فداییان امام هادی علیه السلام

آداب زیارت امام حسین علیه السلام

خوش اخلاقی

عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ 7 قَالَ( فی کیفیه زیارت الحسین) : يَلْزَمُكَ حُسْنُ الصَّحَابَةِ لِمَنْ يَصْحَبُكَ وَ يَلْزَمُكَ قِلَّةُ الْكَلَامِ إِلَّا بِخَيْرٍ وَ يَلْزَمُكَ كَثْرَةُ ذِكْرِ اللَّهِ وَ يَلْزَمُكَ نَظَافَةُ الثِّيَابِ وَ يَلْزَمُكَ الْغُسْلُ قَبْلَ أَنْ تَأْتِيَ الْحَائِرَ وَ يَلْزَمُكَ الْخُشُوعُ وَ كَثْرَةُ الصَّلَاةِ وَ الصَّلَاةُ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ يَلْزَمُكَ التَّوْقِيرُ لِأَخْذِ مَا لَيْسَ لَكَ وَ يَلْزَمُكَ أَنْ تَغُضَّ بَصَرَكَ. [1]

حضرت فرمودند: بر تو لازم است كه با همراهانت خوش رفتار باشى، سخن اندك بگوئى و سخن نگوی مگر به خير.

بر تو لازم است زياد بياد خدا باشى و جامه و لباس‏هايت را نظيف و پاكيزه نگاه دارى. و پيش از اينكه به حائر برسى غسل نمائى.

لازم است بر تو كه خاشع بوده و زياد نماز خوانده و بسيار بر محمّد و آل محمّد صلوات بفرستى و به آنچه از تو نيست و مال ديگرى است احترام گذارده و بر ندارى. لازم است به آنچه حلال نيست نگاه نكرده و چشم خود را از آن فروببندى.

پرهیز از سفره رنگین

قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ 7 بَلَغَنِي أَنَّ قَوْماً أَرَادُوا الْحُسَيْنَ 7 حَمَلُوا مَعَهُمُ السُّفَرَ فِيهَا الْحَلَاوَةُ وَ الْأَخْبِصَةُ وَ أَشْبَاهُهَا لَوْ زَارُوا قُبُورَ أَحِبَّائهِمْ مَا حَمَلُوا مَعَهُمْ هَذَا. [2]

امام صادق 7 فرمودند: به من گزارش شده گروهى به قصد زيارت قبر امام حسین 7 حركت كرده و با خود سفره‏هائى را برداشته‏اند كه در آنها شيرينى‏جات و حلواها و امثال اينها را گذاشته‏اند، ايشان اگر به زيارت قبور محبوب‏هايشان روند امثال اين گونه از اشياء را با خود حمل نمى‏كنند.

پرهیز از شادی

عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ 7 قَالَ: إِذَا أَرَدْتَ زِيَارَةَ الْحُسَيْنِ 7 فَزُرْهُ وَ أَنْتَ كَئِيبٌ حَزِينٌ مَكْرُوبٌ شَعِثاً مُغْبَرّاً جَائِعاً عَطْشَاناً فَإِنَّ الْحُسَيْنَ قُتِلَ حَزِيناً مَكْرُوباً شَعِثاً مُغْبَرّاً جَائِعاً عَطْشَاناً- وَ سَلْهُ الْحَوَائِجَ وَ انْصَرِفْ عَنْهُ وَ لَا تَتَّخِذْهُ وَطَناً. [3]

امام صادق 7 فرمودند: هنگامى كه اراده زيارت امام حسين 7 را نمودى پس آن حضرت را با حالى غمگين و اندوه‏ناك و ناراحت و ژوليده و گرفته و گرسنه و تشنه زيارت نما زيرا حضرتش كشته شدند در حالى كه غمگين و ناراحت و ژوليده و گرسنه و تشنه بودند و از آن جناب حوائج و خواسته‏هاى خود را بخواه و سپس از آنجا برگرد و آن مكان شريف را وطن براى خود قرار مده.

عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ 7 قَالَ :‏ إِنَّ الْحُسَيْنَ 7 قُتِلَ مَكْرُوباً وَ حَقِيقٌ عَلَى اللَّهِ أَنْ لَا يَأْتِيَهُ مَكْرُوبٌ إِلَّا رَدَّهُ اللَّهُ مَسْرُوراً. [4]

امام صادق 7 شنيدم كه مى‏فرمود: امام حسين 7 با حالى حزين و اندوه كشته شدند و سزاوار است بر خدا كه هيچ حزين و اندوهگينى به زيارت آن جناب نرود مگر آنكه حق تعالى وى را مسرور و شادمان به اهلش برگرداند.

غسل زیارت

عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ 7 قَالَ: مَنِ اغْتَسَلَ بِمَاءِ الْفُرَاتِ وَ زَارَ قَبْرَ الْحُسَيْنِ 7 كَانَ كَيَوْمَ وَلَدَتْهُ أُمُّهُ صِفْراً مِنَ الذُّنُوبِ وَ لَوِ اقْتَرَفَهَا كَبَائِرَ. [5]

امام صادق 7 فرمودند: كسى كه در آب فرات غسل كند و قبر حسين 7 را زيارت نمايد مانند روزى است كه مادر او را خالى از گناهان زائيده اگر چه مرتكب گناهان كبيره هم شده‏ باشد. ( الیته منظور گناهان حق الناس نمی باشد)

عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ 7 قَالَ: يَا بَشِيرُ! إِنَّ الْمُؤْمِنَ إِذَا أَتَى قَبْرَ الْحُسَيْنِ 7 عَارِفاً بِحَقِّهِ فَاغْتَسَلَ فِي الْفُرَاتِ ثُمَّ خَرَجَ كُتِبَ لَهُ بِكُلِّ خُطْوَةٍ حِجَّةٌ وَ عُمْرَةٌ مَبْرُورَاتٍ مُتَقَبَّلَاتٍ وَ غَزْوَةٌ مَعَ نَبِيٍّ مُرْسَلٍ أَوْ إِمَامٍ عَدْلٍ. [6]

امام صادق 7 فرمودند: اى بشير هر گاه مؤمن به زيارت قبر امام حسين 7 برود و به حق آن جناب آگاه باشد پس در فرات غسل كند و از آن خارج گردد حق تعالى در مقابل هر قدمى كه بر مى‏دارد يك حج و يك عمره مقبول برايش مى‏نويسد و نيز ثواب يك جهاد در ركاب نبى مرسل، يا امام عادل براى او منظور مى‏فرمايد.

عَنِ الْعِيصِ بْنِ الْقَاسِمِ الْبَجَلِيِّ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اللَّهِ 7 مَنْ زَارَ الْحُسَيْنَ بْنَ عَلِيٍّ 7 عَلَيْهِ غُسْلٌ قَالَ فَقَالَ لَا. [7]

عیص بن قاسم گوید: به امام صادق 7 عرض كردم: بر كسى كه زيارت حسين بن على 8 مى‏رود غسل واجب است؟ حضرت فرمودند: خير. (بلکه مستحب است و ثواب فراوان دارد)

نماز کامل یا شکسته

عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ 7 قَالَ: تَتِمُّ الصَّلَاةُ فِي أَرْبَعَةِ مَوَاطِنَ فِي الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَ مَسْجِدِ الرَّسُولِ 9‏ وَ مَسْجِدِ الْكُوفَةِ وَ حَرَمِ الْحُسَيْنِ 7. [8]

امام صادق 7 فرمودند: در چهار مكان نماز تمام خوانده مى‏شود: مسجد الحرام، مسجد النبی 9 و مسجد كوفه و حرم امام حسين 7. (البته علما از مجموع روایات استفاده کرده اند که زائر بین شکسته و تمام اختیار دارد)

عَنْ زِيَادٍ الْقَنْدِيِّ قَالَ قَالَ أَبُو الْحَسَنِ مُوسَى 7 أُحِبُّ لَكَ مَا أُحِبُّ لِنَفْسِي وَ أَكْرَهُ لَكَ مَا أَكْرَهُ لِنَفْسِي أَتِمَّ الصَّلَاةَ فِي الْحَرَمَيْنِ وَ بِالْكُوفَةِ وَ عِنْدَ قَبْرِ الْحُسَيْنِ 7. [9]

زياد قندى گوید: امام کاظم 7 فرمودند: دوست دارم براى تو آنچه را كه براى خودم دوست دارم و كراهت دارم براى تو آنچه را كه براى خودم كراهت دارم نمازت را در مسجد الحرام و مسجد النبی و كوفه و كنار قبر امام حسين 7 تمام بخوان.

