فداییان امام هادی علیه السلام

146 ـ من مدتی است از همسرم جدا شده ام و وقتی پسر 12 ساله ام به دیدار مادرش می رود، در بازگشت به منزل، بسیار پرخاشگر و بدرفتار می شود. علت چیست و چگونه باید با این مشکل برخورد کنم؟

برخورد شما هنگام بازگشت فرزند به خانه، بسیار مهم است و به مدیریت قوی نیاز دارد. بدرفتاری فرزندتان پس از بازگشت به خانه، تا ساعاتی، بلکه تا چند روز طبیعی است؛ زیرا:

1. با ملاقات مادر، خاطره های خوش با هم بودن برایش تداعی می شود و وقتی وضعیت فعلی( جدایی) را می بیند، عصبی می شود. با او مدارا کنید.

2. در حال حاضر، مسؤولیت تربیت فرزند به عهده مادر نیست؛ بنابراین، هنگام ملاقات، آزادی بیشتری به او می دهد و نیز به جهت مقطعی بودن دیدارها، او را از امکانات مادی افزون تری بهره مند می سازد؛ ولی طبیعی است که شما نمی توانید این گونه برخورد کنید؛ زیرا مسؤول تربیت و آینده او هستید و به جهت سرپرستی دائم وی نمی توانید امکانات مادی و رفاهی فراوانی را در اختیارش قرار دهید.

این تفاوت رفتار باعث می شود که وقتی از دیدار مادر باز می گردد، این دو حالت را با هم مقایسه کند و عصبانی شود.

بهتر است در این مسأله، با همسر پیشین خود به توافق برسید تا نوعی هماهنگی و همگونی نسبی در دو محیط( خانه شما و منزل همسر پیشین) ایجاد و جلو ناسازگاری فرزند گرفته شود.

3. احتمالاً روش تربیتی مادر با شما متفاوت است و این تفاوت، او را دچار نوعی تعارض(ر.ک: پرسش 109)و در نتیجه پرخاشگری می کند که هنگام بازگشت به خانه نمایان می شود. بکوشید روش تربیتی خود را به هم نزدیک و هماهنگ کنید.

چـنـد توصیـه

أ. سعی کنید هنگام بازگشت فرزندتان، در خانه باشید تا احساس ناامنی کمتری داشته باشد.

ب. هنگام بازگشت، به او خوشامد بگویید و از وی به گرمی استقبال کنید.

ج. از برخورد سرد فرزندتان هنگام بازگشت به خانه نگران نباشید و گمان نکنید که شما را دوست ندارد. او از دیدار شما خوشحال است؛ اما هنوز نتوانسته دیدار مادر را فراموش کند.

د. به او فرصت دهید تا برای برقراری ارتباط مجدد با شما آماده شود.

ه. اگر هنگام بازگشت او، برنامه جذابی( استخر، سینما، رستوران، خرید، دیدار نزدیکان، دیدار دوستان و...) را ترتیب دهید، انتقال به وضعیت روحی مناسب، زودتر و بهتر انجام می شود.

و. هرگز درباره مادرش اظهار تنفر نکنید و از او بد نگویید. فرزندتان را با خودتان مقایسه نکنید که ارتباط عاطفی خود را با مادرش قطع کرده اید. توجه داشته باشید که ارتباط عاطفی او و مادرش همچنان باقی و پا برجا است.

ز. به ارتباط قانونی او با مادرش احترام بگذارید و مانع این ارتباط نشوید.

ح. بکوشید در حد توان، امکانات معنوی و مادی موردنیازش را تهیه کنید.

147 ـ حدود یک ماه است شوهرم وفات یافته و پسر 8 ساله ام دچار فشارهای روحی شده است. چگونه می توانم آرامش را به او بازگردانم؟

توجه داشته باشید که مصیبت از دست دادن پدر، باعث می شود فرزند شما اطمینان به زندگی را از دست بدهد و دچار یأس و در نتیجه فشارهای روحی شود.

بهبود فرزند شما روندی کند خواهد داشت و حدود 2 سال طول می کشد؛ بنابراین، شکیبا باشید و برای کاهش فشارهای روحی او از این راهکارها استفاده کنید:

1. آرامش خود: با توجه به نقش الگویی شما برای فرزندتان، بکوشید با یاد خداوند و تمسک به اولیای الاهی و استفاده از راه های کسب آرامش (ر.ک: پرسش 181) از فشارهای روحی خود بکاهید.

2. آموزش ذکر: به او ذکر « یا منزل السکینه فی قلوب المؤمنین؛ ای آرامش دهنده دل های مؤمنان!» را بیاموزید. این ذکر، برگرفته از آیه شریف قرآن( هو الذی انزل السکینه فی قلوب المؤمنین) [1] است که اثر آرام بخشی شگفتی دارد.

ذکر « یا غیاث المستغیثین؛ ای فریادرس فریاد خواهان» و صلوات بر محمد و آل محمد نیز بسیار مطلوب است.

3. تلاوت قرآن: از فرزندتان بخواهید هنگام دلتنگی، قرآن بخواند یا به تلاوت قرآن گوش دهد. این روش امامان معصوم : بوده که در سختی ها به قرآن پناه می برده اند.

امام سجاد 7 می فرمود: لو مات من بین المشرق و المغرب لما استوحشت بعد ان یکون القرآن معی [2] اگر کسانی[که] بین مشرق و مغرب [زمین زندگی می کنند] بمیرند، وحشت نمی کنم؛ چرا که قرآن با من است.

4. بیان اندوه و شرکت در سوگواری: حتماً اجازه دهید در مراسم سوگواری و یادبود پدر شرکت کند و بر سر مزارش اشک بریزد و اندوه خود را بروز دهد. اشک ریختن در سوگ پدر، او را آرام می کند.

5. زنده نگهداشتن یاد پدر: گاهی مشاهده می شود که بازماندگان شخص از دست رفته، در حضور کودک از وی سخن نمی گویند تا بر رنج فرزند نیفزایند. این رفتار درست نیست و اثر عکس دارد.

حتماً با وی درباره مرگ پدر گفت و گو و خاطرات او را با پدرش مرور کنید و یادش را زنده نگه دارید. این کار، رنج فراق را التیام می بخشد.

6. ارتباط گسترده فامیلی: ترکیب غم و انزوا، افسردگی را در پی دارد؛ پس ارتباط خود را با نزدیکان بیشتر کنید. این ارتباط سبب ایجاد امنیت روحی ـ روانی او می شود و از فشارهای روحی اش می کاهد.

7. ارتباط با همسالان: با توجه به این که فرزند مصیبت دیده، علاقه اش را به دنیای خارج از دست می دهد، از طریق ارتباط او با همسالان، این علاقه را بازگردانید.

8.ایجاد پیوندهای عاطفی جدید: طبیعی است که فرزند شما با از دست دادن پدر، دچار خلاهای عاطفی شده است. برای پر کردن این خلاها، پیوندهای عاطفی جدیدی بین او و کسانی که آنان را دوست دارد (دایی، عمو، و...) برقرار سازید.

9. آگاهی دادن: درباره علت مرگ پدر برایش توضیح دهید تا خود را مقصر نداند؛ البته لازم نیست جزئیات گفته شود.

[1] ـ فتح، 4.

[2] ـ کلینی، کافی، ج2، ص 602.