فصل چهارم: بركتهای آمرزشخواهی
فصل چهارم: بركتهای آمرزشخواهی
آمرزش خدا
رسول اللّه صلی الله عليه و آله: إنَّ الشَّيطانَ قالَ: و عِزَّتِكَ يا رَبِّ، لا أبرَحُ أغوي عِبادَكَ ما دامَت أرواحُهُم في أجسادِهِم. قالَ الرَّبُّ: و عِزَّتي و جَلالي، لا أزالُ أغفِرُ لَهُم مَا استَغفَروني.
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: شيطان گفت: به عزّتت سوگند ای پروردگار كه بندگانت را تا جان در بدن دارند، گم راه میكنم! پروردگار فرمود: «به عزّت و جلالم سوگند كه من هم تا هر زمان از من آمرزش خواهند، آنان را میآمرزم!».
محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 4 ؛ حدیث 2575
رسول اللّه صلی الله عليه و آله لِعَلِيٍّ عليه السلام: يا عَلِيُّ، إنَّ اللّهَ يَعجَبُ مِن عَبدِهِ إذا قالَ: «رَبِّ اغفِر لي فَإِنَّهُ لا يَغفِرُ الذُّنوبَ إلّا أنتَ» يَقولُ: يا مَلائِكَتي، عَبدي هذا قَد عَلِمَ أنَّهُ لا يَغفِرُ الذُّنوبَ غَيري، اشهَدوا أنّي قَد غَفَرتُ لَهُ.
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله به علی عليه السلام: ای علی! خدا از بندهای كه بگويد:" پروردگارا! مرا بيامرز؛ زيرا گناهان را جز تو كسی نمیآمرزد"، خوشش میآيد و میفرمايد:" ای فرشتگان من! اين بندهام دانست كه جز من، كسی گناهان را نمیآمرزد. گواه باشيد كه من هم او را آمرزيدم"».
بحار الأنوار: ج 77 ص 67.
رسول اللّه صلی الله عليه و آله: من اعطِيَ الاستِغفارَ اعطِيَ المَغفِرَةَ؛ لِأَنَّ اللّهَ يَقولُ: «اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ إِنَّهُ كانَ غَفَّاراً».
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: به هر كس آمرزشخواهی داده شود، آمرزش عطا شود؛ زيرا خداوند میفرمايد: «از پروردگارتان، آمرزش بخواهيد كه او آمرزنده است».
محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 4 ؛ حدیث 2580
ننوشتن گناهان
رسول اللّه صلی الله عليه و آله في تَفسيرِ قَولِهِ تَعالی: «ما يَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ إِلَّا لَدَيْهِ رَقِيبٌ عَتِيدٌ» (ق: 18.): صاحِبُ اليَمينِ أميرٌ عَلی صاحِبِ الشِّمالِ، فَإِذا عَمِلَ حَسَنَةً كَتَبَها لَهُ صاحِبُ اليَمينِ بِعَشرِ أمثالِها، و إذا عَمِلَ سَيِّئَةً فَأَرادَ صاحِبُ الشِّمالِ أن يَكتُبَها، قالَ لَهُ صاحِبُ اليَمينِ: أمسِك، فَيُمسِكُ عَنهُ سَبعَ ساعاتٍ؛ فَإِنِ استَغفَرَ اللّهَ مِنها، لَم يُكتَب عَلَيهِ شَيءٌ، و إن لَم يَستَغفِرِ اللّهَ كُتِبَ لَهُ سَيِّئَةٌ واحِدَةٌ.
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله در تفسير سخن خداوند متعال: «هيچ سخنی بر زبان نمیآورد، جز آن كه نزد او، نگاهبانی آماده است»: فرشته دست راست، فرمانده فرشته دست چپ است. هرگاه شخص كار نيكی انجام دهد، فرشته دست راست، آن را ده برابر مینويسد، و هرگاه كار بدی كند و فرشته دست چپ بخواهد آن را بنويسد، فرشته دست راست به او میگويد: «دست نگه دار»، و او تا هفت ساعت، دست نگه میدارد. اگر در اين مدّت از خدا آمرزش خواست، چيزی برای او نمینويسد، و اگر از خدا آمرزش نخواست، تنها يك گناه برايش مینويسد.