نماز زیارت

عَنِ الْحَلَبِيِّ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اللَّهِ 7 إِنَّا نَزُورُ قَبْرَ الْحُسَيْنِ 7 فَكَيْفَ نُصَلِّي عِنْدَهُ قَالَ تَقُومُ خَلْفَهُ عِنْدَ كَتِفَيْهِ ثُمَّ تُصَلِّي عَلَى النَّبِيِّ 9‏ وَ تُصَلِّي عَلَى الْحُسَيْنِ 7. [10]

حلبى مى‏ گويد: به امام صادق 7 عرض كردم: ما به زيارت قبر امام حسين 7 مى‏رويم چگونه در آنجا نماز بخوانيم؟

حضرت فرمودند: پشت قبر، نزد دو كتف و شانه‏هاى آن حضرت بايست سپس برای پيامبر 9 و امام حسين 7 نماز بگذار.

عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ 7 قَالَ ـ لِرَجُلٍ ـ : يَا فُلَانُ مَا يَمْنَعُكَ إِذَا عَرَضَتْ لَكَ حَاجَةٌ أَنْ تَأْتِيَ قَبْرَ الْحُسَيْنِ 7 فَتُصَلِّيَ عِنْدَهُ أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ ثُمَّ تَسْأَلَ حَاجَتَكَ فَإِنَّ الصَّلَاةَ الْفَرِيضَةَ عِنْدَهُ تَعْدِلُ حِجَّةً- وَ النَّافِلَةَ تَعْدِلُ عُمْرَةً. [11]

امام باقر 7 به مردى فرمودند: فلانى چه تو را باز مى‏دارد از اينكه وقتى حاجتى دارى به سر قبر مبارك امام حسين 7 بروى و چهار ركعت نماز بجا آورده سپس حاجت خود را از خدا بخواهى؟ نماز فريضه در كنار قبر آن حضرت معادل حج و نافله مساوى با عمره مى ‏باشد.

قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ 7 لِلْمُفَضَّلِ : وَ لَكَ بِكُلِّ رَكْعَةٍ رَكَعْتَهَا عِنْدَهُ (قَبْرَ الْحُسَيْنِ) كَثَوَابِ مَنْ حَجَّ أَلْفَ حِجَّةٍ وَ اعْتَمَرَ أَلْفَ عُمْرَةٍ وَ أَعْتَقَ أَلْفَ رَقَبَةٍ وَ كَأَنَّمَا وَقَفَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَلْفَ مَرَّةٍ مَعَ نَبِيٍّ مُرْسَلٍ. [12]

امام صادق 7 به مفضّل درباره زيارت قبر امام حسين 7 فرمودند:

سپس به سراغ نماز برو آن را بخوان كه در مقابل هر ركعتى كه كنار قبر آن حضرت بجا آوردى گويا ثواب كسى را كه هزار حج و هزار عمره انجام داده و هزار بنده آزاد كرده و مانند كسى هستى كه هزار مرتبه با نبى مرسل در راه خدا قيام كرده‏اى ...

تکرار زیارت

عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ 7 قَالَ: حَقٌّ عَلَى الْغَنِيِّ أَنْ يَأْتِيَ قَبْرَ الْحُسَيْنِ 7 فِي السَّنَةِ مَرَّتَيْنِ وَ حَقٌّ عَلَى الْفَقِيرِ أَنْ‏ يَأْتِيَهُ فِي السَّنَةِ مَرَّةً. [13]

امام صادق 7 فرمودند: وظیفه ثروتمند است كه در سال دو مرتبه و بر فقير است كه در سال يك مرتبه به زيارت قبر امام حسين 7 بروند.

