108 ـ آگاهی از علم روانشناسی تا چه
108 ـ آگاهی از علم روانشناسی تا چه حد در تربیت کودک و نوجوان تأثیر دارد؟
آشنایی با زوایای روحی کودکان و نوجوانان از طریق علم روانشناسی برای والدین لازم است؛ البته نه بدین معنا که در این علم متخصص شوند. آشنایی اجمالی با شاخههای عمومی روانشناسی (صنعتی، جنایی، قضایی، تبلیغ و...) و آشنایی بیشتر با شاخههای مربوط به کودک و نوجوان (بالینی، یادگیری، شخصیت، فیزیولوژیک) و آشنایی تفصیلی با روانشناسی رشد که نیازها و رفتارهای کودک در سنین مختلف و نوع برخورد مناسب با او را بررسی میکند، سبب توفیق افزونتر والدین در تربیت کودک و نوجوان خواهد شد.
پدر و مادر آگاه از علم روانشناسی، میدانند که رفتارهای نابهنجار فرزندشان، در موارد بسیاری ریشهی روحی ـ روانی دارد؛ بدین جهت در مواجهه با این گونه رفتارها، در پی ریشه میروند تا با اصلاح ریشه، رفتار نیز اصلاح شود.
به خانوادههای عزیز توصیه میشود وقتی را برای مطالعهی کتابهای روانشناسی و تربیتی اختصاص دهند؛ از همایشها و برنامههای رسانهای (صدا و سیما) بهره ببرند و در صورت نیاز از آرا و کمکهای مشاوران آگاه، متدین و دلسوز استفاده کنند.
در موارد بسیاری، عدم آگاهی از زوایای روحی ـ روانی کودک یا نوجوان، لطمههای جبران ناپذیری به آنان وارد میسازد.
پدری مشاهده میکند که فرزندش ناخن میجود و برای از بین بردن این اختلال رفتاری یا عادت عصبی او را کتک میزند. با توجه به این که ناخن جویدن، ریشهی روحی ـ روانی دارد و به جهت فشارهای روحی (اختلاف والدین، فرزند جدید، آزار برادر یا خواهر بزرگتر و...) ایجاد شده است، تنبیه بدنی، فشار روحی او را تشدید میکند و اگر از ترس پدر، در حضور او ناخن نجود، به طور قطع در غیاب او تشدید خواهد شد.
پدری برای از بین بردن اختلال رفتاری ناخن جویدن فرزند خود، از تطمیع (اعطای مبلغی پول به ازای هر روز ناخن نجویدن) استفاده میکند. در این شیوه نیز چون ریشهیابی نشده و پدر ریشه را اصلاح نکرده است، فشارهای روحی به شکلی دیگر (برای مثال، شب ادراری) خود را نشان میدهد.