بحار الأنوار: ج 5 ص 321.
پاك كردن گناهان
رسول اللّه صلی الله عليه و آله: لِكُلِّ داءٍ دَواءٌ، و دَواءُ الذُّنوبِ الاستِغفارُ.
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: هر دردی درمانی دارد و درمان گناهان، آمرزشخواهی است.
الكافي: ج 2 ص 439.
رسول اللّه صلی الله عليه و آله: أ لا أدُلُّكُم عَلی دائِكُم و دَوائِكُم، ألا إنَّ داءَكُمُ الذُّنوبُ، و دَواءَكُمُ الاستِغفارُ.
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: آيا شما را به دردتان و درمانتان، راه نمايی نكنم؟ بدانيد كه درد شما، گناهان است و درمانتان، آمرزشخواهی.
بحار الأنوار: ج 93 ص 282.
رسول اللّه صلی الله عليه و آله: لا تَنسَيَنَّ الاستِغفارَ في صَلاتِكَ؛ فَإِنَّها مَمحاةٌ لِلخَطايا بِرَحمَةِ اللّهِ.
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: آمرزشخواهی در نمازت را هيچگاه از ياد مبر؛ زيرا كه آن، به لطف خداوند، خطاها را پاك میكند.
بحار الأنوار: ج 85 ص 200.
رسول اللّه صلی الله عليه و آله: مَن ظَلَمَ أحَدا فَفاتَهُ، فَليَستَغفِرِ اللّهَ لَهُ فَإِنَّهُ كَفّارَةٌ لَهُ.
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: هر كس به شخصی ستم كند و [برای جلب رضايت او] به او دسترس نداشته باشد، از خدا برايش طلب آمرزش كند؛ زيرا اين، كفّاره [ستم] اوست.
بحار الأنوار: ج 75 ص 313.
رسول اللّه صلی الله عليه و آله: ما كَبيرَةٌ بِكَبيرَةٍ مَعَ الاستِغفارِ، و لا صَغيرَةٌ بِصَغيرَةٍ مَعَ الإِصرارِ.
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: هيچ گناه بزرگی با وجود آمرزشخواهی، بزرگ نيست، و هيچ گناه كوچكی، با وجود ادامه دادن به آن، كوچك نيست.
محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 4 ؛ حدیث 2595
الإمام الباقر عليه السلام: كانَ رَسولُ اللّهِ صلی الله عليه و آله وَ الاستِغفارُ لَكُم حِصنَينِ حَصينَينِ مِنَ العَذابِ، فَمَضی أكبَرُ الحِصنَينِ و بَقِيَ الاستِغفارُ، فَأَكثِروا مِنهُ؛ فَإِنَّهُ مَمحاةٌ لِلذُّنوبِ، قالَ اللّهُ عز و جل: «وَ ما كانَ اللَّهُ لِيُعَذِّبَهُمْ وَ أَنْتَ فِيهِمْ وَ ما كانَ اللَّهُ مُعَذِّبَهُمْ وَ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ» (الأنفال: 33.)
امام باقر عليه السلام: پيامبر خدا و آمرزشخواهی، دو سنگر مستحكم در برابر آتش برای شما بودند. سنگر بزرگتر رفت و آمرزشخواهی مانْد. پس آن را فراوان بگوييد؛ زيرا پاك كننده گناهان است. خداوند عز و جل فرموده است: «تا تو در ميان آنانی، خدا عذابشان نمیكند، و تا زمانی كه آمرزش بخواهند، خداوند عذاب كننده ايشان نباشد».
بحار الأنوار: ج 93 ص 279.
الإمام عليّ عليه السلام: تَعَطَّروا بِالاستِغفارِ، لا تَفضَحكُم رَوائِحُ الذُّنوبِ.
