گلچین تفسیر سوره لیل (092) از تفسیر نور استاد قرائتی
گلچین تفسیر سوره لیل (092) از تفسیر نور استاد قرائتی
ﭑ ﭒ ﭓ
ﮖ ﮗ ﮘ ﮙ ﮚ ﮛ ﮜ ﮝ ﮞ ﮟ ﮠ ﮡ ﮢ ﮣ ﮤ ﮥ ﮦ
به نام خداوند بخشنده مهربان
به شب سوگند، آنگاه كه ( زمين را در پردهى سياه ) فرو پوشاند * به روز سوگند، آنگاه كه روشن شود *
سوگند به آن كس كه نر و ماده را آفريد * همانا تلاشهاى شما پراكنده است *
نكتهها و پيامها:
1 ـ در خانه شخصى ثروتمند، درختى بود كه كودكان همسايه هنگامى كه ميوه آن درخت به زمين مىريخت، آن را برگرفته و مىخوردند ولى صاحب درخت، ميوه را از دهان اطفال مىگرفت. پدر کودکان مسئله را به پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله گزارش داد.
حضرت نزد صاحب خانه رفته و پيشنهاد كردند درخت را در برابر درختى در بهشت به من بفروش. آن مرد جواب رد به پيامبر داد و گفت: دنياى نقد را به آخرت نسيه نمىفروشم. پيامبر برگشت. يكى از ياران پرسيد: آيا اگر من آن درخت را بگيرم، با من نيز چنين معاملهاى مىكنيد؟ حضرت فرمود: آرى. آن شخص توانست با بهايى چندين برابر، درخت را خريدارى كند و در اختيار پيامبر گذارد.
آن حضرت به نزد آن خانواده فقير آمده و درخت را به آنها بخشيد. در اين هنگام آيات اين سوره نازل شد. « تفسير نمونه »
2 ـ « شَتّى » جمع « شتيت » به معناى متفرّق است.
3 ـ در حديث مىخوانيم: خداوند به هر چه از مخلوقاتش كه بخواهد، حق دارد سوگند ياد كند ولى مردم بايد تنها به خدا سوگند ياد نمايند. « تفسير نورالثقلين »
ﮧ ﮨ ﮩ ﮪ ﮫ ﮬ ﮭ ﮮ ﮯ ﮰ ﮱ ﯓ ﯔ ﯕ ﯖ ﯗ
ﯘ ﯙ ﯚ ﯛ ﯜ ﯝ ﯞ ﯟ ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ ﯤ
امّا آن كه انفاق كرد و پـروا داشت * و پاداش نيكِ ( روز جزا ) را تصديق كرد * به زودى مـا او را براى
پيمودن بهـترين راه آماده خواهـيم كرد * ولى آنكه بُخـل ورزيد و خود را بىنياز پنـداشت *
و پاداش نيك ( روز جزا ) را تكذيب نمود * پس او را به پيمودن دشوارترين راه خواهيم
انداخت * و چون هلاك شد، دارايىاش براى او كارساز نخواهد بود *
نكتهها و پيامها:
1 ـ شايد مراد از عطاى همراه با تقوا، اين باشد كه عطا با نيّت خالص و بدون منّت، از مال حلال و در مسير خدا باشد كه تمام اين ها در كلمه تقوا جمع است. « ﮨ ﮩ ﮪ »
2 ـ قرآن مىفرمايد: « ﮯ ﮰ » او را براى آسانترين راه آماده مىكنيم و نفرمود: « سَنُيَسِّرُ لَهُ اليُسرى » كار را براى او آسان مىكنيم. و فرق است ميان آنكه انسان روان باشد يا كارش روان باشد. انسان مىتواند با توكّل و دعا داراى چنان سكينه و سعه صدری شود كه انجام هر كارِ خير براى او آسان باشد.
3 ـ امام باقر عليه السلام در تفسير «ﮧ ﮨ ﮩ ... ﮯ ﮰ » فرمودند : « لا يُريدُ شَيئاً مِنَ الخَيرِ اِلّا يَسَّرَهُ اللهُ لَهُ » کار خیری را اراده نمىكند مگر آنكه خداوند انجام آن را براى او آسان مىكند. و در تفسير« ﯓ ﯔ ﯕ ... ﯛ ﯜ » فرمودند : « لا يُريدُ شَيئاً مِنَ الشَّرِّ اِلّا يَسَّرَهُ اللهُ لَهُ » کار شرّی را اراده نمىكند مگر آنكه خداوند انجام آن را براى او آسان کرده و او مرتكب مىشود. « كافى، ج 4، ص 46 »
4 ـ در كربلا وقتی زينب كبرى عليها سلام بدن قطعه قطعه امام حسين عليه السلام را ديد گفت: « رَبَّنا تَقَبّل مِنّا هذَا القَليلِ » پروردگارا اين شهيد در نزد عظمت تو كوچك است او را بپذير!
