نماز، وسيله محو گناهان قرآن، در كنار فرمان نماز، مىفرمايد
نماز، وسيله محو گناهان
قرآن، در كنار فرمان نماز، مىفرمايد:
« إِنَّ الْحَسَناتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئاتِ ؛ هود ۱۱۴»
همانا كارهاى نيك، گناهان را محو مىكند و از بين مىبرد.
حضرت على عليه السلام مىفرمايد: اگر بعد از گناه، دو ركعت نماز خوانده و از خداوند، عافيت درخواست شود، اثر آن گناه محو مىشود. « مَا أَهَمَّنِي ذَنْبٌ أُمْهِلْتُ بَعْدَهُ حَتَّى أُصَلِّيَ رَكْعَتَيْنِ وَ أَسْأَلَ اللَّهَ الْعَافِيَة ؛ نهجالبلاغه، حكمت 299 »
آرى گناه كه در اثر غفلت از ياد خدا سر مىزند، با نماز و عبادت كه مايه انس و ارتباط با خداوند است، زدوده مىشود و مغفرت، جاى معصيت را مىگيرد. (نکته ۶۳)
نماز، روح انسان را بيمه مىكند
در سوره معارج مىخوانيم: « إِنَّ الْإِنْسانَ خُلِقَ هَلُوعاً إِذا مَسَّهُ الشَّرُّ جَزُوعاً وَ إِذا مَسَّهُ الْخَيْرُ مَنُوعاً إِلاَّ الْمُصَلِّينَ الَّذينَ هُمْ عَلى صَلاتِهِمْ دائِمُون ؛ معارج، 20- 23»
انسان در برابر تلخىها و شرور بى صبر است و در برابر لذّتها و خوبىها تنگنظر و بخيل، مگر نمازگزارانى كه نسبت به انجام آن هميشه مراقبند.
آرى ارتباط دائمى با قدرت بىنهايت، به انسان قدرت مىدهد، روحيّه توكّل را بالا برده و انسان را موجودى شكستناپذير مىسازد.
ناگفته پيداست كه اين آثار براى نماز پيوسته و همراه با توجّه است، نه نمازهاى غافلانه و موسمى. (نکته ۶۷)
نماز و سلام
سياست خارجى ما را در نماز، يكى « غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِم » تعيين مىكند و يكى «السلام علينا و على عباداللَّه الصالحين»
هر مسلمان در هر كجاى زمين كه هست هر روز پنج بار بايد به تمام همفكرانش سلام كند «السلام علينا و على عباداللَّه الصالحين» سلام بر بندگان صالح خدا،
سلام بر سرمايهداران هرگز،
سلام بر قدرتمندان هرگز،
سلام فقط بر عباد صالح خدا.
سلام بر طرفداران مكتب حقّ «عباد اللَّه الصالحين» (نکته ۶۸)
نماز و نظافت
اوّلين واجب هر مسلمان به هنگام صبح و برخاستن از خواب، وضو گرفتن و شستن دست و صورت است و اين عمل كه در طول روز براى هر نماز تكرار مىشود، مايه نظافت و شادابى نمازگزار مىگردد.
نمازگزار بايد لباس و بدنش پاك باشد، اگر ذرّهاى آلودگى و نجاست به بدن يا لباس او باشد، نمازش باطل است. (غير از بعضى موارد استثنايى)
نمازگزارى كه مىداند هر ركعت نماز با مسواك، برابر با هفتاد ركعت است مسواك را ترك نمىكند.
نمازگزارى كه مىداند با حال جنابت نمازش باطل است، به فكر غسل مىافتد و غسل او را به فكر ساختن حمّام مىاندازد و وجود حمام رابطه او را با شستشو زياد مىكند. (نکته ۷۵)
نماز و انتخاب دوست
در حديث است: يكى از بركات مسجد و نماز، پيدا كردن دوست خوب است. « بحار، ج 83، ص 351»
انسان در زندگى اجتماعى خود نياز به دوست دارد و نقش مثبت يا منفى دوست در زندگى انسان بر كسى پوشيده نيست. مسجد بهترين مركز دوستيابى است.
