#همنشین_خدا 118 ؛ تاریخچه اذان

به نام خداوند به یاد خداوند و برای خداوند

سلام به شما معلم عزیز. دعا می‌کنم لحظه لحظه زندگی من و شما سرشار از یاد خداوند باشد.

در این جلسه‌‌ می‌خواهم تاریخچه اذان را با هم مرور کنیم.

اذان دو تاریخچه دارد ؛ تاریخچه دروغ و تاریخچه راست.

دروغگوها می‌گویند : پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله مدام ذهنشان مشغول بود و در فکر بودند که چگونه مردم را خبر کنند برای نماز جماعتِ اول وقت؟ بعضی‌ها پیشنهاد دادند خُب شیپور می‌نوازیم ؛ حضرت فرمودند : این شیوه یهودی‌هاست برای خبر کردن عبادت.

بعضی‌ها گفتند : خُب ناقوس می‌نوازیم پیامبر فرمودند : خُب این شیوه مسیحی‌هاست برای اعلام عبادت. همین طور که در فکر بودند « اُبیّ بنِ کَعب » یا « عبداللهِ بنِ زید » آمدند گفتند : یا رسول الله ما خواب دیدیم که در عالم خواب شخصی این جملات را می‌فرمود ـ همان جملات اذان ـ. بعد پیامبر با شنیدن خواب این‌ها خوشحال بلند شدند و فرمودند : با گفتن این جملات با صدای بلند مردم را برای نماز دعوت می‌کنیم. [1]

امام صادق علیه السلام فرمودند : این تاریخِ دروغ است. خداوند عزیزتر از آن است که جزئیات دینش را با خوابِ یک نفر به پیامبرش منتقل کند. [2]

فرمودند : ما اعتقاد داریم تک تک جزئیات احکام دین توسط وحی از خداوند به پیامبرش رسیده و حضرت تحریف کنندگان تاریخچه اذان را لعنت کردند.

اما تاریخِ درست چیست؟ در سفر معراج ، پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله به آسمان‌ها رفتند ، آنجا وقت اذان که شد ، جبرئیل اذان و اقامه گفتند و بعدش پیامبران و فرشتگان پشت سرِ رسول خداوند به نماز ایستادند. [3]

پس اولین مؤذن جبرئیل است در سفر معراج ، در آسمان‌ها.

بعداً که قرار شد در زمین هم اذان گفته شود جبرئیل نازل شد و در مکانی که پیامبر اکرم و امیرالمؤمنین علیهما السلام حاضر بودند دوباره جملات اذان را بیان فرمودند.

پیامبر اکرم از حضرت علی علیهما السلام پرسیدند : آیا جملات اذان را شنیدی؟ گفت بله.

فرمودند : پس بلال حبشی را خبر کن و این جملات را به او آموزش بده. که اولین مؤذّن در بین مسلمان‌ها امیرالمؤمنین علیه السلام و دومین مؤذن بلالِ حبشی است. [4]

مواظب باشیم که دشمنان دین با تحریف تاریخ و احکام دین ما را از شیوه و روش پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله دور نکنند.

[1] محمدی ری شهری ، حکمت نامه پیامبر اعظم «صلى الله علیه و آله و سلم»، ج‏9، ص 327 ؛ پژوهشى درباره چگونگى تشریع اذان‏.

[2] امام صادق : قَالَ: «مَا تَرْوِی هذِهِ النَّاصِبَةُ؟» فَقُلْتُ: جُعِلْتُ فِدَاک، فِیمَا ذَا؟ فَقَالَ: «فِی أَذَانِهِمْ وَ رُکوعِهِمْ وَ سُجُودِهِمْ». فَقُلْتُ: إِنَّهُمْ یقُولُونَ: إِنَّ أُبَی بْنَ کعْبٍ رَآهُ فِی النَّوْمِ ، فَقَالَ: کذَبُوا؛ فَإِنَّ دِینَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ أَعَزُّ مِنْ أَنْ یرى‏ فِی النَّوْمِ. ( الکافی ، ج‏3، ص 482)

[3] امام باقر : لَمَّا أُسْرِی بِرَسُولِ اللَّهِ ص إِلَى السَّمَاءِ فَبَلَغَ الْبَیتَ الْمَعْمُورَ وَ حَضَرَتِ الصَّلَاةُ فَأَذَّنَ جَبْرَئِیلُ وَ أَقَامَ فَتَقَدَّمَ رَسُولُ اللَّهِ ص وَ صَفَّ الْمَلَائِکةُ وَ النَّبِیونَ خَلْفَ مُحَمَّد. ( الکافی ، ج‏3، ص 302)

[4] امام صادق : لَمَّا هَبَطَ جَبْرَئِیلُ علیه السلام بِالْأَذَانِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ ص کانَ رَأْسُهُ فِی حَجْرِ عَلِی علیه السلام فَأَذَّنَ جَبْرَئِیلُ علیه السلام وَ أَقَامَ فَلَمَّا انْتَبَهَ رَسُولُ اللَّهِ ص قَالَ یا عَلِی سَمِعْتَ قَالَ نَعَمْ قَالَ حَفِظْتَ قَالَ نَعَمْ قَالَ ادْعُ بِلَالًا فَعَلِّمْهُ فَدَعَا عَلِی علیه السلام بِلَالًا فَعَلَّمَهُ. ( الکافی ، ج‏3، ص 302)