امام علی عليه السلام: به عطر آمرزشخواهی معطّر شويد تا بوی گناهان، شما را رسوا نسازد.
بحار الأنوار: ج 6 ص 22.
رسول اللّه صلی الله عليه و آله: يا أيُّهَا النّاسُ! إنَّ أنفُسَكُم مَرهونَةٌ بِأَعمالِكُم فَفُكّوها بِاستِغفارِكُم، و ظُهورَكُم ثَقيلَةٌ مِن أوزارِكُم (الوِزر: الذنب و الإثم) فَخَفِّفوا عَنها بِطولِ سُجودِكُم.
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: ای مردم! جانهای شما، در بند و زنجیر كردارهای شماست. پس با آمرزشخواهی خود، آنها را آزاد كنيد. پشتهای شما از بار گناهانتان، گرانبار گشته است. با سجدههای طولانی خويش، آنها را سبُك كنيد.
بحار الأنوار: ج 96 ص 356.
صيقل دادن دلها
رسول اللّه صلی الله عليه و آله: إنَّ لِلقُلوبِ صَدأً كَصَدإِ النُّحاسِ، فَاجلوها بِالاستِغفارِ.
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: دلها همانند مس، زنگار میبندند. پس آنها را با آمرزشخواهی، صيقل دهيد.
بحار الأنوار: ج 93 ص 284.
ايمنی از عذاب و بلاها
رسول اللّه صلی الله عليه و آله في دُعاءٍ لَهُ و قَدِ انكَسَفَتِ الشَّمسُ: رَبِّ! أ لَم تَعِدني أن لا تُعَذِّبَهُم و أنَا فيِهم؟ أ لَم تَعِدني أن لا تُعَذِّبَهُم و هُم يَستَغفِرونَ؟
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله در دعايی از ايشان در هنگام خورشيدگرفتگی: پروردگارا! مگر به من، وعده ندادی كه تا من در ميان آنان هستم، عذابشان نكنی؟ مگر به من وعده ندادی كه تا وقتی آمرزش میطلبند، عذابشان نكنی؟
محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 4 ؛ حدیث 2609
رسول اللّه صلی الله عليه و آله: أكثِروا مِن قَولِ: لا إلهَ إلَا اللّهُ وَ الاستِغفارِ؛ فَإِنَّهُما أمانٌ فِي الدُّنيا مِنَ الذُّلِّ، و فِي الآخِرَةِ جُنَّةٌ مِنَ النّارِ.
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: جمله «معبودی جز خدا نيست» را بسيار بگوييد و فراوان آمرزش بطلبيد؛ زيرا اين دو در دنيا، امان از خواریاند و در آخرت، سپر در برابر آتشاند.
محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 4 ؛ حدیث 2610
رسول اللّه صلی الله عليه و آله: فِي الأَرضِ أمانانِ: أنَا أمانٌ، وَ الاستِغفارُ أمانٌ، و أنَا مَذهوبٌ بي، و يَبقی أمانُ الاستِغفارِ عِندَ كُلِّ حَدَثٍ و ذَنبٍ.
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: در زمين، دو امان وجود دارد: من، يك امان هستم و آمرزشخواهی، امان ديگر. من، بُرده میشوم و امان آمرزشخواهی، در هنگام هر رُخداد و گناهی بر جای میمانَد.
محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 4 ؛ حدیث 2611
الإمام عليّ عليه السلام: لَو أنَّ النّاسَ حينَ عَصَوا أنابوا وَ استَغفَروا، لَم يُعَذَّبوا و لَم يُهلَكوا.
امام علی عليه السلام: اگر مردم، زمانی كه نافرمانی [خدا] كردند، توبه مینمودند و آمرزش میطلبيدند، عذاب نمیشدند و هلاك نمیگشتند.
غرر الحكم: حدیث 7583.
