فضیلت مسجد النبی و مسجد قبا

قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ 7 لِابْنِ أَبِي يَعْفُورٍ: أَكْثِرْ مِنَ الصَّلَاةِ فِي مَسْجِدِ رَسُولِ اللَّهِ‏ص فإنَّ رَسُولَ اللَّهِ 9‏ قَالَ صَلَاةٌ فِي مَسْجِدِي هَذَا كَأَلْفِ صَلَاةٍ فِي مَسْجِدٍ غَيْرِهِ إِلَّا الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ فَإِنَّ صَلَاةً فِي مَسْجِدِ الْحَرَامِ تَعْدِلُ أَلْفَ صَلَاةٍ فِي مَسْجِدِي. [1]

امام صادق 7 به ابن ابى يعفور فرمودند: در مسجد رسول خدا 9 زياد نماز بخوان زيرا حضرتش فرمودند: يك نماز در مسجد من مانند هزار نماز در مساجد ديگرى مى ‏باشد مگر مسجد الحرام، زيرا يك نماز در اين مسجد مساوى با هزار نماز در مسجد من مى ‏باشد.


عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ 7 قَالَ: صَلَاةٌ فِي مَسْجِدِ الْمَدِينَةِ أَفْضَلُ مِنْ أَلْفِ صَلَاةٍ فِي غَيْرِهِ مِنَ الْمَسَاجِدِ. [2]

امام صادق 7 فرمودند: يك نماز در مسجد مدينه بالاتر از هزار نماز در ساير مساجد مى ‏باشد.


قَالَ رَسُولُ اللَّهِ 9‏ مَنْ أَتَى مَسْجِدِي مَسْجِدَ قُبَا فَصَلَّى فِيهِ رَكْعَتَيْنِ رَجَعَ بِعُمْرَةٍ. [3]

رسول خدا 9 فرمودند: كسى كه به مسجد من يعنى مسجد قبا داخل شده و دو ركعت نماز در آن بخواند ثواب يك عمره برايش منظور مى‏كنند.


عَنْ عُقْبَةَ بْنِ خَالِدٍ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ 7 أَنِّي آتِي الْمَسَاجِدَ الَّتِي حَوْلَ الْمَدِينَةِ فَبِأَيِّهَا أَبْدَأُ قَالَ ابْدَأْ بِقُبَا فَصَلِّ فِيهِ وَ أَكْثِرْ فَإِنَّهُ أَوَّلُ مَسْجِدٍ صَلَّى فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ 9‏ فِي هَذِهِ الْعَرْصَةِ.[4]

عقبة بن خالد گوید: از امام صادق 7 پرسيدم: من به مساجدى كه اطراف مدينه است مى‏روم به كدام يك از آنها آغاز كنم؟

حضرت فرمودند: ابتداء به مسجد قبا برو پس در صحن آن بسيار نماز بخوان چه آنكه قبا اوّل مسجدى است كه پيامبر خدا 9 در آن نماز گزاردند.

مکان قبر امیرالمومنین علیه السلام

عَنْ أَبَانِ بْنِ تَغْلِبَ قَالَ: كُنْتُ مَعَ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ 7 فَمَرَّ بِظَهْرِ الْكُوفَةِ فَنَزَلَ وَ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ- ثُمَّ تَقَدَّمَ قَلِيلًا فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ سَارَ قَلِيلًا فَنَزَلَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ قَالَ هَذَا مَوْضِعُ قَبْرِ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ فَمَا الْمَوْضِعَيْنِ اللَّذَيْنِ صَلَّيْتَ فِيهِمَا قَالَ مَوْضِعُ رَأْسِ الْحُسَيْنِ 7 وَ مَوْضِعُ مِنْبَرِ الْقَائِمِ 7. [5]

ابان بن تغلب گوید: همراه امام صادق 7 بودم كه آن حضرت از پشت كوفه عبور فرموده و سپس از مركب به زير آمده و دو ركعت نماز خواندند و بعد اندكى جلو رفته و دو ركعت ديگر خوانده سپس كمى حركت فرموده و باز پياده شدند و دو ركعت نماز خوانده سپس فرمودند: اين جا، قبر امير المؤمنين 7 است. عرض كردم: فدايت شوم پس آن دو مكان كه در آن نماز خوانديد چه بود؟

حضرت فرمودند: يكى مكان سر مطهّر امام حسين 7 بود و ديگرى جاى منبر قائم 7 مى ‏باشد.


