#تاریخچه_نماز جلسه 13 ؛ نماز پیامبر قبل و بعد از بعثت 2

در جلسه قبل چهار نکته در رابطه با نمازِ پیامبر قبل از بعثت ایشان خدمت تان ارائه نمودیم.

پنج. شیوه آموزش نماز به پیامبر عزیزمان به صورت تدریجی بوده است.

«ابن شهرآشوب» می گوید وقتی پیامبر عزیزمان ۳۷ سال داشتند ـ یعنی ۳ سال قبل از بعثت ایشان ـ جبرئیل نازل شد و « وَ أَنْزَلَ عَلَيْهِ مَاءً مِنَ السَّمَاء » آبی از آسمان آورد و « عَلَّمَهُ الْوُضُوءَ وَ الرُّكُوعَ وَ السُّجُود » [1] و وضو و رکوع و سجده را به پیامبر عزیزمان آموزش دادند. یعنی شیوه کامل وضو و رکوع و سجده را در آن زمان به ایشان آموزش دادند.

باید توجه داشته باشیم که آموزشِ نماز به صورت تدریجی بوده یعنی اینکه نمازهای روزانه در پنج وعده باشد یا تعداد رکعات نماز چقدر باشد به تدریج کامل شد.

شش. قرآن قبل از بعثت پیامبر نازل نشده بود ، پس نماز حضرت ـ قبل از بعثت شون ـ مجموعه‌ای از دعاها و ذکرهایی بوده که حضرت داخل نمازشان می خواندند.

بعد از اینکه حضرت به پیامبری رسیدند در نقلی هست که جبرئیل با پیامبر صلّی الله علیه و آله همراه شدند به سمت بالای مکه که جبرئیل پایشان را به زمین زدند چشمه‌ای جوشید ، پیامبر عزیزمان وضو گرفتند و نمازی اقامه کردند ، که آن نماز ، نماز ظهر بوده و این اولین نمازی بوده که بر ایشان واجب شده بود. [2]

در سوره بقره آیه ۲۳۸ هم آمده که « حافِظُوا عَلَى الصَّلَواتِ وَ الصَّلاةِ الْوُسْطى‏ » و مراقبت کنید بر همه نمازها به ویژه «نماز میانه» که بیشتر مفسّرین فرمودند : منظور از نمازِ میانه نماز ظهر است که اهمیت ویژه‌ای دارد و اولین نمازی است که بر پیامبر عزیزمان هم واجب شده است.

هفت. در ابتدای بعثت تا سفرِ معراجِ نماز بر پیامبر واجب بود و بر امت ایشان مستحب بود « كَانَتْ فَرْضاً عَلَيْهِ وَ سُنَّةً لِأُمَّتِه‏ » [3] و بعد از سفر معراج بود که نماز بر همه مسلمان‌ها نماز واجب شد.

در بین دستوراتی که خداوند بر امت پیامبر واجب کرد در زمانی که پیامبر عزیزمان در مکه بودند یعنی حدود ۱۳ سالِ اولِ بعثت فقط وضو و نماز بر مسلمان‌ها واجب شده بود و احکامی مثل روزه ، حج ، خمس ، زکات و احکام دیگر در مدینه بر مسلمان‌ها واجب شد.

[1] محمدی ری شهری ، الصلاةُ فِي الكتابِ وَ السُّنة ، ص 28.

[2] فَأتاهُ يَوما و هُوَ بِأَعلى مَكَّةَ ، فَغَمَزَ بِعَقِبِهِ بِناحِيَةِ الوادي ، فَانفَجَرَ عَينٌ ، فَتَوَضَّأَ جَبرَئيلُ و تَطَهَّرَ الرَّسولُ ثُمَّ صَلَّى‏ الظُّهرَ ، و هيَ أوَّلُ صَلاةٍ فَرَضَهَا اللّهُ تَعالى‏. ( محمدی ری شهری ، الصلاة في الكتاب و السنة ، ص 28 )

[3] محمدی ری شهری ، الصلاة في الكتاب و السنة ، ص 28.