فصل يکم: ترغيب به گفتن «لا إله إلّا اللّه»
فصل يکم: ترغيب به گفتن «لا إله إلّا اللّه»
الإمام الرضا عليه السلام: إنَّ التَّهليلَ هُوَ إقرارٌ للّهِ تَعالی بِالتَّوحيدِ، و خَلعُ الأَندادِ مِن دونِ اللّهِ، و هُوَ أوَّلُ الإِيمانِ، و أعظَمُ مِنَ التَّسبيحِ وَ التَّحميدِ.
امام رضا عليه السلام: گفتنِ لا اله الا اللّه، در واقع، اقرار به يگانگی خداوند متعال است و نفی انبازان و همتايان از او. آن، آغاز ايمان است و از تسبيح و حمد گفتن، بزرگتر است.
بحار الأنوار: ج 6 ص 67.
گفتار پرهيزگاری
«وَ أَلْزَمَهُمْ کلِمَةَ التَّقْوی وَ کانُوا أَحَقَّ بِها وَ أَهْلَها». (الفتح: 26.)
«و گفتار تقوا را ملازم آنان ساخت، و [در واقع،] آنان به [رعايت] آن [آرمان] سزاوارتر و شايسته [ی اتّصاف به] آن بودند».
سرور اذکار
رسول اللّه صلی الله عليه و آله لَمّا سُئِلَ عَن تَفسيرِ: سُبحانَ اللّهِ وَ الحَمدُ للّهِ و لا إلهَ إلَا اللّهُ وَ اللّهُ أکبَرُ: ... و قَولُهُ: «لا إلهَ إلَا اللّهُ» يَعني وَحدانِيَّتَهُ، لا يَقبَلُ الأَعمالَ إلّا بِها، و هِيَ کلِمَةُ التَّقوی، يُثقِلُ اللّهُ بِهَا المَوازينَ يَومَ القِيامَةِ.
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله در پاسخ به سؤال از تفسير «پاکا خدا، و ستايش خدای را و معبودی جز خدا نيست و خدا بزرگتر است»: ... و جمله «معبودی جز خدا نيست»، به معنای يگانگی اوست. اعمال، جز با اين عقيده، پذيرفته [ی درگاه الهی] نمیشود و آن، گفتار تقواست. در روز رستاخيز، خداوند با آن، کفّه اعمال را سنگين میگرداند.
بحار الأنوار: ج 93 ص 167.
رسول اللّه صلی الله عليه و آله: ما مِنَ الذِّکرِ شَيءٌ أفضَلُ مِن قَولِ: لا إلهَ إلَا اللّهُ.
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: هيچ ذکری، برتر از گفتنِ لا إله إلّا اللّه نيست.
بحار الأنوار: ج 93 ص 204.
الإمام الصادق عليه السلام: سَيِّدُ کلامِ الأَوَّلينَ وَ الآخِرينَ: لا إلهَ إلَا اللّهُ.
امام صادق عليه السلام: سرور سخنانِ اوّلين و آخرين آدميان، جمله لا إله إلّا اللّه است.
بحار الأنوار: ج 93 ص 204.
الإمام الصادق عليه السلام: قَولُ: «لا إلهَ إلَا اللّهُ» سَيِّدُ الکلامِ.
امام صادق عليه السلام: جمله «معبودی جز خدا نيست»، سَرور گفتارهاست.
بحار الأنوار: ج 93 ص 312.
برترين علم
رسول اللّه صلی الله عليه و آله: أفضَلُ العِلمِ: لا إلهَ إلَا اللّهُ، و أفضَلُ الدُّعاءِ الاستِغفارُ.
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: برترين علم، اين است که بدانی معبودی جز خدا نيست، و برترين دعا آمرزش طلبيدن است.
بحار الأنوار: ج 93 ص 282.
بهترين عبادت
الإمام الصادق عليه السلام: جاءَ الفُقَراءُ إلی رَسولِ اللّهِ صلی الله عليه و آله فَقالوا: يا رَسولَ اللّهِ، إنَّ الأَغنِياءَ لَهُم ما يُعتِقونَ و لَيسَ لَنا، و لَهُم ما يَحُجّونَ و لَيسَ لَنا، و لَهُم ما يَتَصَدَّقونَ و لَيسَ لَنا، و لَهُم ما يُجاهِدونَ و لَيسَ لَنا.