5 ـ مُراد از كلمه « يُسرى » و « عُسرى » كارها يا راههاى آسان و مشكل است.
6 ـ شرط پذيرفته شدن عطا، تقواست. « ﮩ ﮪ » وگرنه عطاى مال حرام يا با نيّتِ غير خالص اجرى ندارد، زيرا خداوند تنها از متقین قبول می کند « إِنَّما يَتَقَبَّلُ اللَّهُ مِنَ الْمُتَّقِين » « مائده، 27 »
7 ـ اهل بخل بدانند كه ثروت نجات دهنده نيست. « ﯔ ﯕ ... ﯞ ﯟ ﯠ ﯡ ﯢ ﯣ »
ﯥ ﯦ ﯧ ﯨ ﯩ ﯪ ﯫ ﯬ ﯭ ﯮ ﯯ ﯰ ﯱ ﭑ ﭒ ﭓ ﭔ ﭕ ﭖ
ﭗ ﭘ ﭙ ﭚ ﭛ ﭜ ﭝ ﭞ ﭟ ﭠ ﭡ ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ
ﭦ ﭧ ﭨ ﭩ ﭪ ﭫ ﭬ ﭭ ﭮ ﭯ ﭰ ﭱ
همانا هدايت ( مردم ) بر عهده ماست * و بى شك آخرت و دنيا از آنِ ماست * پس شما را از آتشى كه زبانه مىكشد بيم دادم *
( آتشى كه ) جز بدبختترين افراد در آن در نيايد * همان كه ( حق را ) تكذيب كرد و روى بر تافت * ولى با تقواترين مردم
از آن آتش دور داشته خواهد شد * همان كه مال خود را مىبخشد تا پاك شود * در حالى كه براى اَحدى
( از كسانى كه به آنان مال مىبخشد ) نعمت و منّتى كه بايد جزا داده شود، نزد او نيست *جز رضاى
پروردگار بلند مرتبهاش، نمىطلبد * و به زودى خشنود شود *
نكتهها و پيامها:
1 ـ هدايت كردنِ خداوند، امرى حتمى است « ﯥ ﯦ ﯧ » ولى پذيرش آن از سوى مردم حتمى نيست. چنانكه قرآن مىفرمايد: « وَ أَمَّا ثَمُودُ فَهَدَيْناهُمْ فَاسْتَحَبُّوا الْعَمى عَلَى الْهُدى » و امّا قوم ثمود، آنان را هدايت كرديم ولى كوردلى را بر هدايت ترجيح دادند « فصّلت، 17 »
2 ـ خُلود و جاودانگى در دوزخ مخصوصِ افراد شقى است. « ﭑ ﭒ ﭓ ﭔ » در كلمه « صَلى » مُلازمت و همراهى نهفته است.
3 ـ « ﯰ » شعله آتش بدون دود است كه سوزندگى زيادترى دارد.
4 ـ شايد « ﯯ ﯰ » كه نوع خاصى از آتش است مخصوص افراد شقى باشد و ساير مجرمان به انواع ديگرى از آتش گرفتار شوند.
5 ـ آيه « ﭯ ﭰ » را دو گونه مىتوان معنا كرد: يكى آنكه انسان از خدا راضى مىشود، ديگر آنكه خداوند از او راضى مىشود. البتّه در قرآن، هر دو مورد در كنار هم آمده است: « رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَ رَضُوا عَنْهُ » « بيّنه، 8 » « ارْجِعِي إِلى رَبِّكِ راضِيَةً مَرْضِيَّةً » « فجر، 28 »
6 ـ كمكهاى مالى كه براساس جُبران خوبىهاى ديگران باشد، مايه رشد نيست. « ﭢ ﭣ ﭤ ﭥ ﭦ ﭧ » انفاقى ارزش بالايى دارد كه انسان مديون ديگران نباشد و چشم داشتى هم نداشته باشد.
« ﰅ ﮅ ﮆ ﮇ»