نماز در قرآن 2؛ انواع برخورد انسان ها با نماز
نماز در قرآن 2؛ انواع برخورد انسان ها با نماز
- انواع برخورد با نماز؛ مانع نماز
«وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ مَنَعَ مَساجِدَ اللَّهِ أَنْ يُذْكَرَ فيهَا اسْمُهُ وَ سَعى في خَرابِها» (بقره: 114)
كيست ستمكارتر از آنكه نگذاشت نام خدا در مساجد الهى برده شود و سعى در خرابى آنها داشت؟
ویرانی مسجد فقط خرابی سنگ و آجر و... نیست همان گونه که عمران و آبادی مساجد «إِنَّما يَعْمُرُ مَساجِدَ اللَّهِ ...» (توبه: 18) فقط ساخت مسجد و زیبا سازی آن نیست.
در آیه بالا کسانی که با رفتار خود مانع نماز کارمندان یا کارگران یا همسر و فرزندان در مسجد می شوند از ظالم ترین انسان ها شمرده شده اند و سبب خرابی معنوی مسجد می شوند.
- انواع برخورد با نماز؛ نهی از نماز 1
«أَ رَأَيْتَ الَّذِي يَنْهى عَبْداً إِذا صَلَّى» (علق:9 و 10)
آيا ديدى آن كه منع مىكند. بندهاى را كه نماز مىخواند.
طبق نظر مفسران، مخالفان پیامبر مثل ابوجهل بارها پیامبر را از نماز نهی کردند و حتی قصد ضربه زدن به او را در هنگام نماز داشتند. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در مقابل مشرکان به نماز می ایستاد.
یکی از راه های ترویج نماز در جامعه نماز خواندن آشکار و علنی است. وسوسه شیطان که ریا می شود را کنار بگذاریم و به خاطر خدا آشکارا نماز بخوانیم.
- انواع برخورد با نماز؛ نهی از نماز 2
یکی از راه های نهی از نماز، ایجاد شبهات اعتقادی است.
مثلاً شبهه می کنند که خدا در قرآن فرموده: هدایت به دست خداست و هر که را بخواهد هدایت می کند و هر که را بخواهد گمراه می کند، «يُضِلُّ اللَّهُ مَنْ يَشاءُ وَ يَهْدي مَنْ يَشاءُ» (مدثر: 31) پس چه نیازی است که نماز بخوانیم؟
پاسخ این است که هدایت خدا شانسی و پارتی بازی نیست. خدا قاعده هدایت را بیان نموده است، آنان که این ویژگی ها را با اختیار خود ایجاد کنند، مشمول هدایت او می شوند:
- ایمان به خدا: «وَ مَنْ يُؤْمِنْ بِاللَّهِ يَهْدِ قَلْبَهُ» (تغابن: 11)
- تصمیم بر ترک گناه در آینده: «قُلْ إِنَّ اللَّهَ يُضِلُّ مَنْ يَشاءُ وَ يَهْدي إِلَيْهِ مَنْ أَناب» (رعد: 27)
- اطاعت از دستورات خدا و پیامبر مثل اقامه نماز: «قُلْ أَطيعُوا اللَّهَ وَ أَطيعُوا الرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّما عَلَيْهِ ما حُمِّلَ وَ عَلَيْكُمْ ما حُمِّلْتُمْ وَ إِنْ تُطيعُوهُ تَهْتَدُوا» (نور: 54)
- تلاش خالصانه در راه خدا: «وَ الَّذينَ جاهَدُوا فينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا» (عنكبوت : 69)
- انواع برخورد با نماز؛ تمسخر نمازگزاران
یکی از راه های مبارزه دین، مسخره نماز و نمازگزاران است.
خدا می فرماید: با کسانی که دین و نماز شما را مسخره می کنند نباید رفاقت و دوستی کنیم و محبت او را در دل داشته باشیم.
«يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا لا تَتَّخِذُوا الَّذينَ اتَّخَذُوا دينَكُمْ هُزُواً وَ لَعِباً ... وَ إِذا نادَيْتُمْ إِلَى الصَّلاةِ اتَّخَذُوها هُزُواً وَ لَعِباً» (مائدة : 57 و 58) (البته در آیه سخن از کفار است ولی علت نپذیرفتن ولایت و نداشتن رابطه دوستانه با آنها را تمسخر دین داران و اقامه کنندگان نماز ذکر می کند)
خدا می فرماید: ما حتما شما را امتحان می کنیم. «أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ» (عنکبوت: 2)
یکی از این امتحانات مقاومت در مقابل مسخره کنندگان دین و نماز و حجاب و... می باشد.
