جايگاه يادكننده خدا

رسول اللّه صلی الله عليه و آله‏ لِأَبي رَزينٍ: يا أبا رَزينٍ، إذا خَلَوتَ فَحَرِّك لِسانَكَ بِذِكرِ اللّهِ عز و جل، فَإِنَّكَ لا تَزالُ في صَلاةٍ ما ذَكَرتَ رَبَّكَ؛ إن كُنتَ في عَلانِيَةٍ فَكَصَلاةِ العَلانِيَةِ، و إن كُنتَ خالِيا فَكَصَلاةِ الخَلوَةِ.

محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 1 ؛ حدیث 73

پيامبر خدا صلی الله عليه و آله‏ به ابو رَزين: ای ابو رزين! هرگاه خلوت كردی، زبانت را به ذكر خداوند عز و جل بجنبان؛ زيرا تا زمانی كه ذكر پروردگارت را بگويی، پيوسته در حال نمازی. اگر در آشكار باشی، مانند نمازِ آشكار است، و اگر در خلوت باشی، مانند نمازِ در خلوت است.

الإمام الباقر عليه السلام: لا يَزالُ المُؤمِنُ في صَلاةٍ ما كانَ في ذِكرِ اللّهِ عز و جل؛ قائِما كانَ أو جالِسا أو مُضطَجِعا، إنَّ اللّهَ تَعالی يَقولُ: «الَّذِينَ يَذْكُرُونَ اللَّهَ قِياماً وَ قُعُوداً وَ عَلی‏ جُنُوبِهِمْ وَ يَتَفَكَّرُونَ فِي خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ رَبَّنا ما خَلَقْتَ هذا باطِلًا سُبْحانَكَ فَقِنا عَذابَ النَّارِ» (آل عمران: آیه 191).

امام باقر عليه السلام: مؤمن، تا زمانی كه خدا را ياد كند، ايستاده باشد يا نشسته و يا دراز كشيده، پيوسته در حال نماز است. خداوند متعال می‏فرمايد: «آنان كه خدا را، ايستاده و نشسته و به پهلو خفته، ياد می‏كنند و در آفرينش آسمان‏ها و زمين می‏انديشند، [می‏گويند:] ای پروردگار ما! تو اين همه را بيهوده نيافريده‏ای. منزّهی تو! پس ما را از عذاب آتش [دوزخ‏]، نگه دار».

بحار الأنوار: ج 93 ص 159.

رسول اللّه صلی الله عليه و آله: مَكتوبٌ فِي التَّوراةِ الَّتي لَم تُغَيَّر أنَّ موسی عليه السلام سَأَلَ رَبَّهُ فَقالَ: يا رَبِّ، أ قَريبٌ أنتَ مِنّي فَاناجِيَكَ، أم بَعيدٌ فَانادِيَكَ؟ فَأَوحی إلَيهِ: يا موسی، أنَا جَليسُ مَن ذَكَرَني.

پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: در تورات تحريف ناشده، نوشته شده است كه موسی عليه السلام از پروردگارش پرسيد و گفت: ای پروردگار من! آيا تو به من نزديكی تا با تو نجوا كنم، يا دوری تا آوازت دهم؟ خداوند به او وحی فرمود: «ای موسی! من، همنشين كسی هستم كه مرا ياد كند».

بحار الأنوار: ج 13 ص 342.