فَقالَ رَسولُ اللّهِ صلی الله عليه و آله: مَن کبَّرَ اللّهَ عز و جل مائَةَ مَرَّةٍ کانَ أفضَلَ مِن عِتقِ مِئَةِ رَقَبَةٍ، و مَن سَبَّحَ اللّهَ مائَةَ مَرَّةٍ کانَ أفضَلَ مِن سِياقِ مِئَةِ بَدَنَةٍ، و مَن حَمِدَ اللّهَ مائَةَ مَرَّةٍ کانَ أفضَلَ مِن حُملانِ مِئَةِ فَرَسٍ في سَبيلِ اللّهِ بسُرُجِها و لُجُمِها و رُکبِها، و مَن قالَ: «لا إلهَ إلَا اللّهُ» مائَةَ مَرَّةٍ کانَ أفضَلَ النّاسِ عَمَلًا ذلِک اليَومِ إلّا مَن زادَ.
قالَ: فَبَلَغَ ذلِک الأَغنِياءَ فَصَنَعوهُ. قالَ: فَعادَ الفُقَراءُ إلَی النَّبِيِّ صلی الله عليه و آله فَقالوا: يا رَسولَ اللّهِ قَد بَلَغَ الأَغنِياءَ ما قُلتَ، فَصَنَعوهُ!
فَقالَ رَسولُ اللّهِ صلی الله عليه و آله: ذلِک فَضلُ اللّهِ يُؤتيهِ مَن يَشاءُ.
امام صادق عليه السلام: تهیدستان، نزد پيامبر خدا آمدند و گفتند: ای پيامبر خدا! ثروتمندان، مالی دارند که [بنده] آزاد کنند؛ ولی ما نداريم. آنها دارند که حج بگزارند؛ ولی ما نداريم. آنها دارند که صدقه دهند؛ ولی ما نداريم. آنها دارند که با آن جهاد کنند؛ ولی ما نداريم [پس ما از ثواب همه اينها محروميم].
پيامبر صلی الله عليه و آله فرمود: «هر کس صد مرتبه" اللّه اکبر" بگويد، بهتر از آزاد کردن صد بنده است. هر کس صد مرتبه تسبيح خدا بگويد، بهتر از قربانی کردن صد شتر [در حج] است. هر کس صد مرتبه حمد خدا بگويد، بهتر از تقديم کردن صد اسب با زين و لگام و سوار آنها در راه خدا [برای جهاد] است. و هر کس صد مرتبه" لا اله الا اللّه" بگويد، در آن روز (قيامت)، برترينِ مردم از نظر کردار خواهد بود، از کسی که بيشتر بگويد».
اين خبر به گوش ثروتمندان رسيد و آنها هم آن را به کار بستند. پس تهیدستان، نزد پيامبر صلی الله عليه و آله باز آمدند و گفتند: ای پيامبر خدا! آنچه فرمودی، به گوش ثروتمندان نيز رسيد و آنها هم به کارش بستند.
پيامبر خدا فرمود: «اين، فضل خداست که به هر که خود بخواهد، میدهد».
بحار الأنوار: ج 93 ص 170.
کليد آسمانها
رسول اللّه صلی الله عليه و آله: مَن قالَ: «لا إلهَ إلَا اللّهُ» فُتِحَت لَهُ أبوابُ السَّماءِ، و مَن تَلاها بِ «مُحَمَّدٌ رَسولُ اللّهِ صلی الله عليه و آله» تَهَلَّلَ وَجهُ الحَقِّ سُبحانَهُ و تَعالی فَاستَبشَرَ بِذلِک، و مَن تَلاها بِ «عَلِي وَلِيُّ اللّهِ» غَفَرَ اللّهُ لَهُ ذُنوبَهُ و لَو کانَت بِعَدَدِ قَطرِ المَطَرِ.
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: هر کس بگويد: «معبودی جز خدا نيست»، درهای آسمان برايش باز میشود، و هر کس در پی آن بگويد: «محمّد پيامبر خداست»، چهره خداوند عز و جل از شادی میدرخشد، و هر کس به دنبال آن بگويد: «علی ولی خداست»، خداوند گناهانش را میآمرزد؛ اگرچه به شمار قطرات باران باشد.
بحار الأنوار: ج 38 ص 318.
همتا ندارد
رسول اللّه صلی الله عليه و آله: لَيسَ شَيءٌ إلّا و لَهُ شَيءٌ يَعدِلُهُ، إلَا اللّهَ عز و جل فَإِنَّهُ لا يَعدِلُهُ شَيءٌ، و «لا إلهَ إلَا اللّهُ» فَإِنَّهُ لا يَعدِلُها شَيءٌ.
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: هيچ چيزی نيست مگر اين که چيز ديگری با آن برابری میکند، بجز خداوند عز و جل که هيچ چيز با آن برابری نمیکند، و نيز «لا اله الا اللّه» که چيزی با آن برابری نکند.
بحار الأنوار: ج 93 ص 331.