- انواع برخورد با نماز؛ ترک نماز
«فِي جَنَّاتٍ يَتَساءَلُونَ عَنِ الْمُجْرِمِينَ. ما سَلَكَكُمْ فِي سَقَرَ قالُوا لَمْ نَكُ مِنَ الْمُصَلِّينَ. وَ لَمْ نَكُ نُطْعِمُ الْمِسْكِينَ. وَ كُنَّا نَخُوضُ مَعَ الْخائِضِينَ. وَ كُنَّا نُكَذِّبُ بِيَوْمِ الدِّينِ حَتَّى أَتانَا الْيَقِينُ» (مدثر: 42 تا 47)
اصحاب يمين، در باغ هاى بهشتى از مجرمان مى پرسند: چه چيز شما را روانه دوزخ كرد. گويند: ما از نمازگزاران نبوديم. و افراد مسكين را اطعام نمى كرديم و با اهل باطل در سخنان باطل فرو مى رفتيم. و پيوسته قیامت را تكذيب مى كرديم تا آن كه مرگ به سراغ ما آمد.
اهل سقر که یکی از طبقات جهنم است چهار دلیل برای جهنمی شدن خود می شمرند که اولین آنها ترک نماز است.
این آیه هم تهدید است که بی نماز ها اهل عذاب هستند و هم امید می دهد که اهل نماز اهل نجات خواهند بود و موفق به توبه خواهند شد. (به شرط داشتن ولایت اهل بیت علیهم السلام و منافق نبودن)
«عن أنس: إنَّ فَتىً مِنَ الأَنصارِ كانَ يُصَلِّي الصَّلاةَ مَعَ رَسولِ اللَّهِ صلى الله عليه و آله ويَرتَكِبُ الفَواحِشَ، فَوُصِفَ ذلِكَ لِرَسولِ اللَّهِ صلى الله عليه و آله فَقالَ: إنَّ صَلاتَهُ تَنهاهُ يَوما» (بحار الأنوار: ج 82، ص 198)
« انس می گوید جوانى از انصار همراه پيامبر نماز مىگزارد و كارهاى زشت هم مىكرد. اين مطلب را به پيامبر خدا صلى الله عليه و آله گفتند. فرمود: «روزى، نمازش او را باز مىدارد».
- انواع برخورد با نماز؛ غفلت از نماز 1
«فَوَيْلٌ لِلْمُصَلِّينَ ـ الَّذِينَ هُمْ عَنْ صَلاتِهِمْ ساهُونَ » (ماعون:4 تا 5)
«پس واى به حال نمازگزاران. آنان كه از نمازشان غافلند.»
این گروه فصلی نماز می خوانند، قبل از امتحانِ کنکور نماز می خوانند و بعد از کنکور نمی خوانند.
در خوشی ها مثل شب عروسی نماز نمی خوانند و در سختی ها مثل بیماری نماز می خوانند یا برعکس.
در حضور مردم نماز می خوانند و در خلوت نمی خوانند.
نمازهای روزانه را می خوانند ولی برای نماز صبح برنامه ای ندارند.
- انواع برخورد با نماز؛ غفلت از نماز 2
«فَوَيْلٌ لِلْمُصَلِّينَ ـ الَّذِينَ هُمْ عَنْ صَلاتِهِمْ ساهُونَ » (ماعون:4 تا 5)
برخی فصلی نماز می خوانند، مثلاً با مرگ عزیزان خود نماز را ترک می کنند؟ یعنی اگر خدا یکی از میلیارد ها نعمت خود را از او بگیرد با او قهر می کنند.
باید به این گروه گفت که :
انسان در اوج گرفتاری ها باز هم داشته هایش بیش از نداشته هایش است.
صدها نوع بیماری قلبی و گوش و حلق و بینی است که تو اسمش را هم نمی دانی و از آنها سالمی.
در سرِ ما دو چشمه آب شور و شیرین است، آب شور در چشم و آب شیرین در دهان که روزانه ده لیتر آب تولید می کنند.