أَبِي عَبْدِ اللَّهِ 7 قَالَ: إِنِّي لَمَّا كُنْتُ بِالْحِيرَةِ عِنْدَ أَبِي الْعَبَّاسِ كُنْتُ آتِي قَبْرَ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ 7 لَيْلًا وَ هُوَ بِنَاحِيَةِ النَّجَفِ إِلَى جَانِبِ الْغَرِيِّ النُّعْمَانِ فَأُصَلِّي عِنْدَهُ صَلَاةَ اللَّيْلِ وَ أنْصَرِفُ قَبْلَ الْفَجْرِ. [6]

امام صادق 7 فرمودند: هنگامى كه در حيره نزد ابى العباس بودم شب‏ها به زيارت قبر امير المؤمنين 7 مى‏رفتم، قبر آن حضرت در ناحيه نجف به سمت غرى النّعمان مى ‏باشد، نزد قبر ایشان نماز شب را خوانده و پيش از طلوع فجر از آنجا بر مى‏گشتم.

پاداش زیارت امیرالمؤمنین علیه السلام

عَنْ أَبِي وَهْبٍ الْبَصْرِيِّ قَالَ: دَخَلْتُ الْمَدِينَةَ فَأَتَيْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ 7 فَقُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ أَتَيْتُكَ وَ لَمْ أَزُرْ قَبْرَ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ 7 قَالَ بِئْسَ مَا صَنَعْتَ لَوْ لَا أَنَّكَ مِنْ شِيعَتِنَا مَا نَظَرْتُ إِلَيْكَ أَ لَا تَزُورُ مَنْ يَزُورُهُ اللَّهُ تَعَالَى مَعَ الْمَلَائِكَةِ وَ يَزُورُهُ الْأَنْبِيَاءُ مَعَ الْمُؤْمِنِينَ [وَ يَزُورُهُ الْمُؤْمِنُونَ‏] قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ مَا عَلِمْتُ ذَلِكَ قَالَ فَاعْلَمْ أَنَّ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ 7 أَفْضَلُ عِنْدَ اللَّهِ مِنَ الْأَئِمَّةِ كُلِّهِمْ وَ لَهُ ثَوَابُ أَعْمَالِهِمْ وَ عَلَى قَدْرِ أَعْمَالِهِمْ فُضِّلُوا. [7]

ابى وهب بصرى گوید: داخل مدينه شده نزد امام صادق 7 مشرّف شده محضرش عرضه داشتم: فدايت شوم خدمت شما رسيدم ولى به زيارت قبر امير المؤمنين 7 نرفته‏ام.

حضرت فرمودند: بد كارى كردى اگر از شيعيان ما نبودى به تو نگاه نمى‏كردم، چرا زيارت نكردى كسى را كه خداوند با فرشتگانش زيارتش مى‏كنند، انبياء و مؤمنين زيارتش مى‏نمايند؟ عرض كردم: فدايت شوم فضیلت زیارت ایشان را نمی دانستند.

حضرت فرمودند: بدان كه امير المؤمنين 7 نزد حق تعالى از تمام امامان عليهم السّلام برتر بوده و ثواب اعمال ايشان براى آن حضرت منظور مى‏شود (يعنى غير از اعمال خود آن جناب، ثواب اعمال امامان عليهم السّلام نيز براى حضرتش مى ‏باشد) در حالى كه امامان عليهم السّلام به مقدار اعمال خودشان فضيلت و برترى عائدشان مى‏شود.


عن أَبِي عَبْدِ اللَّهِ 7 قَالَ: إِذَا أَرَدْتَ زِيَارَةَ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ 7 فَاعْلَمْ أَنَّكَ زَائِرٌ عِظَامَ آدَمَ وَ بَدَنَ نُوحٍ وَ جِسْمَ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ 7 [8]

امام صادق 7 فرمودند: هر گاه اراده زيارت امير المؤمنين 7 را نمودى بدان كه در واقع استخوان‏هاى حضرت آدم و بدن نوح و جسم امير المؤمنين 7 را زيارت مى كنى.


