سه نكته درباره نماز جماعت زنان
سه نكته درباره نماز جماعت زنان
1. نمازجماعت زنان و مردان در يك صف مانعى ندارد ولى مستحب است زنان عقب تر از مردان باشند.
2. زنان مىتوانند به زنى كه شرايط امام جماعت را دارد اقتدا كنند.[1]
3. در نماز جماعت، نبايد بين زنان و بين مردان حائل باشد ولى پرده و مانند آن كه مكان زن و مرد را از هم جدا مىكند، در صورتى كه يك مكان محسوب شود مانعى ندارد.
دو نكته در رابطه با وظيفه مأموم در حال قرائت
1. مأموم نبايد در ركعت اول و دوم نماز ظهر و عصر حمد و سوره را بخواند و مستحب است به جاى آن ذكر، تسبيح، تحميد و صلوات بگويد.[2]
2. مأموم در ركعت اول و دوم نماز مغرب و عشا نبايد حمد و سوره بخواند ولى اگر صداى امام جماعت را نمىشنود مىتواند حمد و سوره را آهسته بخواند.[3]
عواملى كه ثواب نماز جماعت را بيشتر مىكند:
1. برگزارى نمازجماعت در مسجد و به مراتب فضيلت مسجد، ارزش نمازجماعت را بيشتر مىكند. همچون مسجد محله، مسجد جامع، مسجد كوفه، مسجد الحرام.[4]
2. ثواب نماز جماعت با امام جماعت عادل، متقى، سيد، عالم بيشتر مىشود.[5]
3. تعداد بيشتر شركت كنندگان در نماز جماعت، ثواب جماعت را بيشتر مىكند.[6]
فرقهاى نماز جماعت و فرادى
1. در نماز فرادى بايد نمازگزار، حمد و سوره را بخواند، ولى در نماز جماعت نبايد بخواند.
2. در نماز فرادى نمازگزار تابع شخص ديگرى نيست، ولى در نماز جماعت بايد از امام جماعت تبعيت كند.
3. در نماز فرادى نمازگزار حمد و سوره نمازهاى جهرى را بايد بلند بخواند ولى در نماز جماعت، آنجا كه وظيفه او خواندن حمد و سوره است بايد آهسته بخواند.[7]
سه نكته دربارهعدول از نماز جماعت
1. عدول از نماز جماعت به فرادى در حال ضرورت به اتفاق همه مراجع، در تمام بخشهاى نماز جايز است، اما در غير حال ضرورت و يا در صورتى كه از اول نماز چنين نيتى داشته باشد مورد اختلاف است، بعضى از مراجع همچون امام خمينى (ره) جايز دانستهاند و برخى جايز نمىدانند.[8]
2. اگر مأموم در بين نماز جماعت، نيت فرادى كند، نمىتواند دوباره نيت خود را به جماعت برگرداند.[9]
3. اگر مأموم به واسطه عذرى بعد از حمد و سوره امام نيت فرادى كند، لازم نيست حمد و سوره را بخواند، ولى اگر پيش از تمام شدن حمد و سوره نيت فرادى كند، بايد مقدارى را كه امام نخوانده، بخواند.[10]
پيوستن به نماز جماعت
1. در هر ركعت، نمازگزار مىتواند در بين قرائت و در ركوع به امام جماعت اقتدا كند، پس اگر به ركوع امام جماعت نرسد، بايد در ركعت
بعد اقتدا كند و اگر تنها بهركوع امام جماعت برسد، يك ركعت به حساب مىآيد.
2. در تسبيحات اربعه اگر مىداند فرصتى براى خواندن حمد دارد مىتواند اقتدا كند.
3. در حال قنوت نيز مىتوان اقتدا كرد.[11]
مواردى كه شركت در نماز جماعت واجب است
1. كسى كه نذر يا عهد كرده يا قسم خورده كه همه نمازها يا نماز خاصى را به جماعت بخواند، بايد به آن عمل كند، ولى اگر تخلف كند نمازش صحيح است و بايد كفاره بدهد.