آیا برای میلیارد ها نعمت که خدا به تو داده، سجده شکر کرده ای؟ فقط برای چند گرفتاری نماز را ترک کرده ای؟
بنا نیست کسی کسی در دنیا زنده بماند. خدا محبوب ترین مخلوقش حضرت محمد صلی الله علیه و آله را هم از دنیا برد و فرمود: «إِنَّكَ مَيِّتٌ وَ إِنَّهُمْ مَيِّتُون» (زُمر: 30)
- انواع برخورد با نماز؛ ضایع کنندگان نماز 1
«فَخَلَفَ مِنْ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ أَضاعُوا الصَّلاةَ وَ اتَّبَعُوا الشَّهَواتِ فَسَوْفَ يَلْقَوْنَ غَيًّا» (مريم : 59)
در آیه دو عامل سقوط انقلاب ها و حکومت ها معرفی شده است:
- ضایع کردن نماز
- پیروی از شهوات
منظور از ضایع کردن نماز، خراب کردن آن است. یعنی شخص همیشه نماز می خواند ولی خوب نمی خواند، مثلا شرایط نماز را رعایت نمی کند و مانند نوک زدن کلاغ به زمین سجده می کند.
امام صادق علیه السلام تأخیر انداختن نماز اول وقت بدون دلیل را از نمونه های ضایع کردن نماز دانسته است: «أَضَاعُوهَا بِتَأخِيرِهَا عَن مَوَاقِيتِهَا مِن غَيرِ أَن تَرَكُوهَا أَصلًا» (مجمع البيان، ج6، ص: 802)
- انواع برخورد با نماز؛ ضایع کنندگان نماز 2
«فَخَلَفَ مِنْ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ اَضاعُوا الصَّلاةَ وَ اتَّبَعُوا الشَّهَواتِ فَسَوْفَ يَلْقَوْنَ غَيًّا» (مريم : 59)
چرا عبارت «اَضاعُوا الصَّلاةَ» بر «وَ اتَّبَعُوا الشَّهَواتِ» مقدم شده است؟ تمام تقویم ها و تأخیرها در کلام خدای حکیم، علت دارد.
خداوند می خواهد بفرماید: اگر مساجد خلوت شود و نماز ها خراب خوانده شود، ماهواره ها و اعتیاد و زنا و... بیشتر می شود. یعنی حمله شیاطین به کسانی که نماز را ضایع می کنند آسان تر است و آن ها را به پیروی از شهوات و فحشاء می کشاند.
- انواع برخورد انسان ها با نماز؛ ضایع کردن نماز 3
پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در حدیثی تکان دهنده فرمودند : ضایع کننده نماز با قارون و هامان محشور می شود و با منافقین وارد جهنم خواهد شد.
«لَا تُضَيِّعُوا صَلَوَاتِكُمْ فَإِنَّ مَنْ ضَيَّعَ صَلَاتَهُ حُشِرَ مَعَ قَارُونَ وَ هَامَانَ وَ كَانَ حَقّاً عَلَى اللَّهِ أَنْ يُدْخِلَهُ النَّارَ مَعَ الْمُنَافِقِينَ فَالْوَيْلُ لِمَنْ لَمْ يُحَافِظْ عَلَى صَلَاتِهِ وَ أَدَاءِ سُنَّتِهِ» (وسائل الشيعة، ج4 ، ص30)
پیامبر درباره شخصی که مانند نوک زدن کلاغ رکوع و سجده می کرد، فرمودند: اگر با این حال از دنیا برود بر دین من از دنیا نرفته است.
عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ علیه السلام: بَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ جَالِسٌ فِي الْمَسْجِدِ إِذْ دَخَلَ رَجُلٌ فَقَامَ يُصَلِّي فَلَمْ يُتِمَّ رُكُوعَهُ وَ لَا سُجُودَهُ فَقَالَ نَقَرَ كَنَقْرِ الْغُرَابِ لَئِنْ مَاتَ هَذَا وَ هَكَذَا صَلَاتُهُ لَيَمُوتَنَّ عَلَى غَيْرِ دِينِي.» (الكافي، ج3، ص 268)
فهم کن تا با که می گویی سخن
با خدا یا با خیال خویشتن
در نمازی یا که دعوا می کنی
یا جوال و مال پیدا می کنی
در رکوعی یا به فکر نان و آب
یا معلّق می زنی با صد شتاب
در سجودی یا مگر همچون کلاغ
می زنی بر خاک منقار و دماغ
یکی از ملاک های همسر، دوست و کارمند خوب در نظر امیرالمومنین این است که آن شخص ضایع کننده نماز نباشد چون هر که ارتباط با خداوند ـ نمازـ را ضایع کند، کارهای دیگر را بیشتر ضایع خواهد کرد.