قَالَ الْحَسَنُ لِرَسُولِ اللَّهِ صلی الله علیه و آله: يَا أَبَتِ مَا جَزَاءُ مَنْ زَارَكَ قَالَ بُنَيَّ مَنْ زَارَنِي حَيّاً أَوْ مَيِّتاً أَوْ زَارَ أَبَاكَ- كَانَ حَقّاً عَلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ أَنْ أَزُورَهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَأُخَلِّصَهُ مِنْ ذُنُوبِهِ. [9]

حضرت امام حسن 7 محضر رسول خدا 9 عرضه داشت: اى پدر پاداش كسى كه شما را زيارت كند چيست؟

حضرت فرمودند: فرزندم! كسى كه من را زيارت كند در زمان حيات يا بعد از وفات يا پدر تو را زيارت كند بر خداوند عزّ و جلّ است كه او را در روز قيامت زيارت كرده و از گناهانش برهاند.

فضیلت مسجد کوفه

قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ 7: نَفَقَةُ دِرْهَمٍ بِالْكُوفَةِ تُحْسَبُ بِمِائَتَيْ [بِمِائَةِ] دِرْهَمٍ فِيمَا سِوَاهُ وَ رَكْعَتَانِ‏ فِيهَا تُحْسَبُ بِمِائَةِ رَكْعَةٍ. [10]

امام صادق 7 فرمودند: يك درهم در كوفه خرج نمودن معادل با دويست‏ درهم در غير آن بوده و دو ركعت نماز در آن مساوى با صد ركعت نماز در غير آن مى ‏باشد.


عَنْ عَلِيٍّ 7 قَالَ: النَّافِلَةُ فِي هَذَا الْمَسْجِدِ (مسجد الكوفة ) تَعْدِلُ عُمْرَةً مَعَ النَّبِيِّ 9‏ وَ الْفَرِيضَةُ فِيهِ تَعْدِلُ حِجَّةً مَعَ النَّبِيِّ 9‏ وَ قَدْ صَلَّى فِيهِ أَلْفُ نَبِيٍّ وَ أَلْفُ وَصِيٍّ. [11]

حضرت على 7 فرمودند: نماز نافله در اين مسجد (مسجد كوفه) معادل با انجام عمره همراه رسول خدا 9 بوده و نماز واجب در آن مساوى با انجام حجّ همراه با رسول خدا 9 مى ‏باشد، در اين مسجد هزار پيغمبر و هزار وصىّ پيامبر نماز خوانده‏اند.


عَنْ هَارُونَ بْنِ خَارِجَةَ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ 7 :‏ أَ تُصَلِّي الصَّلَاةَ كُلَّهَا فِي مَسْجِدِ الْكُوفَةِ قُلْتُ لَا قَالَ أَمَا لَوْ كُنْتُ بِحَضْرَتِهِ لَرَجَوْتُ أَنْ لَا تَفُوتَنِي فِيهِ صَلَاةٌ قَالَ وَ تَدْرِي مَا فَضْلُهُ قُلْتُ لَا قَالَ مَا مِنْ عَبْدٍ صَالِحٍ وَ لَا نَبِيٍّ إِلَّا وَ قَدْ صَلَّى فِي مَسْجِدِ الْكُوفَانِ حَتَّى إنَّ رَسُولَ اللَّهِ 9‏ لَمَّا أُسْرِيَ بِهِ قَالَ لَهُ جَبْرَئِيلُ 7 أَ تَدْرِي أَيْنَ أَنْتَ السَّاعَةَ يَا مُحَمَّدُ قَالَ لَا قَالَ أَنْتَ مُقَابِلُ مَسْجِدِ كُوفَانَ فَقَالَ اسْتَأْذِنْ رَبَّكَ حَتَّى أَهْبِطَ فَأُصَلِّيَ فِيهِ فَاسْتَأْذَنَ فَأَذِنَ لَهُ فَهَبَطَ فَصَلَّى فِيهِ رَكْعَتَيْنِ وَ إِنَّ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ فِيهِ تَعْدِلُ بِأَلْفِ صَلَاةٍ وَ إِنَّ النَّافِلَةَ فِيهِ تَعْدِلُ بِخَمْسِ مِائَةِ صَلَاةٍ... وَ إِنَّ الْجُلُوسَ فِيهِ بِغَيْرِ صَلَاةٍ وَ لَا ذِكْرٍ لَعِبَادَةٌ وَ لَوْ عَلِمَ النَّاسُ مَا فِيهِ لَأَتَوْهُ وَ لَوْ حَبْواً. [12]

هارون بن خارجه گويد: امام صادق 7 فرمودند: آيا تمام نمازهايت را در مسجد كوفه مى‏خوانى؟ عرض كردم: خير

حضرت فرمودند: من اگر در آنجا حاضر باشم اميدوارم كه هيچ نمازى از من در آن مسجد فوت نشود و سپس فرمودند: آيا فضيلت نماز در اين مسجد را مى‏دانى عرض كردم: خير.

حضرت فرمودند: هيچ بنده صالح و پيامبرى نبوده مگر آنكه در مسجد كوفه نماز گزارده است‏. حتّى رسول خدا 9 وقتى به معراج رفتند جبرئيل 7 به ايشان عرض نمود: آيا نمى‏دانى در اين ساعت به كجا آمده‏اى؟ حضرت فرمودند: خير عرضه داشت: شما در مقابل مسجد كوفه قرار گرفته‏ايد.

حضرت فرمودند: از پروردگارت اجازه بگير تا به آن فرود آمده و در آن نماز بگذارم. پس جبرئيل از حق تعالى اجازه نمود و حق تعالى هم اجازه داد. پس پيامبر اكرم 9 به مسجد فرود آمده و در آن دو ركعت نماز خواندند.

بايد توجه داشت كه يك نماز واجب در آن معادل با هزار نماز در جاهاى ديگر است و يك نماز نافله در آن مساوى با پانصد نمازى است كه در اماكن ديگر خوانده شود ... نشستن در اين مسجد بدون اينكه نماز بخوانند يا ذكرى بگويند عبادت مى ‏باشد و اگر مردم فضيلتى را كه در اين مسجد است مى‏دانستند مسلّما به آن حاضر گشته اگر چه به روش اطفال روى دست و شكم راه رفته و خود را روى زمين بكشند.


عَنْ أَبِي الْحَسَنِ الرِّضَا 7 قَالَ: الصَّلَاةُ فِي مَسْجِدِ الْكُوفَةِ فُرَادَى أَفْضَلُ مِنْ سَبْعِينَ صَلَاةً فِي غَيْرِهِ جَمَاعَةً. [13]

امام رضا 7 ‏فرمودند: يك نماز فرادى در مسجد كوفه خواندن برتر و با فضيلت‏تر از هفتاد نماز جماعت در غير آن مى ‏باشد.


عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ 7 قَالَ: قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ 7 لِرَجُلٍ : صَلِّ فِي هَذَا الْمَسْجِدِ (مَسْجِدِ الْكُوفَةِ) فَإِنَّ الصَّلَاةَ الْمَكْتُوبَةَ فِيهِ حِجَّةٌ مَبْرُورَةٌ وَ النَّافِلَةَ عُمْرَةٌ مَبْرُورَةٌ... مِنْهُ سَارَتْ سَفِينَةُ نُوحٍ... وَ صَلَّى فِيهِ سَبْعُونَ نَبِيّاً وَ سَبْعُونَ وَصِيّاً أَنَا أَحَدُهُمْ وَ قَالَ بِيَدِهِ فِي صَدْرِهِ مَا دَعَا فِيهِ مَكْرُوبٌ بِمَسْأَلَةٍ فِي حَاجَةٍ مِنَ الْحَوَائِجِ إِلَّا أَجَابَهُ اللَّهُ وَ فَرَّجَ عَنْهُ كَرْبَهُ. [14]

امام صادق 7 فرمودند: امير المؤمنين 7 به مردی گوید: در اين مسجد (مسجد کوفه) نماز بگذار زيرا يك نماز واجب در اينجا خواندن معادل با يك حجّ قبول شده بوده و يك نماز نافله گزاردن مساوى و برابر است با يك عمره مقبول ... از همين مكان كشتى نوح 7 حركت نمود ... و در همين مسجد هفتاد پيغمبر و هفتاد جانشین پیغمبر كه يكى از آنها من هستم نماز خوانده‏اند.

