸۱.