پاداش نماز بر اساس میزان عقل

راوی می‌گوید: نزد امام صادق علیه السلام از عبادت و دینداری و فضائل شخصی سخن راندم. حضرت فرمودند: " کَیفَ عَقلُه ؛ عقل او چگونه است؟ " گفتم: " نمی دانم " . فرمودند: " إِنَّ ٱلثَّوَابَ عَلَىٰ قَدْرِ ٱلْعَقْلِ ؛ پاداش، به اندازه عقل است. "

آنگاه فرمودند: مردی از بنی اسرائیل در جزیره ای سرسبز، پر درخت و پر آب، خدا را بندگی می‌کرد. فرشته ای از فرشتگان از کنار او گذشت. آنگاه گفت: " پروردگارا! پاداش این بنده را به من نشان ده " . خداوند پاداش بنده را به فرشته نشان داد؛ اما آن پاداش به نظر فرشته کم آمد.

خداوند بر فرشته وحی فرستاد که او را همراهی کن. فرشته به صورت انسانی نزد او آمد. مرد عابد از فرشته پرسید: " کیستی؟ " . گفت: " مردی عبادت پیشه‌ام که خبر جایگاه و عبادت این مکان به من رسید. آمده‌ام به همراه تو خدا را عبادت کنم " . آن روز را با مرد بنی اسرائیلی سپری کرد. چون روز دیگر شد، فرشته به وی گفت: " مکان تو پاکیزه است و تنها برای عبادت مناسب است " . مرد عابد گفت: " مکان ما عیبی دارد. " فرشته پرسید: " آن عیب چیست؟ " گفت: " پروردگار ما چار پایانی ندارد. اگر خداوند، الاغی داشت، در این مکان آن را می‌چراندیم؛ چرا که این علفها تلف می‌شود! " فرشته گفت:

" خداوند، الاغ می‌خواهد چه کند؟ " مرد عابد گفت: " اگر خدا الاغی داشت، این علف‌ها هرز نمیرفت " . آن گاه، خداوند بر فرشته وحی فرستاد که " إِنَّمَا أُثِيبُهُ عَلَىٰ قَدْرِ عَقْلِهِ ؛ همانا او را به اندازه عقلش پاداش می‌دهم. " [1]


[1] الکافی ، ج ۱ ، ص ۱۲. ح ۸.