سپس در حالى كه با دست مبارك اشاره مى‏نمودند فرمودند: در اين مسجد هيچ محزون و مكروبى براى حاجتى از حوائجش دعا نكرده مگر آنكه حق تعالى حزنش را بر طرف و غمش را زائل و حاجتش را روا ساخته است.


فضیلت مسجد سهله

عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ 7 قَالَ: فِيهِ [مَسْجِدُ السَّهْلَةِ] بَيْتُ إِبْرَاهِيمَ الَّذِي كَانَ يَأْتِي مِنْهُ إِلَى الْعَمَالِقَةِ وَ فِيهِ بَيْتُ إِدْرِيسَ الَّذِي‏ كَانَ يَخِيطُ فِيهِ... وَ فِيهِ يُنْفَخُ فِي الصُّورِ وَ إِلَيْهِ الْمَحْشَرُ يُحْشَرُ مِنْ جَانِبِهِ سَبْعُونَ أَلْفاً- يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ بِغَيْرِ حِسابٍ‏.[15]

امام صادق 7 فرمودند: مسجد سهله منزل جناب ابراهيم 7 بوده كه از آن بطرف عمالقه مى‏رفت و ايشان را ارشاد مى‏فرمود و نيز در آن منزل ادريس 7 است كه در آن‏ به خياطت و دوزندگى اشتغال داشت ... دميدن در صور در همين مكان واقع مى‏شود و در قیامت از همين مكان در صور دمیده می شود (تا مردم زنده شوند) و هفتاد هزار نفر محشور گشته و از همين مكان به طرف بهشت بدون حساب رهسپار گرديده و داخل آن مى‏شوند.


عَنْ أَبِي بَكْرٍ الْحَضْرَمِيِّ عَن‏ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ 7 أَوْ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ 7 قَالَ: قُلْتُ لَهُ أَيُّ بِقَاعِ الْأَرْضِ أَفْضَلُ بَعْدَ حَرَمِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ حَرَمِ رَسُولِهِ 9‏ فَقَالَ الْكُوفَةُ يَا أَبَا بَكْرٍ... فِيهَا مَسْجِدُ سُهَيْلٍ [مَسْجِدُ السَّهْلَةِ] الَّذِي لَمْ يَبْعَثِ اللَّهُ نَبِيّاً إِلَّا وَ قَدْ صَلَّى فِيهِ.[16]

ابوبکر حضرمی گوید: از امام صادق یا امام باقر علیهما السلام پرسیدم: بعد از حرم خداوند عزَّ و جَلّ و حرم رسول خدا 9 چه مكانى از زمين از بقیه جاها برتر مى ‏باشد؟

حضرت فرمودند: اى ابو بكر! آن زمين كوفه مى ‏باشد، اين زمين پاك و پاكيزه بوده و در آن قبور انبياء مرسل و غير مرسل و اوصياء انبياء بوده و در آن مسجد سهله قرار دارد، حق تعالى هيچ پيغمبرى را مبعوث نفرموده مگر آنكه وى در آن نماز خوانده است.


[1]ـ باب 4؛ حدیث 4.

[2]ـ باب 4؛ حدیث 8.

[3]ـ باب 6؛ حدیث 3.

[4]ـ باب 6؛ حدیث 6.

[5]ـ باب 9؛ حدیث 5.

[6]ـ باب 9؛ حدیث 11

[7]ـ باب 10؛ حدیث 1.

[8]ـ باب 10؛ حدیث 2.

[9]ـ باب 10؛ حدیث 3.

[10]ـ باب 8؛ حدیث 2.

[11]ـ باب 8؛ حدیث 5.

[12]ـ باب 8؛ حدیث 6.

[13]ـ باب 8؛ حدیث 14.

[14]ـ باب 8؛ حدیث 18.

[15]ـ باب 8؛ حدیث 11.

[16]ـ باب 8؛ حدیث 12.