زدودن غم و اندوه
رسول اللّه صلی الله عليه و آله: مَنِ استَبطَأَ الرِّزقَ فَليُكثِر مِنَ التَّكبيرِ، و مَن كَثُرَ هَمُّهُ و غَمُّهُ فَليُكثِر مِنَ الاستِغفارِ.
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: هر كس در رسيدن روزی كُندی ديد، بسيار تكبير بگويد، و هر كس غم و اندوهش بسيار شد، طلب آمرزش كند.
محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 4 ؛ حدیث 2617
رسول اللّه صلی الله عليه و آله: مَن أكثَرَ مِنَ الاستِغفارِ جَعَلَ اللّهُ لَهُ مِن كُلِّ هَمٍّ فَرَجا، و مِن كُلِّ ضيقٍ مَخرَجا، و يَرزُقُهُ مِن حَيثُ لا يَحتَسِبُ.
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: هر كس بسيار آمرزشخواهی كند، خداوندْ برای هر غم، او گشايشی، و برای هر تنگنای او، برون رفتی قرار میدهد و او را از جايی كه گمان نمیبرَد، روزی میدهد.
محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 4 ؛ ص 78.
عن محمّد بن الريّان: كَتَبتُ إلی أبِي الحَسَنِ الثّالِثِ عليه السلام أسأَلُهُ أن يُعَلِّمَني دُعاءً لِلشَّدائِدِ وَ النَّوازِلِ وَ المُهِمّاتِ و قَضاءِ حَوائِجِ الدُّنيا وَ الآخِرَةِ، و أن يَخُصَّني كَما خَصَّ آباؤُهُ مَوالِيَهُم. فَكَتَبَ إلَيَّ: الزَمِ الاستِغفارَ.
محمّد بن ريّان: به امام هادی عليه السلام نوشتم و درخواست كردم كه دعايی برای سختیها و بلايا و گرفتاریها و برآورده شدن حوايج دنيا وآخرت، به من بياموزد و به من، عنايت خاصّ ورزَد، چنان كه پدرانش به دوستانشان عنايت ويژه داشتند. امام عليه السلام به من نوشت: «آمرزشخواهی را وامگذار».
بحار الأنوار: ج 93 ص 283.
گشايش روزی
الإمام عليّ عليه السلام: الاستِغفارُ يَزيدُ فِي الرِّزقِ.
امام علی عليه السلام: آمرزشخواهی، روزی را بسيار میكند.
بحار الأنوار: ج 93 ص 277.
الإمام عليّ عليه السلام: قَد جَعَلَ اللّهُ سُبحانَهُ الاستِغفارَ سَبَبا لِدُرورِ الرِّزقِ، و رَحمَةِ الخَلقِ، فَقالَ سُبحانَهُ: «اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ إِنَّهُ كانَ غَفَّاراً* يُرْسِلِ السَّماءَ عَلَيْكُمْ مِدْراراً* وَ يُمْدِدْكُمْ بِأَمْوالٍ وَ بَنِينَ وَ يَجْعَلْ لَكُمْ جَنَّاتٍ وَ يَجْعَلْ لَكُمْ أَنْهاراً» (نوح: 10 تا 12) فَرَحِمَ اللّهُ امرَأً استَقبَلَ تَوبَتَهُ، وَ استَقالَ خَطيئَتَهُ، و بادَرَ مَنِيَّتَهُ.
امام علی عليه السلام: خداوندِ پاك، آمرزشخواهی را سبب سرازير شدن روزی، و مهر آوردن بر آفريدگان قرار داد و فرمود: «از پروردگارتان، آمرزش بخواهيد كه او آمرزنده است، تا باران را پياپی بر شما فرو فرستد و با مال و فرزندان، شما را ياری رساند و برايتان، باغها پديد آورد و برايتان، جويبارها روان میسازد». پس رحمت خدا بر آن كسی كه به توبه رو آورَد و از خطايش دست بكِشد و پيش از مرگش كاری بكند!
بحار الأنوار: ج 91 ص 313.
الإمام الباقر عليه السلام: إذا أبطَأَ عَلَيكَ رِزقٌ فَقُل: أستَغفِرُ اللّهَ.
