فصل دوم: تشويق به حمدگويی
فصل دوم: تشويق به حمدگويی
بهترين ستاينده و بهترين ستوده
الإمام الصادق عليه السلام: مَن أحَبَّ بَقاءَ الظّالِمينَ فَقَد أحَبَّ أن يُعصَی اللّهُ، إنَّ اللّهَ تَعالی حَمِدَ نَفسَهُ علی هَلاک الظّالِمينَ، فَقالَ: «فَقُطِعَ دابِرُ الْقَوْمِ الَّذِينَ ظَلَمُوا وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ».
امام صادق عليه السلام: هر که بقای ستمگران را دوست بدارد، در واقع، دوست داشته که خداوند، نافرمانی شود؛ [چرا که] خدای متعال، خويشتن را بر نابود کردن ستمگران، ستايش گفته و فرموده است: «پس ريشه آن گروهی که ستم کردند، برکنْده شد. و ستايش، خدای را که پروردگار جهانيان است». (ما داخل نماز خدا را به خاطر نابود کردن ظالمین حمد می گوییم)
بحار الأنوار: ج 70 ص 304
سزاوارترين کس به ستايش
الإمام عليّ عليه السلام: لا يَحمَد حامِدٌ إلّا رَبَّهُ، و لا يَلُم لائِمٌ إلّا نَفسَهُ.
امام علی عليه السلام: هيچ ستايندهای ستايش نمیکند، مگر خداوند خويش را، و هيچ نکوهندهای نکوهش نمیکند، مگر خويشتن را.
بحار الأنوار: ج 32 ص 11
محبوبترين چيزها نزد خدا
رسول الله صلی الله عليه و آله: لَيسَ شَيءٌ أحَبَّ إلَيهِ الحَمدُ مِنَ اللّهِ تَعالی، و لِذلِک أثنی عَلی نِفسِهِ فَقالَ: «الْحَمْدُ لِلَّهِ».
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: هيچ چيز نزد خداوند متعال، دوستداشتنیتر از ستايش نيست. از همين رو، خود، خويشتن را ستوده و فرموده است: «ستايش، خدای را».
محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 2 ؛ حدیث 1071
رسول الله صلی الله عليه و آله: ما أحَدٌ أحَبُّ إلَيهِ الحَمدُ مِنَ اللّهِ عز و جل.
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: هيچ کس به اندازه خداوند عز و جل دوستدارِ ستايش نيست.
بحار الأنوار: ج 68 ص 92.
پُرکننده ترازوی اعمال
رسول الله صلی الله عليه و آله: التَّسبيحُ نِصفُ الميزانِ، وَ الحَمدُ يَملَؤُهُ، وَ التَّکبيرُ يَملَأُ ما بَينَ السَّماءِ وَ الأَرضِ.
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: تسبيح، نيمی از ترازو [ی اعمال] است، و حمد آن را پر میکند، و تکبير از آسمان تا زمين را آکنده میسازد.
بحار الأنوار: ج 93 ص 175
نيايش بهشتيان
الإمام عليّ عليه السلام فِي الحِکمِ المَنسوبَةِ إلَيهِ: مِن شَرَفِ هذِهِ الکلِمَةِ و هِيَ الحَمدُ للّهِ أنَّ اللّهَ تَعالی جَعَلَها فاتِحَةَ کتابِهِ، و جَعَلَها خاتِمَةَ دَعوی أهلِ جَنَّتِهِ؛ فَقالَ: «وَ آخِرُ دَعْواهُمْ أَنِ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ».
امام علی عليه السلام در حکمتهای منسوب به ايشان: از ارجمندی اين سخن يعنی «ستايش، خدای را» است که خداوند متعالی آن را آغاز کتابش، و پايان نيايش بهشتيانش قرار داده است، و میفرمايد: «و پايان نيايش آنان، اين است که: «ستايش، خدای را که پروردگار جهانيان است»».
شرح نهج البلاغة: ج 20 ص 347
بهای هر نعمتی
رسول اللّه صلی الله عليه و آله: الحَمدُ للّهِ ثَمَنُ کلِّ نِعمَةٍ.
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: ستايش خدا، بهای هر نعمتی است.
محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 2 ؛ حدیث 1088
برتر از نعمت
رسول الله صلی الله عليه و آله: ما أنعَمَ اللّهُ عَلی عَبدٍ فَحَمِدَ اللّهَ عَلَيها، إلّا کانَ ذلِک الحَمدُ أفضَلَ مِن تِلک النِّعمَةِ و إن عَظُمَت.
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: خداوند به هر بندهای نعمتی دهد و او خدا را بر آن نعمتْ سپاس گويد، آن سپاس، برتر از خود آن نعمت است؛ هر چند آن نعمت، بزرگ باشد.
محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 2 ؛ حدیث 1090
ستايشِ بسيار گفتن
رسول اللّه صلی الله عليه و آله: إنَّ أفضَلَ عِبادِ اللّهِ يَومَ القِيامَةِ الحَمّادونَ.
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: برترين بندگان خدا در روز رستاخيز، ستايشگراناند.
محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 2 ؛ حدیث 1096
رسول الله صلی الله عليه و آله: يُحشَرُ النّاسُ يَومَ القِيامَةِ في صَعيدٍ واحِدٍ فَيُسمِعُهُمُ الدّاعي و تُبعِدُهُمُ البَصَرُ، ثُمَّ يَقومُ مُنادٍ فَيُنادي يَقولُ: سَيَعلَمُ أهلُ الجَمعِ اليَومَ مَن أولی بِالکرَمِ. فَيَقولُ: أينَ الَّذينَ يَحمَدونَ اللّهَ فِي السَّرّاءِ وَ الضَّرّاءِ؟ فَيَقومونَ و هُم قَليلونَ فَيَدخُلونَ الجَنَّةَ بِغَيرِ حِسابٍ.
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: در روز رستاخيز، مردمان در بيابانی يکدست گردآورده میشوند، آن سان که صدا و نگاه به همه آنها میرسد. آنگاه، بانگ دهندهای بر میخيزد و بانگ میزند و میگويد: «به زودی، امروز اهل محشر پی خواهند برد که چه کسی به گراميداشت سزاوارتر است». سپس میگويد: «کجايند آنان که در خوشی و ناخوشی، خداوند را سپاس و ستايش میگفتند؟».
پس ستايشگران که شمارشان اندک است، برمیخيزند و بی حسابرسی، به بهشت میروند.
محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 2 ؛ حدیث 1097
فصل سوم: برکتهای حمد گفتن
پايداری نعمت
الإمام الصادق عليه السلام لِسُفيانَ الثَّورِيِّ: يا سُفيانُ، إذا أنعَمَ اللّهُ عَلَيک بِنِعمَةٍ فَأَحبَبتَ بَقاءَها و دَوامَها فَأَکثِر مِنَ الحَمدِ وَ الشُّکرِ عَلَيها؛ فَإِنَّ اللّهَ عز و جل قالَ في کتابِهِ: «لَئِنْ شَکرْتُمْ لَأَزِيدَنَّکمْ» (إبراهيم: 7).
امام صادق عليه السلام به سفيان ثوری: ای سفيان! هرگاه خداوند عز و جل نعمتی به تو ارزانی داشت و دوست داشتی که آن نعمت، باقی و پايدار بماند، خداوند را بر آن نعمت، بسيار ستايش و سپاس بگو؛ زيرا خداوند عز و جل در کتابش فرموده است: «اگر سپاسگزاری کنيد، بر نعمت شما بيفزايم».
بحار الأنوار: ج 78 ص 200