دست‌های خالی

در خاطرات مرحوم آیت اللّه العظمی بروجردی آمده است: ایشان دو

سه روز قبل از فوت خود، یک مرتبه به گریه افتادند. شاگردان و اصحاب شان گفتند: برای چه گریه می‌کنید؟ فرموده بودند: دارم روز‌های آخر عمر را می‌گذرانم و دست من خالی است. گفتند: با این همه خدماتی که شما انجام داده اید؟!

انصافاً این مرد بزرگ از مراجع بسیار موفق بود. در خدمت، در تربیت شاگردان بیش از هفتصد شاگرد تربیت کردند که ده‌ها نفر آن‌ها به درجه اجتهاد رسیدند. جمع زیادی از آن‌ها به مقام مرجعیت شیعه رسیدند. ایشان فرموده بودند: مطمئن نیستم که آن چه انجام داده‌ام از من پذیرفته شده یا نه. و این حدیث معروف را که از حکمت‌هایی است که حضرت لقمان به فرزند خویش سفارش می‌کرد، می‌خواندند:

﴿ أَخْلِصِ الْعَمَلَ فَإِنَّ النَّاقِدَ بَصِيرٌ ﴾ ؛ [۱] عمل را خالص کن که نقد کننده بصیر و آگاه است.

----------

[۱]: الاختصاص، ص ۳۴۱؛ بحار الانوار، ج ۱۳، ص ۴۳۲

[داستان های سمت خدا - سلمان در بازار آهنگران - جلد ۱، صفحه ۲۳۸]