173 ـ فرزندم را چگونه از شیر بگیرم؟ لطفاً راهنمایی ام کنید.

پیش از اقدام، به چند نکته ذیل توجه کنید:

1. از همزمانی با موقعیت های استرس آور و فشار روحی کودک ( آموزش توالت رفتن، جداسازی برای خواب، تعویض خانه، ترس و...) بپرهیزید.

2. از مسافرت و ترک کودک برای از شیر گرفتن بپرهیزید. این عمل فشار روحی را برای او در پی خواهد داشت.

3. از شیر گرفتن کودک، به معنای قطع ارتباط عاطفی مادر با فرزند نیست؛ بنابراین، رابطه عاطفی خود را با او قطع یا کم نکنید؛ بلکه بر میزان آن بیفزایید.

4. لازم است پدر نیز بر رابطه عاطفی اش با کودک بیفزاید تا خلا عاطفی ناشی از قطع شیر کودک را پر کند.

راهکار از شیر گرفتن:

از مکان و زمانی معنوی( زیارتگاه، مسجد ـ روز تولد امامان :) آغاز کنید. رو به قبله بنشینید و سوره مبارکه « یس» را تلاوت، و ثواب آن را به روح مقدس حضرت علی اصغر امام حسین 7 هدیه کنید.

بهترین شیوه، شیوه تدریجی است. در ابتدا، وعده 6 بعدازظهر را حذف کنید. پس از 2 روز، وعده 10 صبح را حذف کنید و این وضعیت را تا 1 تا 2 هفته ادامه دهید. پس از آن، وعده 2 بعدازظهر؛ 4 روز بعد، وعده 10 شب، و 4 روز بعد وعده 6 صبح را حذف کنید.

توجه داشته باشید که در ساعات شیردهی، شیر و آب میوه را با فنجان، جایگزین شیر خود کنید. در صورت مقاومت و عدم علاقه به فنجان، استفاده از شیشه اشکالی ندارد.

مناسب است در ساعات شیردهی، تا مدتی او را سرگرم کنید تا کمتر رنج ببرد.

در صورت اضطرار به از شیر گرفتن فوری، از خوردن مایعات بپرهیزید؛ سینه ها را محکم ببندید؛ روی آن ها کیسه یخ قرار دهید و با دست یا شیردوش، شیر آن را بدوشید.

174 ـ پسر 5 ساله ام بسیار شرارت می کند. لطفاً راهنمایی ام کنید تا بدانم با شرارت های او چگونه برخورد کنم.

شرارت در وجود کودک طبیعی است؛ اما باید کنترل شود تا آسیبی به خود و دیگران نرساند.

امام علی 7 می فرماید: الشرّ کامنٌ فی طبیعة کل احدٍ [1] شر در طبیعت هر انسانی نهفته است.

شرارت در 4 و 11 سالگی اوج می گیرد و عللی دارد:

1. تشویق شرارت: برخی والدین از شرارت فرزند خود در خردسالی لذت می برند و غیرمستقیم او را به این کار تشویق می کنند. در صورت مشاهده شرارت کودک از همان خردسالی، ناخشنودی خود را به او بفهمانید.

2. الگوهای نامناسب: گاهی والدین یا همسالان کودک شرورند و او از الگوها تأثیر می پذیرد که در این صورت، محیط باید سالم شود.

3. جلب توجه: گاهی برای جلب توجه دیگران شرارت می کند. اگر در برابر شرارت های او حساسیت فراوان نشان می دهید، تا مدتی بی توجهی کنید. اگر چنین عاملی علت رفتار باشد، نشان می دهد که فرزند شما خلاهای عاطفی دارد و نیازمند توجه بیشتر است که باید در غیر زمان شرارت به او توجه کنید.

4. انتقامجویی: گاهی کودک به عللی چون اختلاف والدین یا تنبیه بدنی به وسیله آنان یا احساس طردشدگی، به شرارت دست می زند؛ یعنی براساس اصل « جا به جایی» ( displaycing) ناراحتی و اعتراض خود را از پدر و مادر به صورت شرارت نشان می دهد.

5. فیلم های خشن: زمینه دیدن فیلم های خشن که شرارت را به کودکان می آموزند، از بین ببرید.

175 ـ پسر 6 ساله ام بسیار شیطنت می کند. با او چگونه برخورد کنم؟

شیطنت کودکان تا حدودی طبیعی و مقتضای سن آنان است و شیطنت فراوان در موارد بسیاری به سبب حساسیت والدین است که نیاز کودکان به جلب توجه، آنان را به این عمل وا می دارد؛ پس توصیه می کنم در مقابل شیطنت هایی که خطرساز نیست و ضرر جدی به شما نمی زند، حساسیت چندانی نشان ندهید (ر.ک: پرسش 64)

کودکان دارای این روحیه، به مراقبت بیشتری نیاز دارند تا خطر یا ضرری جدی را متوجه خود و دیگران نکنند؛ البته توجه داشته باشید که مراقبت از او، شدید و غیرمتعارف نباشد؛ زیرا مراقبت شدید، اضطراب می آورد و اعتماد به نفس او را می گیرد.

چـنـد توصیـه

1. زمینه های خطر را با دور کردن وسایل الکتریکی و خطرساز از بین ببرید؛ البته این وسایل را هنگام شیطنت کودک از او دور نکنید؛ زیرا حریص تر می شود: الانسان حریصٌ علی ما مُنعَ [2] انسان بر آنچه منع می شود، حریص تر است.

در صورت احتمال خطر جدی، ابتدا از شیوه « حواس پرت کردن» (ر.ک: پرسش 168) استفاده کنید و اگر مؤثر نبود، به شکل فیزیکی و بدون کلام، وسیله خطرساز را از او بگیرید.

2. هنگام شیطنت، او را تنبیه و تهدید نکنید. داد و فریاد و نهی های پیاپی نیز مؤثر نیست؛ بلکه او را بین دو انتخاب منطقی مخیر سازید تا یکی را برگزیند؛ برای مثال، یا از شیطنت دست بردار یا از اتاق برو بیرون. یا به وسایل برقی دست نزن یا از اتاق برو بیرون. این گونه برخورد، افزون بر این که روحیه همکاری را در او می پروراند، از شیطنت او نیز می کاهد؛ زیرا به فرزند خود حق انتخاب داده اید. توجه داشته باشید که دو طرف انتخاب باید منطقی باشد؛ بنابراین، از او نخواهید که یا از شیطنت دست بردارد یا بخوابد؛ چون او گزینه دوم را برنمی گزیند و به شیطنت خود ادامه خواهد داد.

[1] ـ غررالحکم، ص 105 .

[2] ـ تفسیر شریف لاهیجی، ج1، ص 292 .