مرحوم سید نعمت الله جزایری در کتاب زهر الربیع چنین حکایت می کند : مناظره ای بین من و برخی از عالمان سنی مذهب روی داد که قسمتی از آن را برایتان نقل می نمایم : یکی از آن عالمان سنی از من (سید نعمت الله) درباره مذهب شیطان در اصول و فروع پرسش نمود.

در پاسخ او گفتم : مذهب شیطان در اصول مذهب اشعری است و در فروع مذهب حنفی ست. آن عالم سنی از سخن من خشمگین شد.

به او گفتیم : عجله نکن زیرا کتاب خداوند صادق از این سخن خبر داده است درباره مذهب شیطان در اصول فرموده : فبما اغویتنی لا قعدن لهم صراطک المستقیم. (اعراف/ 16) ترجمه : اکنون که مرا گمراه ساختی من بر سر راه مستقیم تو در برابر آنها کمین می کنم.

که شیطان بنابراین آیه اغواء و گمراه نمودن را به خداوند نسبت داده است. همان گونه که اشعریون قائل به جبر هستند.

اما درباره مذهب شیطان در فروع زیرا که شیطان از سجده نمودن بر حضرت آدم (علیه السلام) امتناع نمود چون که گفت : خلقتنی من نار و خلقته من طین.

(اعراف/ 12)

ترجمه : مرا از آتش آفریده ای و او (آدم) را از گل.

زیرا شیطان به قیاس عمل نمود. بلی ، تنها این تفاوت وجود دارد که قیاس شیطان از باب قیاس اولویت است ولی قیاس ابو حنیفه از باب قیاس مساوات است و هر دو (قیاس شیطان و قیاس ابوحنیفه) با هم در عدم حجیت اشتراک دارند.

کتاب هزار و یک حکایت قرآنی حکایت ۱۶۷ به نقل از زهر الربیع/ 30. (سید نعمت الله جزائری).