#همنشین_خدا 37 ؛ تفاوت زمین و آسمان
#همنشین_خدا 37 ؛ تفاوت زمین و آسمان
بِسمِ اللّه الرَّحمنِ الرَّحیم
دعا میکنم لحظه لحظه زندگی من و شما سرشار از یاد خداوند باشد.
این شعر را همه شنیدهایم :
میانِ ماه من تا ماهِ گردون * تفاوت از زمین تا آسمان است
میخواهم این شعر را عوض کنم و بگویم :
میانِ مستحب تا امر واجب * تفاوت از زمین تا آسمان است
بین مستحب و واجب خیلی تفاوت است سه تای آن را با هم دوره میکنیم :
یک. جبرئیل به پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله عرضه داشت : خداوند تبارک و تعالی میفرماید ؛ بندهی من از بین عبادتهایی که انجام میدهد و به من نزدیک میشود ، من هیچ کدام را به اندازه واجبات دوست ندارم. « مَا تَقَرَّبَ إِلَی عَبْدٌ بِشَیءٍ أَحَبَّ إِلَی مِمَّا افْتَرَضْتُ عَلَیهِ »[1] یعنی خداوند واجب را بیشتر از مستحب دوست دارد و واجب بیشتر از مستحب ما را به خداوند نزدیک میکند ؛ یعنی خداوند بیشتر دوست دارد نماز قضایِ خود را بخوانیم تا نمازِ مستحبی و نماز قضا که بر ما واجب شده بیشتر از نماز مستحبی ما را به خداوند نزدیک میکند.
پرداخت زکات و خمسِ واجب بهتر است تا صدقهی مستحبی.
دو. امام صادق علیه السلام فرمودند : در مستحب آن برتر است که مخفی باشد. « فَأَفْضَلُهَا مَا کانَ سِرّاً »[2] برخی روایات ما میگویند ؛ نماز مستحبی مخفیانه ، ثوابش بیست و پنج برابر میشود. [3] برخی روایات میفرمایند هفتاد برابر میشود. [4]
حضرت فرمودند : در بین واجبات، آن برتر است که آشکار انجام شود. [5] فرمودند : برای نمازهای روزانهتان با صدای بلند اذان بگویید تا همه بفهمند.
در نمازِ جماعت شرکت کنیم دیگران ببینند شما نماز میخوانید.
به مسجد رفت و آمد کنید تا بینمازها هم ـ با دیدن رفت و آمد شما به مسجد ـ بفهمند که شما اهل نمازید.
پس در واجب ما را تشویق کردند به آشکار انجام دادن ولی در مستحب تشویق کردند به مخفی کردن.
البته استثناء هم داریم مثلاً امرِ مستحبی مثل صدقه را فرمودند اگر آشکار انجام بدهید دیگران هم به صدقه دادن تشویق میشوند به این عمل مستحب را بهتر است که آشکار انجام دهیم.
سه. همین جور که زمین جای آسمان را نمیگیرد مستحب هم هیچ گاه جای واجب نمیشود.
این پیام که در فضای مجازی پخش شده دروغ است ، دروغ است ، دروغ است :
« این نماز مستحب را بخوان جبرانِ شصت سال نماز قضای تو را میکند و اگر این اندازه نماز قضا نداشته باشی نماز قضای پدر و مادرت را جبران میکند »
اگر شبِ قدر تا سحر که برترین شب سال است و برتر از هزار ماه است کسی نماز مستحبی بخواند آن هم داخلِ کعبه ، جای دو رکعت نماز قضایِ صبح که بر گردنش واجب است را نمیگیرد.
پس یادمان باشد اگر سر دو راهی واجب و مستحب قرار گرفتیم به سمت واجب برویم. اگر قرار شد از واجب و مستحب یکی فدای دیگری شود ، این مستحب است که باید فدای واجب شود.
[1] قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ... مَا تَقَرَّبَ إِلَی عَبْدٌ بِشَیءٍ أَحَبَ إِلَی مِمَّا افْتَرَضْتُ عَلَیهِ. (بحار الأنوار ؛ ج72 ، ص 155)
[2] (بحار الأنوار ؛ ج93 ، ص 24)
[3] عن النبی صلی الله علیه و آله : صَلَاةُ الرَّجُلِ تَطَوُّعاً حَیثُ لَا یرَاهُ النَّاسُ تَعْدِلُ صَلَاتِهِ عَلى أَعْینِ النَّاسِ خَمْساً وَ عِشْرَینَ.
[4] امام رضا علیه السلام : المُستَتِرُ بالحَسَنةِ تَعدِلُ سَبعینَ حَسَنة. (وسائل الشیعة ، ج 16 ، ص 63)
[5] قال الصادق علیه السلام : مَا کانَ مِنَ الصَّدَقَةِ وَ الصَّلَاةِ وَ الصَّوْمِ وَ أَعْمَالِ الْبِرِّ کلِّهَا تَطَوُّعاً فَأَفْضَلُهَا مَا کانَ سِرّاً وَ مَا کانَ مِنْ ذَلِک وَاجِباً مَفْرُوضاً فَأَفْضَلُهُ أَنْ یعْلَنَ بِهِ. (بحار الأنوار ؛ ج93 ، ص 24)