امام باقر عليه السلام: هرگاه روزیای به تو دير رسيد، بگو: «از خدا آمرزش میطلبم».
بحار الأنوار: ج 78 ص 187.
رسول اللّه صلی الله عليه و آله في صَلاةِ الاستِغفارِ: إذا رَأَيتَ في مَعاشِكَ ضيقا، و في أمرِكَ التِياثا، فَأَنزِل حاجَتَكَ بِاللّهِ عز و جل، و لا تَدَع صَلاةَ الاستِغفارِ.
و هِيَ رَكعَتانِ: تَفتَتِحُ الصَّلاةَ و تَقرَأُ الحَمدَ و «إنّا أنزَلناهُ» مَرَّةً واحِدَةً في كُلِّ رَكعَةٍ، ثُمَّ تَقولُ بَعدَ القِراءَةِ: «أستَغفِرُ اللّهَ» خَمسَ عَشرَةَ مَرَّةً، ثُمَّ تَركَعُ فَتَقولُها عَشرا، عَلی هَيئَةِ صَلاةِ جَعفَرٍ رضی الله عنه؛ يُصلِحُ اللّهُ لَكَ شَأنَكَ كُلَّهُ إن شاءَ اللّهُ تَعالی.
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله در نماز آمرزشخواهی: هرگاه در زندگی خود، مضيقه و در كارهايت، كُندی [و گِرِهی] ديدی، حاجتت را به نزد خداوند عز و جل ببر و نماز آمرزشخواهی را وا مگذار. و آن، دو ركعت است: نماز را آغاز میكنی و سوره حمد و «إِنَّا أَنْزَلْناهُ» را يك بار در هر ركعت میخوانی. سپس، بعد از قرائت، پانزده مرتبه «استغفر اللّه» میگويی. آنگاه به ركوع میروی و باز، ده مرتبه آن را میگويی، به شيوه نماز جعفر كه خداوند از او خشنود باد خداوند إنشاءاللّه تعالی تمام گرفتاریهای تو را برطرف میكند.
بحار الأنوار: ج 91 ص 354.
بسياری دانش و دارايی
الإمام الصادق عليه السلام: مَن قالَ كُلَّ يَومٍ أربَعَمِئَةِ مَرَّةٍ مُدَّةَ شَهرَينِ مُتَتابِعَينِ، رُزِقَ كَنزا مِن عِلمٍ أو كَنزا مِن مالٍ، و هُوَ: أستَغفِرُ اللّهَ الَّذي لا إلهَ إلّا هُوَ الرَّحمنُ الرَّحيمُ، الحَيُّ القَيّومُ، بَديعُ السَّماواتِ وَ الأَرضِ، مِن جَميعِ جُرمي و ظُلمي و إسرافي عَلی نَفسي، و أتوبُ إلَيهِ.
امام صادق عليه السلام: هر كس دو ماه پياپی، روزی چهارصد مرتبه بگويد: «از خدايی كه معبودی نيست، جز او كه مهرگستر مهربان، زنده پاينده و پديد آوردنده آسمانها و زمين است، آمرزش میطلبم از همه جرمها و ستمهايم و زياده رویهايم در حقّ خودم، و به درگاه او توبه میكنم»، گنجی از دانش يا گنجی از دارايی، روزیاش میشود.
بحار الأنوار: ج 87 ص 20.
پرداخته شدن بدهیها
عن إسماعيل بن سهل: كَتَبتُ إلی أبي جَعفَرٍ (صَلَواتُ اللّهِ عَلَيهِ): إنّي قَد لَزِمَني دَينٌ فادِحٌ، فَكَتَبَ: أكثِر مِنَ الاستِغفارِ، و رَطِّب لِسانَكَ بِقِراءَةِ «إنّا أنزَلناهُ».