عَنِ الْحَلَبِيِّ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ 7 عَنْ زِيَارَةِ قَبْرِ الْحُسَيْنِ 9‏ قَالَ فِي السَّنَةِ مَرَّةً إِنِّي أَكْرَهُ الشُّهْرَةَ. [14]

حلبى گويد از امام صادق 7 راجع به زيارت قبر امام حسين صلوات اللَّه عليه پرسيدم؟

حضرت فرمودند: در سال يك مرتبه، زيرا از مشهور شدن كراهت دارم.

مترجم گويد: شايد مراد اين باشد كه اگر بيش از يك مرتبه در سال به زيارت آن حضرت روند اين امر موجب شهرت شخص به اين عمل مى‏شود و آن مكروه است.

عَنْ صَفْوَانَ بْنِ مِهْرَانَ الْجَمَّالِ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ 7 : قُلْتُ لَهُ مَنْ يَأْتِيهِ زَائِراً ثُمَّ يَنْصَرِفُ مَتَى يَعُودُ إِلَيْهِ وَ فِي كَمْ يَوْمٍ يُؤْتَى وَ كَمْ يَسَعُ النَّاسَ تَرْكُهُ قَالَ لَا يَسَعُ أَكْثَرَ مِنْ شَهْرٍ وَ أَمَّا بَعِيدُ الدَّارِ فَفِي كُلِّ ثَلَاثِ سِنِينَ فَمَا جَازَ ثَلَاثَ سِنِينَ فَلَمْ يَأْتِهِ فَقَدْ عَقَّ رَسُولَ اللَّهِ 9‏ وَ قَطَعَ حُرْمَتَهُ إِلَّا مِنْ عِلَّةٍ. [15]

صفوان بن مهران محضر امام صادق 7 عرض كرد: كسى كه به زيارت حضرت سيد الشهداء برود و سپس برگردد، بعد از چه مدت زمان دو مرتبه زيارت كند؟ و در چند روزى ديگر به زيارت رود و مردم تا چه مدّت مى‏توانند زيارت حضرت را ترك كنند؟

حضرت فرمودند: بيش از يك ماه نمى‏توانند آن را ترك كنند و امّا كسانى كه منزلشان دور است در هر سه سال يك مرتبه بايد به زيارتش بروند و اگر سه سال تجاوز نمود و به زيارت آن حضرت نروند عاق رسول خدا 9 واقع شده و حرمت آن جناب را قطع و هتك نموده مگر علت و سببى داشته باشد.

عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ 7 قَالَ:‏ إِنَّهُ يُصَلِّي عِنْدَ قَبْرِ الْحُسَيْنِ 7 أَرْبَعَةُ آلَافِ مَلَكٍ- مِنْ طُلُوعِ الْفَجْرِ إِلَى أَنْ تَغِيبَ الشَّمْسُ ثُمَّ يَصْعَدُونَ وَ يَنْزِلُ مِثْلُهُمْ فَيُصَلُّونَ‏ إِلَى طُلُوعِ الْفَجْرِ فَلَا يَنْبَغِي لِلْمُسْلِمِ أَنْ يَتَخَلَّفَ عَنْ زِيَارَةِ قَبْرِهِ أَكْثَرَ مِنْ أَرْبَعِ سِنِينَ. [16]

امام صادق 7 فرمودند: چهار هزار فرشته از طلوع صبح تا غروب آفتاب نزديك قبر امام حسين 7 دعا و طلب رحمت كرده و سپس بالا رفته و چهار هزار فرشته ديگر بجاى ايشان قرار گرفته و تا طلوع صبح دعا و طلب رحمت مى‏كنند.

پس بر مسلمان سزاوار نيست كه بيش از چهار سال به زيارت قبر آن حضرت نرفته و از آن تخلّف كند.

عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ 7 قَالَ: لَوْ يَعْلَمُ زَائِرُ الْحُسَيْنِ 7 مَا يَدْخُلُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ وَ مَا يَصِلُ إِلَيْهِ مِنَ الْفَرَحِ وَ إِلَى أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ وَ إِلَى فَاطِمَةَ وَ الْأَئِمَّةِ وَ الشُّهَدَاءِ مِنَّا أَهْلَ الْبَيْتِ وَ مَا يَنْقَلِبُ بِهِ مِنْ دُعَائِهِمْ لَهُ وَ مَا لَهُ فِي ذَلِكَ مِنَ الثَّوَابِ فِي الْعَاجِلِ وَ الْآجِلِ وَ الْمَذْخُورِ لَهُ عِنْدَ اللَّهِ لَأَحَبَّ أَنْ يَكُونَ مَا ثَمَّ دَارَهُ مَا بَقِيَ وَ أَنَّ زَائِرَهُ لَيَخْرُجُ مِنْ رَحْلِهِ فَمَا يَقَعُ فَيْئُهُ عَلَى شَيْ‏ءٍ إِلَّا دَعَا لَهُ فَإِذَا وَقَعَتِ الشَّمْسُ عَلَيْهِ أَكَلَتْ ذُنُوبَهُ كَمَا تَأْكُلُ النَّارُ الْحَطَبَ وَ مَا تُبْقِي الشَّمْسُ عَلَيْهِ مِنْ‏ ذُنُوبِهِ شَيْئاً فَيَنْصَرِفُ وَ مَا عَلَيْهِ ذَنْبٌ وَ قَدْ رُفِعَ لَهُ مِنَ الدَّرَجَاتِ مَا لَا يَنَالُهُ الْمُتَشَحِّطُ بِدَمِهِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ يُوَكَّلُ بِهِ مَلَكٌ يَقُومُ مَقَامَهُ وَ يَسْتَغْفِرُ لَهُ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَى الزِّيَارَةِ أَوْ يَمْضِيَ ثَلَاثُ سِنِينَ أَوْ يَمُوتَ. [17]

امام صادق 7 فرمودند: زائر حسين 7 اگر بداند كه با زيارتش چه سرور و شادی به رسول خدا 9 و امير المؤمنين و حضرت فاطمه و امامان صلوات الله علیهم و شهداء از ما اهل بيت وارد شده و نيز بداند كه از ناحيه دعا آنها برايش چه حاصل شده و همچنين بداند از اجر و ثواب دنيوى و اخروى و آنچه براى وى نزد خدا ذخيره گشته هر آينه دوست مى‏دارد كه منزلش نزد آن جناب بوده و از آنجا هيچ گاه جدا نشده و پيوسته در حال زيارت حضرتش باشد.

و زائر حسين 7 وقتى به قصد زيارت از خانه‏اش خارج شد سايه‏اش به چيزى نمى‏افتد مگر آن چيز برايش دعا مى ‏نمايد، و هنگامى كه آفتاب بر او تابيد گناهانش را مى‏خورد همان طورى كه آتش هيزم را مى‏خورد، و آفتاب هيچ گناهى را بر او باقى نمى‏گذارد، بنا بر اين از زيارت بر مى‏ گردد در حالى كه هيچ گناهى بر او نيست و حق تعالى درجه‏اش را آن قدر مرتفع و عالى مى‏گرداند كه آنان كه در راه خدا به خون خويش آغشته شده‏اند به آن دسترسى نداشته و مقام و منزلتشان در حدّ او نمى ‏باشد و خداوند منّان فرشته‏اى را جانشین او نموده كه تا بار ديگر وى به زيارت حضرت مى‏آيد برايش طلب آمرزش كند يا سه سال از اين زيارت بگذرد يا فوت شود.

[1]ـ باب 48؛ حدیث 1.

[2]ـ باب 47؛ حدیث 1.

[3]ـ باب 48؛ حدیث 3.

[4]ـ باب 69؛ حدیث 3.

[5]ـ باب 75؛ حدیث 1.

[6]ـ باب 75؛ حدیث 2.

[7]ـ باب 76؛ حدیث 1.

[8]ـ باب 82؛ حدیث 3.

[9]ـ باب 82؛ حدیث 6.

[10]ـ باب 80؛ حدیث 4.

[11]ـ باب 83؛ حدیث 1.

[12]ـ باب 83؛ حدیث 2.

[13]ـ باب 98؛ حدیث 1.

[14]ـ باب 98؛ حدیث 4.

[15]ـ باب 98؛ حدیث 13.

[16]ـ باب 98؛ حدیث 15.

[17]ـ باب 98؛ حدیث 17.