رسول اللّه صلی الله عليه و آله: قالَ اللّهُ تَعالی: يَا ابنَ آدَمَ، إنَّكَ إذا ما ذَكَرتَني شَكَرتَني، و إذا نَسيتَني كَفَرتَني. (لَئِنْ شَكَرْتُمْ لَأَزيدَنَّكُمْ وَ لَئِنْ كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذابي‏ لَشَديد) (ابراهیم؛ 7)

محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 1 ؛ حدیث 81

پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: خدای متعال فرمود: «ای پسر آدم! تو هرگاه مرا ياد كنی، سپاسم گفته‏ای و هرگاه فراموشم كنی، ناسپاسی‏ام كرده‏ای». (ذکر و یاد خدا معادل حمد و سپاسگزاری خدا است، هر چند الحمدلله نگوید)

رسول اللّه صلی الله عليه و آله: ما مِن صَباحٍ و لا رَواحٍ‏ إلّا و بِقاعُ الأَرضِ يُنادي بَعضُها بَعضا: يا جارَةُ، هَل مَرَّ بِكِ اليَومَ ذاكِرٌ للّهِ تَعالی، أو عَبدٌ وَضَعَ جَبهَتَهُ عَلَيكِ ساجِدا للّهِ؟ فَمِن قائِلَةٍ: لا، و مِن قائِلَةٍ: نَعَم. فَإِذا قالَت: نَعَم، اهتَزَّت وَ انشَرَحَت، و تَری أنَّ لَها فَضلًا عَلی جارَتِها.

پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: هيچ صبحگاه و شبانگاهی نيست، مگر آن كه قطعات زمين به يكديگر می‏گويند: «ای همسايه! آيا امروز، يادكننده خدای متعال بر تو گذشت، يا بنده‏ای كه پيشانی خويش را برای سجده خداوند متعال بر تو بگذارد؟». پس يكی می‏گويد: «نه» و ديگری می‏گويد: «چرا».

اگر بگويد: «چرا»، به وجد می‏آيد و شادمان می‏شود و خود را بر هم‏كنارش برتر می‏بيند.

بحار الأنوار: ج 77 ص 84.

رسول اللّه صلی الله عليه و آله: عَلامَةُ حُبِّ اللّهِ حُبُّ ذِكرِ اللّهِ، و عَلامَةُ بُغضِ اللّهِ بُغضُ ذِكرِ اللّهِ.

پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: نشانه دوست داشتن خدا، دوست داشتن ياد خداست، و نشانه بيزاری از خدا، بيزاری از ياد خداست.

بحار الأنوار: ج 69 ص 252.

الإمام عليّ عليه السلام: ذِكرُ اللّهِ قُوتُ النُّفوسِ.

امام علی عليه السلام: ياد خدا، غذای جان‏ها است.

غرر الحكم: حدیث 5166.

عدّة الداعي عنهم عليهم السلام‏: إنَّ فِي الجَنَّةِ قِيعانا، فَإِذا أخَذَ الذّاكرُ فِي الذِّكرِ أخَذَتِ المَلائِكَةُ في غَرسِ الأَشجارِ، فَرُبَّما وَقَفَ بَعضُ المَلائِكَةِ، فَيُقالُ لَهُ: لِمَ وَقَفتَ؟ فيقول: إنَّ صاحِبي قَد فَتَرَ يَعني عَنِ الذِّكرِ.

عدّة الداعی‏ از معصومان عليهم السلام: در بهشت، دشت‏هايی است كه هرگاه ياد كننده [ی خدا] شروع به ذكر گفتن كند، فرشتگان، شروع به كاشتن درخت می‏كنند. گاه فرشته‏ای دست از كار می‏كشد. به او گفته می‏شود: چرا دست از كار كشيدی؟ می‏گويد: دوستم باز ايستاد (يعنی از گفتن ذكر خدا).

بحار الأنوار: ج 93 ص 163.

إرشاد القلوب: قالَ سُبحانَهُ في بَعضِ كُتُبِهِ: أهلُ ذِكري في ضِيافَتي.

إرشاد القلوب: خداوند سبحان، در يكی از كتاب‏هايش فرموده است: «اهل ياد من، در ميهمانی من هستند». (امام حسن علیه السلام هم هنگام ورود به مسجد می فرمود: اِلهی! ضَیفک بِبابِک ؛ خدای من مهمان تو در خانه ات آمده است)

بحار الأنوار: ج 77 ص 42.