اسماعيل بن سهل: به امام باقر كه درودهای خدا بر او باد نوشتم: بدهی سنگينی دامنگيرم شده است. ايشان [، در پاسخ من] نوشت: «بسيار آمرزش بخواه و زبانت را به تلاوت «إِنَّا أَنْزَلْناهُ» تَر و تازه بدار.
بحار الأنوار: ج 92 ص 329.
روزی شدن فرزند
عن محمّد بن يوسف عن أبيه: سَأَلَ رَجُلٌ أبا جَعفَرٍ عليه السلام و أنَا عِندَهُ فَقالَ لَهُ: جُعِلتُ فِداكَ، إنّي كَثيرُ المالِ و لَيسَ يولَدُ لي وَلَدٌ، فَهَل مِن حيلَةٍ؟ قالَ: نَعَم، استَغفِر رَبَّكَ سَنَةً في آخِرِ اللَّيلِ مائَةَ مَرَّةٍ، فَإِن ضَيَّعتَ ذلِكَ بِاللَّيلِ فَاقضِهِ بِالنَّهارِ، فَإِنَّ اللّهَ يَقولُ: «اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ» إلی آخِرِهِ.
محمّد بن يوسف، از پدرش: من در محضر امام باقر عليه السلام بودم كه مردی به ايشان گفت: قربانت گردم! من، ثروت بسيار دارم؛ امّا بچّهدار نمیشوم. آيا راه چارهای وجود دارد؟
فرمود: «آری. به مدّت يك سال، در آخر شب، صد مرتبه از پروردگارت آمرزش بخواه، و اگر شبْ آن را از دست دادی، روز، قضايش را به جای آور؛ زيرا خداوند میفرمايد: «از پروردگارتان، آمرزش بخواهيد» تا آخر آيه».
بحار الأنوار: ج 87 ص 221.
عن سعيد بن يسار: قالَ رَجُلٌ لِأَبي عَبدِ اللّهِ عليه السلام: لا يولَدُ لي، فَقالَ: استَغفِر رَبَّكَ فِي السَّحَرِ مائَةَ مَرَّةٍ، فَإِن نَسيتَهُ فَاقضِهِ.
سعيد بن يسار: مردی به امام صادق عليه السلام گفت: فرزندی برايم متولّد نمیشود. فرمود: «در هنگام سحر، صد بار از پروردگارت آمرزش بخواه و اگر [در آن هنگام] فراموش كردی، قضايش را به جا آور».
الكافي: ج 6 ص 9.
عن عمر بن أبي حسنة الجمّال: شَكَوتُ إلی أبِي الحَسَنِ عليه السلام قِلَّةَ الوَلَدِ، فَقالَ لي: استَغفِرِ اللّهَ، و كُلِ البَيضَ بِالبَصَلِ.
عمر بن ابی حسنه جمّال: به ابو الحسن عليه السلام (امام كاظم يا امام رضا عليهما السلام ) از كمی فرزند، شكايت كردم. فرمود: «از خدا آمرزش بخواه و تخم مرغ همراه با پياز بخور».
بحار الأنوار: ج 66 ص 46.
همراه بودن با اهل بيت
عن إسماعيل بن سهل: كَتَبتُ إلی أبي جَعفَرٍ الثّاني عليه السلام: عَلِّمني شَيئا إذا أنَا قُلتُهُ كُنتُ مَعَكُم فِي الدُّنيا وَ الآخِرَةِ، قالَ: فَكَتَبَ بِخَطِّهِ أعرِفُهُ: أكثِر مِن تِلاوَةِ «إنّا أنزَلناهُ»، و رَطِّب شَفَتَيكَ بِالاستِغفارِ.
اسماعيل بن سهل: به امام جواد عليه السلام نوشتم: چيزی به من بياموز كه چون آن را بگويم، در دنيا و آخرت، با شما باشم. امام عليه السلام با خطّ خودش كه آن را میشناختم، [برای من] نوشت: «إِنَّا أَنْزَلْناهُ» را بسيار تلاوت كن و لبانت را به آمرزشخواهی، تَر و تازه بدار.
بحار الأنوار: ج 92 ص 328.