رسول الله صلی الله عليه و آله: ما قالَ القائِلونَ أنَا و مَن سِوايَ؛ المَلائِکةُ المُقَرَّبونَ، وَ الأنبِياءُ المُرسَلونَ، وَ العِبادُ الصّالحِونَ کلِمَةً أحَبَّ إلَی اللّهِ و لا أثقَلَ فِي الميزانِ مِن: لا إلهَ إلَا اللّهُ.
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: گويندگان من و غير من؛ يعنی فرشتگان مقرّب و پيامبران مرسل و بندگان شايسته سخنی نگفتهاند که نزد خدا محبوبتر و در ترازو [ی اعمال،] سنگينتر از «لا اله الا اللّه» باشد.
جامع الأحاديث للقمّي: ص 196
رسول اللّه صلی الله عليه و آله: إنَّ موسی عليه السلام کانَ فيما يُناجي رَبَّهُ قالَ: رَبِّ کيفَ المَعرِفَةُ بِک فَعَلِّمني؟ قالَ: تَشهَدُ أن لا إلهَ إلَا اللّهُ.
قالَ: يا رَبِّ کيفَ الصَّلاةُ؟ قالَ لِموسی عليه السلام: قُل: لا إلهَ إلَا اللّهُ.
قالَ: يا رَبِّ فَأَينَ الصَّلاةُ؟ قالَ: قُل: لا إلهَ إلَا اللّهُ، و کذلِک يَقولُها عِبادي إلی يَومِ القِيامَةِ، مَن قالَها: فَلَو وُضِعَتِ السَّماواتُ وَ الأَرَضونَ السَّبعُ في کفَّةٍ، و وُضِعَ «لا إلهَ إلَا اللّهُ» في کفَّةٍ اخری لَرَجَحَت بِهِنَّ، و لَو وُضِعَت عَلَيهِنَّ أمثالُها.
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: موسی عليه السلام در مناجات خود با پروردگارش گفت: خداوندا! شناخت تو چگونه است؟ به من بياموز. فرمود: «گواهی میدهی که: معبودی جز خدا نيست».
گفت: خداوندا! نماز چگونه است؟ به موسی عليه السلام فرمود: «بگو: معبودی جز خدا نيست». و همين طور بندگان آن را تا قيامت بگويند.
گفت: خداوندا! پس نماز چه؟
فرمود: «بگو: معبوی جز خدا نيست. و همين طور، بندگانم نيز تا روز قيامت، آن را بگويند. [زيرا] هر کس اين را بگويد، اگر آسمانها و زمينهای هفتگانه در يک کفَّه نهاده شوند و جمله" معبودی جز خدا نيست" را در کفّهای ديگر، اين جمله بر آنها سنگينی میکند؛ هر چند به همان اندازه [ی هفت آسمان و زمين]، بر آن کفّه افزوده شود».
بحار الأنوار: ج 93 ص 202.
گوناگون
الإمام الصادق عليه السلام: کانَ أبي عليه السلام کثيرَ الذِّکرِ، لَقَد کنتُ أمشي مَعَهُ و إِنَّهُ لَيَذکرُ اللّهَ، و آکلُ مَعَهُ الطَّعامَ و إِنَّهُ لَيَذکرُ اللّهَ، و لَقَد کانَ يُحَدِّثُ القَومَ و ما يَشغَلُهُ ذلِک عَن ذِکرِ اللّهِ، و کنتُ أری لِسانَهُ لازِقا بِحَنَکهِ يَقولُ: لا إلهَ إلَا اللّهُ.
امام صادق عليه السلام: پدرم عليه السلام بسيار ذکر میگفت. با او راه میرفتم و او ذکر خدا میگفت. با او غذا میخوردم و او ذکر خدا میگفت. با مردم سخن میگفت؛ ولی اين کار، او را از ذکر خدا باز نمیداشت. من میديدم که زبانش به کام او چسبيده است و «لا إله إلّا اللّه» میگويد.
بحار الأنوار: ج 46 ص 297.
رسول الله صلی الله عليه و آله: أکثِروا فِي الجِنازَةِ قَولَ: لا إلهَ إلَا اللّهُ.
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: در تشييع جنازه، جمله «لا إله إلّا اللّه» را زياد بگوييد.
محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 2 ؛ حدیث 1485
فصل دوم: شرطهای گفتن «لا إله إلّا اللّه»
اخلاص
رسول الله صلی الله عليه و آله: «لا إلهَ إلَا اللّهُ» کلِمَةٌ طَيِّبَةٌ مُبارَکةٌ، مَن قالَها مُخلِصا نَجا مِنّي و دَخَلَ الجَنَّةَ.
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: «معبودی جز خدا نيست»، سخن پاک و خجستهای است که هر کس با صدق و اخلاص، آن را بگويد، از [مؤاخذه در باره] من بِرَهَد و به بهشت رود.
مستدرك الوسائل: ج 5 ص 364.