«انْظُرْ إِلَى صَلَاتِكَ كَيْفَ هِيَ . . . وَ اعْلَمْ أَنَّ كُلَّ شَيْءٍ مِنْ عَمَلِكَ تَبَعٌ لِصَلَاتِكَ فَمَنْ ضَيَّعَ الصَّلَاةَ فَإِنَّهُ لِغَيْرِهَا أَضْيَعُ» (وسائل الشیعه، ج4، ص161) به نمازت بنگر که چگونه است . . . بدان كه هر چيز پيرو نماز تو است، و هر کسی كه نماز را ضايع كند، ديگر دستور های خداوند را بيشتر ضايع و تباه خواهد كرد.
نماز در قرآن 3؛ وظیفه ما در برابر نماز
- وظیفه ما در برابر نماز؛ مداومت
«إِنَّ الْإِنْسانَ خُلِقَ هَلُوعاً ، إِذا مَسَّهُ الشَّرُّ جَزُوعاً ، وَ إِذا مَسَّهُ الْخَيْرُ مَنُوعاً ، إِلَّا الْمُصَلِّينَ ، الَّذِينَ هُمْ عَلى صَلاتِهِمْ دائِمُونَ» (معارج: 22 و 23)
همانا انسان، بىتاب و حريص آفريده شده است. هرگاه بدى به او رسد، نالان است. و هرگاه خيرى به او رسد، بخيل است. مگر نمازگزاران. آنان كه بر نمازشان مداومت دارند.
اولین وظیفه ما درباره نماز، مداومت بر آن است یعنی برای نماز دغدغه داشته باشیم به خصوص نماز های واجب.
«مداومت» مربوط به کمیت و تعداد آن هاست و در مقابل «سهو و غفلت از نماز» است که در سوره ماعون به آن اشاره شد.
- وظیفه ما در برابر نماز؛ محافظت و پاسداری 1
«حافِظُوا عَلَى الصَّلَواتِ وَ الصَّلاةِ الْوُسْطى وَ قُومُوا لِلَّهِ قانِتين» (بقرة : 238)
خداوند نفرمود: «اِحفَظوا : حفظ کنید» بلکه عبارت «حافِظُوا» در باب مفاعله آورد یعنی پاسداری دو طرفه است. اگر شما از نماز محافظت کنید نماز هم از شما پاسداری می کند.
محافظت از نماز هم مربوط به کمیت و تعداد آن است و هم کیفیت آن.
کمیّت در آیه : «وَ الَّذينَ هُمْ عَلى صَلَواتِهِمْ يُحافِظُون» (مؤمنون : 9)
کیفیّت در آیه «وَ الَّذينَ هُمْ عَلى صَلاتِهِمْ يُحافِظُون» (معارج : 34 ) یعنی در نماز معامله و آشپزی و دعوا نکن و فقط نماز بخوان و با خدا صحبت کن.
- وظیفه ما در برابر نماز؛ محافظت و پاسداری 2
«حافِظُوا عَلَى الصَّلَواتِ وَ الصَّلاةِ الْوُسْطى وَ قُومُوا لِلَّهِ قانِتين» (بقرة : 238)
منظور از «صلاةِ الوُسطی» طبق نظر بیشتر مفسرین نماز ظهر است.
آیه می فرماید: اگر از نماز پاسداری کنید، آن هم از شما محافظت می کند. شیوه پاسداری نماز از انسان چگونه است؟
- محافظت از فحشاء و منکر : «وَ أَقِمِ الصَّلاةَ إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهى عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ» (عنكبوت : 45)
- پناهگاه در برابر مشکلات و گرفتاری ها : «وَ اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَ الصَّلاةِ» (بقره: 45)
«محافظت» در مقابل «ضایع کردن نماز» است که در آیه 59 سوره مریم به آن اشاره شد.
