319 ـ آیا افزون بر درمان پزشكى و روان‏پزشكى، و مراجعه به روان‏شناس، راهكارهایى براى تعدیل شب ادرارى كودكان وجود دارد؟

بله، براى تعدیل شب ادرارى كودك مى‏توانید نكات ذیل را به كار بندید:

1. عدم فشار به كودك براى ترك شب ادرارى؛

2. آگاهى دادن: فرزند شب ادرار، نگران دانشگاه و خوابگاه دانشجویى، و ازدواج و زندگى زناشویى است. به او آگاهى و اطمینان دهید كه مشكلش مقطعى است و از بین خواهد رفت؛

3. تصحیح بینش كودك: كودك مبتلا به شب ادرارى، نرفتن به اردو، مسافرت جمعى، و محرومیت از خوابیدن در منزل دوستان و نزدیكان را محرومیت‏هاى بزرگى مى‏داند. شما مى‏توانید بینش او را تصحیح كنید و بگویید كه افراد بسیارى شب ادرارى ندارند؛ اما به اردو و مسافرت هم نمى‏روند و شب را در منزل دوستان و نزدیكان نمى‏خوابند؛

4. محدود كردن میوه‏هاى ادرارزا مثل هندوانه و مایعات مثل چایى و آبمیوه پس از شام (نوشیدن آب، و یك استكان چایى، دو ساعت قبل از خواب اشكالى ندارد)؛

5. محدود كردن غذاهاى پر ادویه، سرخ كردنى‏ها، كالباس و سوسیس، رب، ترشى‏ها، پفك، سس، غذاهاى خیلى شیرین، رنگ‏هاى مصنوعى موجود در غذا، و خوراكى‏هاى كافئین‏دار (چایى پر رنگ، نوشابه، شكلات كاكائویى، قهوه، نسكافه و...) [1] و در برخى كودكان، محدودیت در مصرف لبنیات به جهت حساسیت آن‏ها به مواد لبنى. توجه داشته باشید كه محدود كردن این خوراكى‏ها نباید با زور و اهرم فشار باشد. سعى كنید رژیم غذایى مطلوب را بین همه اعضاى خانواده فرهنگ كنید؛

6. خوردن غذاهاى جامد و كم نمك در شب؛

7. پرهیز از هیجانات پیش از خواب: در شب (به ویژه دو ساعت قبل از خواب) از بازى‏هاى خشن و هیجانى كه آمیخته‏اى از ترس و لذت را در او بر مى‏انگیزد بپرهیزید؛

8. تخلیه مثانه قبل از خواب: كودك را تشویق كنید تا یك بار قبل از ورود به بستر، و یك بار پیش از خواب افتادن به دستشویى برود و مثانه را تخلیه كند؛

9. بیدار كردن در طول شب: او را در طول شب، دو بار از خواب بیدار كنید تا به دستشویى برود (دو ساعت بعد از خواب و دو ساعت پیش از بیدار شدن، زمان‏هاى مناسبى هستند). از بیدار كردن‏هاى مكرر در طول شب بپرهیزید. براى كودك بالاى 8 سال مى‏توانید در همین دو زمان، ساعت كوك كنید (البته با صداى آرام) تا با صداى آن بیدار شود. در این صورت، پس از 1 تا 2 ماه شرطى مى‏شود و مى‏تواند همان زمان‏ها بدون زنگ ساعت بیدار شود

10. تقویت عضلات مثانه: كودك را تشویق كنید تا در طول روز، آب و مایعات بیشتر بنوشد و ادرار خود را تا 30 دقیقه نگه دارد. این كار كه به آن، تمرین «كشش مثانه» مى‏گویند، ظرفیت مثانه را افزایش مى‏دهد و عضلات آن را تقویت مى‏كند و براى كودكانى كه مثانه آن‏ها كوچك است یا ماهیچه‏هاى «اسفنكتر» (ماهیچه‏هایى در بخش انتهایى مثانه) كه جلو خروج ادرار از مثانه را مى‏گیرند، ضعیف هستند، مفید خواهد بود.

این عمل باعث مى‏شود كه در حالت خواب نیز مقاومت مثانه بیشتر شود و به مجرد كمى فشار به ماهیچه‏ها، باز نشود (این تمرین را حدود 6 ماه ادامه دهید). همچنین به او بیاموزید كه هنگام ادرار در دستشویى، بر آغاز و اتمام ادرارش كنترل داشته باشد؛ یعنى آن را چند بار قطع و وصل كند.


[1] ـ استفاده از خوردنى‏هاى مقوى مثل شیر، عسل، خرما، گوشت قرمز و سفید و انواع میوه، در تعدیل شب ادرارى مؤثر است.