327 ـ پسرى 5 ساله دارم و مى‏خواهم از هم اكنون مسؤولیت‏پذیر شود. آیا سن مناسبى براى مسؤولیت‏پذیرى هست؟

سن فرزند در مسؤولیت‏پذیر كردن او اهمیت بسیارى دارد. 5 سالگى براى این كار دیر نیست؛ اما مى‏توانستید از سنین پایین‏تر هم آغاز كنید. مسؤولیت‏پذیرى در كودكان را مى‏توان از نوپایى آنان آغاز كرد.

آغاز از نوپایى به این دلیل است كه به كار و فعالیت علاقه دارد؛ از كار كردن و پذیرش مسؤولیت احساس لذت مى‏كند؛ خود را مهم مى‏پندارد و احساس استقلال مى‏كند. براساس پژوهشى روى 250 كودك خردسال، این نتیجه به دست آمد كه 97 درصد آنان دوست داشتند در كارهاى منزل كمك و همكارى كنند.

هر قدر فرزند ما زودتر وظایفى را در خانه به عهده بگیرد، زودتر ملكه ذهنش مى‏شود.

توجه داشته باشید كه واگذارى مسؤولیت به فرزند، متناسب با سن او و میزان توانایى‏اش گسترش مى‏یابد. واگذارى مسؤولیت به فرزند پیش از این كه آمادگى یافته باشد، ممكن است او را دچار یأس كند و اعتماد به نفس او را بگیرد؛ همان گونه كه مسؤولیت دادن‏هاى دیر هنگام هم او را در زندگى اجتماعى و خانوادگى‏اش دچار مشكل خواهد كرد. گاهى سن فرزند مناسب است؛ اما هنوز قدرت كافى براى مسؤولیت‏پذیرى را نیافته است؛ مسؤولیت‏ها باید در حد توانایى فرزند به او واگذار شود. خداوند بزرگ هم انسان‏ها را در حد توانمندى‏شان مكلف ساخته است. لا یكلف الله نفسا الا وسعها. [1]

مسؤولیت بیش از اندازه به فرزند (به ویژه نوجوان) ممكن است باعث احساس قدرت كاذب و خودمختارى او شود و مشكلاتى را پدید آورد.

در اعطاى مسؤولیت‏ها، با توجه به سن فرزندان، به مسائل ایمنى نیز توجه كنید.


[1] ـ بقره 286 .