- وظیفه ما در برابر نماز؛ اقامه نماز 1
مهمترین، جامع ترین و کامل ترین وظیفه ای که خدا بر دوش ما گذاشته است، «اقامه نماز» است.
امام سجاد علیه السلام در دعای 44 صحیفه سجادیه از خداوند می خواهد که او را یاری کند تا نمازهای پنجگانه را با همه حدود و واجباتش انجام دهد و به وظیفه ما در برابر نماز عمل نماید. «اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ، وَ قِفْنَا فِيهِ عَلَى مَوَاقِيتِ الصَّلَوَاتِ الْخَمْسِ بِحُدُودِهَا الَّتِي حَدَّدْتَ، وَ فُرُوضِهَا الَّتِي فَرَضْتَ، وَ وَظَائِفِهَا الَّتِي وَظَّفْتَ، وَ أَوْقَاتِهَا الَّتِي وَقَّتَّ»
اقامه نماز علاوه بر مداومت و محافظت نماز، گسترش نماز در جامعه را هم شامل می شود.
اقامه نماز یعنی اگر خودت خوب نماز خواندی، باز وظیفه داری از بین اقوام و دوستان و همسایگانت بی نماز ها را به سوی نماز سوق دهی.
در زیارت جامعه کبیره و زیارات دیگر اهل بیت خطاب به آنها می گوییم: «اَقَمتُم الصَّلاة» یعنی شما نماز را اقامه کردید.
- وظیفه ما در برابر نماز؛ اقامه نماز 2
این درست نیست که بگوییم: «من خودم نماز می خوانم ولی به عبادت دیگران کار ندارم»
ابلیس عقاید محکمی داشت:
- خالقیت خدا را قبول داشت : «خَلَقْتَني مِنْ نارٍ» (ص: 76)
- ربوبیت و پرورش خدا را نیز قبول داشت : «قالَ رَبِّ بِما أَغْوَيْتَني» (حجر : 39)
- معاد و قیامت را باور داشت : «قالَ أَنْظِرْني إِلى يَوْمِ يُبْعَثُون» (أعراف : 14)
همچنین در حوزه رفتار عبادت چند هزار ساله داشت، آن چه باعث مردود شدن او شد این بود که گفت من سجده بر آدم را قبول ندارم.
اقامه نماز جزئی از دستورات دین است و خداوند از ما بازخواست می کند. پس نباید مثل ابلیس و کفار «نُؤْمِنُ بِبَعْضٍ وَ نَكْفُرُ بِبَعْض» (نساء : 150) باشیم و بگوییم مداومت و محافظت بر نماز را قبول داریم ولی اقامه نماز را قبول نداریم و موسی به دین خود و عیسی به دین خود.
آیات و روایت زیادی «امر به معروف» را از وظایف مسلمانان شمرده است که نمونه کامل امر به معروف امر به نماز است . گسترش آن در جامعه است.
- وظیفه ما در برابر نماز؛ اقامه نماز در خانواده 1
«وَ أْمُرْ أَهْلَكَ بِالصَّلاةِ وَ اصْطَبِرْ عَلَيْها» (طه : 132)
و خانواده ات را به نماز فرمان ده و بر آن پايدار باش.
گسترش نماز در جامعه را از خانواده خود شروع کنیم.
خدا به پیامبر صلی الله علیه و آله می فرماید: خانواده ات را به نماز دعوت کن و البته در این کار سخت باید صبر و استقامت داشته باشی.
همچنین حضرت اسماعیل را این گونه توصیف می کند که مدام خانواده اش را به نماز امر می کرد. «وَ كانَ يَأْمُرُ أَهْلَهُ بِالصَّلاةِ» (مريم : 55)
- وظیفه ما در برابر نماز؛ اقامه نماز در خانواده 2
مهمترین وظیفه ی پدر و مادر، تربیت دینی فرزندان است.
آیا همانگونه که دغدغه غذا و لباس فرزند را داریم، دغدغه نماز و یاد دادن واجبات دینی را به فرزندمان داریم؟
خدا از ما خواسته اولین نامی که نوزادمان می شنود نام الله باشد (یعنی در گوش او اذان و اقامه بگوییم)
پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله از پدران آخر الزمان گلایه کردند که واجبات دینی مثل نماز را به فرزندانشان یاد نمی دهند ولی پست و مقام و مال دنیای زودگذر برای فرزندانشان را مهم تر می دانند.