كسانى كه به مسجد مىروند براى بندگى خدا مىروند. حيلهها و خودنمايىها را كنار مىگذارندو انسان مىتواند در ميان مردم مسجد، دوست خود را انتخاب كند.
اگر شخصى اهل نماز نبود، چرا با او دوست شويم؟ او كه با خدا قهر است، با من نيز دوست نخواهد بود. او كه الطاف خدا را فراموش مىكند، خدمات مرا هم فراموش خواهد كرد. او كه با مؤمنين وفادار نيست، چگونه اطمينان دارى با تو وفادار بماند؟
(نکته ۷۷)
نماز و آبرو
كسانى هستند كه در محله خود حاضر به كار خلاف نيستند، چون مردم او و بستگانش را مىشناسند، ولى اگر همين اشخاص به منطقه ناشناسى هجرت كنند، خلاف براى آنان سنگينى قبلى را ندارد.
شركت در نماز، انسان را وابسته به مسجد و اسلام و مردم مىكند و براى مسجدى سيمائى از تقوى مىسازد كه با اين عنوان حتّىالمقدور حاضر به خلاف نيست، مىداند كه كار خلاف، آبروى مذهبى او را مىبرد، لباس قدسى و محبوبيّت را از تنش بيرون مىآورد، ولى افرادى كه از مردم و اسلام و مسجد بريدهاند، خلاف كارى برايشان خيلى سختى ندارد، او عنوان مذهبى پيدا نكرده تا غم از دست دادنش را بخورد.
آرى، كسى كه لباس سفيد بپوشد خودش روى زمين آلوده نمىنشيند. (نکته ۸۳)
زينت مسجد
قرآن مىفرمايد: « اَلْمالُ وَ الْبَنُونَ زينَةُ الْحَياةِ الدُّنْيا ؛ كهف، 46» مال وفرزند زينت دنياست. در جاى ديگر مىفرمايد: « خُذُوا زينَتَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِد ؛ اعراف، 31» هرگاه به مسجد مىرويد با خودتان زينت هم ببريد.
از جمع اين دو آيه مىفهميم كه هم فرزندان خود را با مسجد آشنا كنيم و هم مقدارى پول همراه خود ببريم تا اگر فقيرى تقاضا كرد، كمكش كنيم. البتّه پوشيدن لباس تميز، استعمال بوى خوش و داشتن وقار و آرامش و انتخاب امام جماعت لايق نيز مىتوانند مصداق زينت باشند. (نکته ۸۸)
هيچ عملى در تاريخ اين همه گواه و شاهد نداشته
شخص رسول اكرم و ائمه معصومين عليهم السلام و تمام اصحاب و ياران و تمام مؤمنين و مسلمين، بر فراز تمام منارهها، بامها، مسجدها، خانهها، مدارس، راديوها، تلويزيونها، قارّهها، شهرها، روستاها، مردها و زنها، پيرها و جوانها و هر كس در طول تاريخ اسلام اذان و اقامهاى گفته شهادت داده كه نماز بهترين عمل است: «حىّ على خيرالعمل»
هيچ كار خيرى اين همه گواه و حلقوم و ناله فرياد براى بهترين بودنش بكار نرفته است. (نکته ۹۲)
نماز و تسبيح
در ركوع و سجود، با گفتن «سبحان اللَّه» يا «سبحان ربّى الاعلى و بحمده» يا «سبحان ربّى العظيم و بحمده» خداوند را تسبيح مىكنيم.
بگذار لااقل از ذرّات خاك، شن، جمادات، گياهان و ستارگان عقب نباشيم. اگر به گفته قرآن همه چيز در حال تسبيح است چرا ما نباشيم؟! « يُسَبِّحُ لِلَّهِ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْض ؛ جمعه، 1»
تسبيح گوى او نه بنى آدمند و بس | هر بلبلى كه زمزمه بر شاخسار كرد. |
ذرات هستى، تسبيح خدا مىكنند گرچه به گفته قرآن ما تسبيح آنها را نمىفهميم.