2. اگر كسى مبتلا به وسواس در نماز باشد به گونهاى كه اگر بخواهد دست از وسواسى بردارد چارهاى جز شركت در نماز جماعت ندارد، شركت در نماز جماعت بر او واجب است.[12]
3. اگر پدر يا مادر به فرزند خود امركند كه نماز را بهجماعت بخواند چون اطاعت امر پدر و مادر واجب است، بنا بر احتياط واجب بايد نماز را به جماعت بخواند.[13]
4. كسى كه برخى از قرائت يا اذكار نماز را به طور صحيح نمىداند و قدرت بر ياد گرفتن آن دارد، اما وقت نماز تنگ شده وفعلًا نمىتواند ياد
بگيرد، در اين صورت بايد آن نماز را با جماعت بخواند و براى نمازهاى بعدى قرائت نماز را تصحيح نمايد.[14]
اقتدا در حال ركوع
هنگامى كه امام جماعت در ركوع است و مأموم به او اقتدا مىكند، يكى از اين حالتها پيش مىآيد:
1. پيش از تمام شدن ذكر ركوع امام جماعت، به ركوع امام مىرسد. در اين حال نمازش به جماعت صحيح است.[15]
2. هنگامى به حد ركوع مىرسد كه ذكر ركوع امام جماعت تمام شده ولى هنوز امام در ركوع است نمازش به جماعت صحيح است.[16]
3. مأموم بهركوع مىرود ولى به ركوع امام نمىرسد و يا شك مىكند كه رسيده يا نه، در اين صورت نمازش به طور فرادى صحيح است و بايد آن را تمام كند و طبق نظر اكثر مراجع نماز را اعاده نمايد.[17]
4. اگر موقعى كه امام در ركوع است اقتدا كند و پيش از آن كه به اندازه ركوع خم شود، امام سر از ركوع بردارد، مىتواند نيت فرادى كند يا صبر كند تا امام براى ركعت بعد برخيزد و آن را ركعت اول نماز خود حساب كند.[18]
ولى اگر برخاستن امام به قدرى طول بكشد كه نگويند اين شخص نماز جماعت مىخواند، بايد نيت فرادى نمايد.[19]
آية الله فاضل: جماعتش باطل است ولى نماز او به صورت فرادى صحيح است و لذا آن را ركوع ركعت اول حساب كند و نماز خود را ادامه دهد، هرچند احتياط مستحب اعاده است.
آية الله سيستانى: مىتواند نماز را فرادى تمام كند و مىتواند براى رسيدن به ركعت بعد نماز را قطع كند.
آية الله مكارم: نمازش را بهطور فرادى تمام كند و بنابر احتياط واجب اعاده نمايد.[20]
[1] ( 3). استفتائات مكارم، ج 1، ص 80؛ س 254.
[2] ( 4). توضيح المسائل مراجع، ج 1، م 1466.
[3] ( 1). توضيح المسائل مراجع، ج 2، ص 794، م 1462.
[4] ( 2). تحريرالوسيله، ج 1، ص 483.
[5] ( 3). همان، ص 504.
[6] ( 4). عروة الوثقى، ج 1، ص 597 و 598؛ تحريرالوسيله، ج 1، ص 504.
[7] ( 1). تحريرالوسيله، ج 1، ص 495، م 7.
[8] ( 2). عروة الوثقى، ج 1، صلاة الجماعة، م 16.
[9] ( 3). توضيح المسائل مراجع، م 1425.
[10] ( 4). همان، م 1424.
[11] ( 1). توضيح المسائل مراجع، م 1427.
[12] ( 2). همان، ج 1، ص 797، م 1405.
[13] ( 3). همان، م 1406.
[14] ( 1). توضيح المسائل مراجع، م 1406.
[15] ( 2). همان، م 1427.
[16] ( 3). همان.
[17] ( 4). همان، م 1427 و 1428.
[18] ( 5). همان.
[19] ( 1). توضيح المسائل مراجع، م 1429.
[20] ( 2). همان، ص 808.