87 ـ آیا برای پیشگیری از رفتارهای نابهنجار کودکان و انجام اعمال عبادی می‏توان از اهرم فشار و زور استفاده کرد؟

جلو رفتارهای نابهنجار کودکان را باید گرفت؛ اما برای این کار، استفاده از اهرم فشار و زور (مگر به ضرورت) کارساز نیست. بت را باید شکست؛ اما بت شکستن راه دارد. حضرت ابراهیم 7 بت‏ها را شکست؛ ولی برای پذیرش بت‏پرستان، تبر را به گردن بت بزرگ آویخت تا بتواند رفتار خود را توجیه و بت‏پرستان را قانع کند.

استفاده از زور، سبب طغیان کودک می‏شود.

رسول خدا 6 فرمود: کودکانتان را تحت فشار قرار ندهید و آنان را به طغیان وا ندارید. [1]

در موارد بسیاری، مشکلات جدی را با تذکر آرام و برخورد خوب می‏توان از بین برد.

به اعتقاد باکستن (Buksten)، از اندیشه‏روان غربی، چیزی را که می‏شود با قاشق تراشید، با چاقو نمی‏تراشند.

هیچ‏گاه فندق را با پتک نمی‏شکنند. در صورتی که فرزند شما مرتکب گناه شد، باید از ساز و کارهای بازدارنده، یعنی محرومیت، قهر، شیوه‏ی بده و بستان و تهدید، (ر.ک: پرسش 52) استفاده کنید و اگر مؤثر نیفتاد، تنبیه بدنی در حدی که «دیه» واجب نشود [2] و فرزند تأدیب شود، جایز است.

برای انجام عبادت، از زور و اهرم فشار استفاده نمی‏کنیم؛ زیرا مسائل عبادی زور بردار نیست و عبادت باید عاشقانه انجام شود. رسول خدا 6فرمود:

افضل الناس من عشق العبادة... و احبها بقلبه. [3] برترین مردم کسی است که به عبادت عشق بورزد و آن را از صمیم قلب دوست بدارد.

استفاده از اهرم فشار و زور، شیرینی عبادت را در کام کودکان تلخ می‏کند.


[1] ـ نهج الفصاحه، کلمه‏ی 451.

[2] ـ اگر بر اثر تنبیه بدنی شما، صورت او سرخ شود، یک و نیم مثقال طلا؛ اگر کبود شود، 3 مثقال، و اگر سیاه شود، 6 مثقال طلا دیه واجب می‏شود. اگر بدن او سرخ، کبود یا سیاه شود، نصف همین مقدار بر شما واجب است (تحریر الوسیله، ج 2، ص 595).

[3] ـ کلینی، کافی، ج 2، ص 83.