در قرآن مىخوانيم كه هُدهُد نزد سليمان آمد و از خورشيد پرستى مردم منطقهاى كه رهبرى آنها را زنى به عهده داشت ناله كرد! اگر هُدهُد توحيد و شرك را مىفهمد و بدى آن را درك مىكند و زن و مرد را تشخيص مىدهد و گزارش آن را به حضرت سليمان مىدهد، چه مانعى دارد سبحان اللَّه هم بگويد؟
مگر قرآن نمىگويد: مورچهاى به باقى مورچگان گفت: به لانههاى خود برويد كه اين سليمان و لشكر او هستند كه شما را ناآگاه پايمال مىكنند. چه مانعى دارد مورچهاى كه نام افراد را مىداند سبحان اللَّه هم بگويد. (نکته ۱۰۱)
نماز همتاى رهبرى است
در قرآن دوبار كلمه «و من ذرّيتى» بكار رفته است كه هر دوبار از زبان مبارك حضرت ابراهيم است.
يك بار زمانى كه بعد از آزمايشات بسيار سنگين از طرف خداوند به مقام رهبرى رسيد، فوراً از خدا خواست كه ذريّه من هم رهبر شوند. ولى در جواب شنيد ظالم رهبر نمىشود (اگر از ذريه تو ظلمى سر زند رهبر نخواهد شد) «إِنِّي جاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِماماً، قالَ وَ مِنْ ذُرِّيَّتِي ؛ بقره ۱۲۴» بار ديگر در دعائى كه براى اقامه نماز داشت فرمود: «رَبِّ اجْعَلْنِي مُقِيمَ الصَّلاةِ وَ مِنْ ذُرِّيَّتِي :ابراهیم ۴۰» يعنى خداوندا ذريّه و نسل مرا نيز از بر پا كنندهگان نماز قرار بده. بنابراين مقام نماز در نزد ابراهيم مثل مقام رهبرى و همتاى آن است.
(نکته ۱۰۴)
نماز با ما سخن مىگويد
طبق آيات و روايات، كارهاى انسان در برزخ و قيامت در برابر او مجسّم مىشود. كار خوب در قالب نيكو و كار زشت در قالب زشت. زشتى و زيبايى كارها بدست خود ماست.
در روايات مىخوانيم نماز خوب را فرشته در قيافه زيبا بالا مىبرد و نماز مىگويد: «حفظك اللَّه كما حفظتنى» خدا ترا حفظ كند همان گونه كه تو مرا حفظ كردى. ولى نمازى كه با شرائط و دستوراتش اقامه نشود، فرشته آن را به صورت تاريك بالا مىبرد و نماز مىگويد: «ضيّعك اللَّه كما ضيّعتنى» خداوند تو را ضايع كند، همان گونه كه تو مرا ضايع كردى. « اسرارالصلوة امام خمينى، ص 6- 8»
(نکته ۱۱۱)
نماز و مراعات ضعفا
رسول خدا صلى الله عليه و آله حضرت على عليه السلام را به عنوان نماينده خود به سوى يمن فرستاد. هنگام عزيمت، حضرت پرسيد: نحوه نماز من با مردم چگونه باشد؟
پيامبر صلى الله عليه و آله فرمودند: با مردم به گونهاى نماز بخوان كه ضعيفترين آنها بتواند با تو همراه باشد و بر آنان رحمتآر. (قنوت و ركوع و سجدههاى طولانى بر مردم فشار است) « قَدْ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ ص حِينَ وَجَّهَنِي إِلَى الْيَمَنِ كَيْفَ أُصَلِّي بِهِمْ فَقَالَ صَلِّ بِهِمْ كَصَلَاةِ أَضْعَفِهِمْ وَ كُنْ بِالْمُؤْمِنِينَ رَحِيما ؛ نهجالبلاغه، نامه 53» (نکته ۱۱۳)