93 ـ برای ایجاد روحیه‏ی مسؤولیت‏پذیری در کودکان چه باید کرد؟

باید از همان سنین کودکی، اموری را به آنان واگذارید. برخی والدین به سبب ترس از خطرها یا به جهت ضررهای مالی، کودکان را از انجام کارها منع می‏کنند که مطلوب نیست.

اگر مسؤولیت‏ها را با توجه به اقتضای سن کودکان به آنان واگذارید، دیگر نباید نگران خطرها باشید. کودک 3 ساله می‏تواند زباله‏ها را جمع کند و در سطل زباله قرار دهد؛ اما توانایی ندارد آن را از پله‏ها پایین ببرد. فرزند 4 ساله‏ی شما می‏تواند ظروف خالی غذا را بیاورد و روی میز یا سفره بچیند، اما آوردن ظرف غذای داغ در توانش نیست.

اگر سن کودک اقتضا دارد کارهایی با احتمال خطر را انجام دهد (آوردن چای و غذای داغ، کار با چرخ گوشت، هویه، اتو زدن لباس، کار با درل، گذر از خیابان برای خرید و...) تا مدتی بر کارش نظارت کنید و زمانی که اطمینان نسبی یافتید می‏تواند بدون نظارت شما مسؤولیت‏ها را انجام دهد، با توکل به خدای بزرگ و توسل به امامان معصوم :به او استقلال دهید.

اگر از ضررهای مالی واگذاری مسؤولیت نگرانید، از کارهای کم اهمیت‏تر (پول کم برای خرید، لباس ارزان قیمت برای اتو زدن، پارچه‏ی کم بها برای دوخت و دوز، آشپزی برای اعضای خانواده و نه مهمان و...) آغاز کنید.

اگر امر دایر است بین رشد عاطفی و شخصیتی فرزند و ضرر مالی قابل تحمل (ریختن ظرف ماست، گم کردن پول خرید نان، خرید میوه‏ی نامطلوب، خرید روزنامه‏ی اشتباهی، شکستن لیوان، سوزاندن لباس کم بها با اتو، خراب کردن پارچه‏ی کهنه هنگام خیاطی، شور کردن خورش در آشپزی و...)، رشد او ترجیح دارد و آثار این رشد را در آینده‏ی زندگی‏اش خواهید دید.

برای ایجاد تنوع و پیشگیری از خستگی کودکان همسال، بکوشید مسؤولیت‏ها را چرخشی کنید. به کودکان خردسال که مایلند مسؤولیت‏های برادر یا خواهر بزرگ‏تر را انجام دهند، توضیح دهید که وقتی سنشان بالاتر رود، آن مسؤولیت‏ها را به عهده خواهند گرفت.