«رُوِيَ عَنِ النَّبِيِّ صلی الله علیه و آله أَنَّهُ نَظَرَ إِلَى بَعْضِ الْأَطْفَالِ فَقَالَ وَيْلٌ لِأَوْلَادِ آخِرِ الزَّمَانِ مِنْ آبَائِهِمْ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مِنْ آبَائِهِمُ الْمُشْرِكِينَ فَقَالَ لَا مِنْ آبَائِهِمُ الْمُؤْمِنِينَ لَا يُعَلِّمُونَهُمْ شَيْئاً مِنَ الْفَرَائِضِ وَ إِذَا تَعَلَّمُوا أَوْلَادُهُمْ مَنَعُوهُمْ وَ رَضُوا عَنْهُمْ بِعَرَضٍ يَسِيرٍ مِنَ الدُّنْيَا فَأَنَا مِنْهُمْ بَرِيءٌ وَ هُمْ مِنِّي بِرَاءٌ» (جامع الأخبار، ص 106)
پيامبر صلى الله عليه و آله به برخى كودكان، نگاه كرد و فرمود: «واى بر كودكان آخر زمان از دست پدرانشان!».
گفته شد: اى پيامبر خدا! از پدران مشركشان؟
فرمود: «نه. از پدران مؤمنشان كه چيزى از واجبات را به آنان نمىآموزند و چون فرزندانشان، خود بياموزند، آنان را باز مىدارند و نسبت به آنان از [داشتن] چيز اندكى از دنيا راضى مىشوند. من، از آنان بيزارم و آنان، از من بيزارند»
- وظیفه ما در برابر نماز؛ اقامه نماز در خانواده 3
شخصی به امام رضا عرض کرد پسرم مریض شده و دو روز است نماز نخوانده است. حضرت پرسیدند: چند ساله است؟ گفت: هشت ساله. حضرت با تعجب فرمودند: «سُبْحَانَ اللَّه» نماز را ترک کرده؟ او گفت: درد مریضی دارد. حضرت فرمودند: به هر صورت می تواند باید نماز بخواند.
«عَنِ الْحَسَنِ بْنِ قَارِنٍ أَنَّهُ قَالَ: سَأَلْتُ الرِّضَا أَوْ سُئِلَ وَ أَنَا أَسْمَعُ عَنِ الرَّجُلِ يُجْبِرُ وَلَدَهُ وَ هُوَ لَا يُصَلِّي الْيَوْمَ وَ الْيَوْمَيْنِ فَقَالَ وَ كَمْ أَتَى عَلَى الْغُلَامِ فَقُلْتُ ثَمَانِي سِنِينَ فَقَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ يَتْرُكُ الصَّلَاةَ قَالَ قُلْتُ: يُصِيبُهُ الْوَجَعُ قَالَ يُصَلِّي عَلَى نَحْوِ مَا يَقْدِرُ.» (وسائل الشيعة، ج4، ص 20)
وقتی امام رضا راضی نمی شوند یک پسر هشت ساله نماز را برای دو روز ترک کند، پدران و مادران بایستی از خود بپرسند برای نماز فرزندانشان چه کرده اند؟
البته عمل به این روایت مقدماتی دارد و اگر تا کنون در نماز فرزندان کوتاهی نموده ایم، با برنامه و به مرور دعوت کنیم و یک دفعه سخت نگیریم.
- وظیفه ما در برابر نماز؛ اقامه نماز در خانواده 4
تربیت دینی فرزند را از کی باید شروع کرد؟
آیا از 9 سالگی، یا 7 سالگی، یا هنگام تولد فرزند؟ آیا از زمانی که در رحم مادر است یا لحظه انعقاد نطفه؟
نظر صحیح و کامل این است که از زمان بله گفتن در هنگام ازدواج به فکر تربیت فرزندمان باشیم. بدانیم که او پدر یا مادر فرزندمان خواهد بود.
شخصی برای دخترش خواستگار آمده بود و آمده بود با امام صادق علیه السلام مشورت کند. حضرت سه راه به او نشان داد برای اینکه بفهمد به او دختر بدهد یا نه؟
- نمازش را کی و چگونه می خواند؟
- دوستان و رفقای او چه کسانی هستند؟
- اموالش را از چه راهی به دست می آورد و در کجا خرج می کند؟