اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ برای گ
اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ
برای گناهان دوستانتان روزی هفتاد بار استغفار کنید و الا راه تان مسدود خواهد بود. وقتی استغفار کنی دورت خلوت میشود.
حق رفیق مؤمنت بر تو این است که تو برای او استغفار نمایی و او هم برای تو. ما باید بار گناه رفقایمان را تحمل کنیم و در درگاه حق تعالی برای آنها شفاعت و عذرخواهی کنیم.
دو رکعت نماز بخوان و به خداوند عرض کن: خدایا، هر کس به من بدی کرده را بخشیدم، تو هم مرا ببخش. آن وقت ببین خدا با تو چه کار میکند.
برای امواتتان استغفار کنید. شجره خود را به یاد بیاورید و برای ایشان طلب مغفرت کنید تا کارتان راه بیفتد.
امام صادق علیه السلام فرمودند: هر كس در هر روز، 25 مرتبه بگويد: اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِنَاتِ وَ الْمُسْلِمِينَ وَ الْمُسْلِمَاتِ «بار خدايا! مردان و زنان مؤمن و مردان و زنان مسلمان را بيامرز»، خداوند به عدد هر مؤمنى كه در گذشته و هر مؤمنى كه تا روز قيامت خواهد آمد، يك ثواب برايش مىنويسد و يك گناه از او مىزدايد و يك درجه بر او مىافزايد. (كَتَبَ اللَّهُ لَهُ بِعَدَدِ كُلِّ مُؤْمِنٍ مَضَى وَ بِعَدَدِ كُلِّ مُؤْمِنٍ بَقِيَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ حَسَنَةً وَ مَحَا عَنْهُ سَيِّئَةً وَ رَفَعَ لَهُ دَرَجَةً) (أمالي شیخ صدوق ، ص 379)
[مناسب است در قنوت و تعقیبات نمازهای روزانه این دعا را بخوانیم]
[جلد 1 ؛ صفحه ۳۰]
آیا خدا به نماز ما نیاز دارد؟
يا أَيُّهَا النَّاسُ أَنْتُمُ الْفُقَراءُ إِلَى اللَّهِ وَ اللَّهُ هُوَ الْغَنِيُّ الْحَميد (فاطر : آیه 15)
اى مردم! اين شماييد كه به خداوند نياز داريد و (تنها) خداوند، بىنياز و ستایش شده است.
من نکردم خلق تا سودی کنم
بلکه تا بر بندگان جودی کنم
من نگردم پاک از تسبیحشان
پاک هم ایشان شوند و دُرفشان
گر نماز و روزه ات فرمودهام
ره به سوی خویشتن بنمودهام
[جلد 1 ؛ صفحه ۴۷ ، از مثنوی معنوی، دفتر دوم]
برکت خدا در نماز و لعنت خدا در ترک نماز
امام رضا علیه السلام فرمودند:
«أَوْحَى اللَّهُ- عَزَّ وَ جَلَّ- إِلى نَبِيٍّ مِنَ الْأَنْبِيَاءِ: إِذَا أُطِعْتُ رَضِيتُ، وَ إِذَا رَضِيتُ بَارَكْتُ، وَ لَيْسَ لِبَرَكَتِي نِهَايَةٌ، وَ إِذَا عُصِيتُ غَضِبْتُ، وَ إِذَا غَضِبْتُ لَعَنْتُ؛ وَ لَعْنَتِي تَبْلُغُ السَّابِعَ مِنَ الْوَرَاءِ». [الکافی، ج ۲، ص ۲۷۵]
خدای عزّ و جلّ به یکی از پیغمبران وحی فرمود: هرگاه اطاعت شوم، راضی گردم. و چون راضی شوم، برکت دهم. و برکت من بی پایان است. و هرگاه نافرمانی شوم، خشم گیرم و چون خشم گیرم، لعنت کنم و لعنت من تا هفت پشت برسد.
[خداوند با خواندن نماز اطاعت می شود و با ترک آن خشمگین می شود، البته اگر فرزندان اهل عبادت خدا باشند لعنت شامل حال آنها نمی شود. ممکن است یکی از معانی لعنت خدا، گرفتاری ها و مشکلات برای فرزندان باشد هر چند خدا در عوض آن مشکلات به آنها درجه می دهد]
[جلد 1 ؛ صفحه ۸۲]
نگاهی به بالا
روزی مهندس ساختمانی از طبقه ششم میخواست که با یکی از کارگرانش حرف بزند. خیلی او را صدا میزند، اما به خاطر شلوغی و سر و صدا، کارگر متوجه نمی شود.
به ناچار، یک تراول پنجاه هزار تومانی به پایین میاندازد تا بلکه کارگر بالا را نگاه کند. کارگر تراول را برمی دارد و تو جیبش میگذارد و بدون این که بالا را نگاه کند مشغول کارش میشود.
بار دوم مهندس چند تراول به پایین میاندازد. و دوباره کارگر بدون این که بالا را نگاه کند، آنها را بر میدارد و در جیبش میگذارد!
بار سوم مهندس سنگ کوچکی را پایین میاندازد و سنگ به سر کارگر میخورد.
در این لحظه کارگر سرش را بلند میکند و بالا را نگاه میکند و مهندس کارش را به او میگوید.
این داستان همان داستان زندگی انسان است. خدای مهربان همیشه نعمتها را برای ما میفرستد، اما ما سپاسگزار نیستیم. اما وقتی سنگ کوچکی بر سرمان میافتد که در واقع همان مشکلات کوچک زندگی اند، به خداوند روی میآوریم. [وقتی بنده با نعمت از خدا فرار می کند و به سراغ نماز و ارتباط با خدا نمی آید خداوند با گرفتاری او را به سوی خود می کشد]
پس سعی کنیم هر زمان که از پروردگارمان نعمتی به ما رسید با عبادت [و نماز] به او توجه کنیم و سپاسگزار باشیم، قبل از این که سنگی بر سرمان بیفتد.
[جلد 1 ؛ صفحه ۸۷]
إیّاکَ نَعبُدُ وَ إیّاکَ نَستَعین
مرحوم آیت الله بهاء الدینی رضوان الله علیه میفرمود: وقتی میگویی «إیّاکَ نَعبد و إیّاک نَستَعین» ، اگر از ماسِوَی الله منقطع باشی، راست گفته ای؛ ولی اگر در ذهنت این باشد که زید و عمرو و بکر را داریم، [آنها مشکلم را حل می کنند، در نماز] یک مشت دروغ گفته ای. [درخواست از دیگران اشکال ندارد به شرط آنکه آنها را حلّال مشکلات ندانیم بلکه واسطه بدانیم، مثل وقتی که از ارباب می خواهیم که کارگری برای خانه درست کردن برای ما بفرستند و او غلامش را می فرستد. از غلام تشکر می کنیم ولی او را واسطه می دانیم]
[نماز برای انسان سازی است ، اما] دروغ [داخل نماز] آدم را نمی سازد. خدا همه را توفیق خودسازی بدهد، وگرنه اوضاع خراب است.
[جلد 1 ؛ صفحه ۱۱۳]
علت اینکه سفارش کردم با لباس تمیز نماز بخوانید؟
یک روز رسول خدا صلی الله علیه و آله دو عدد لباس به عایشه دادند و فرمودند:
يا عائشةُ! اِغسِلي هذَينِ الثَّوبَينِ، أما عَلِمتِ أنَّ الثَّوبَ يُسَبِّحُ، فإذا اتَّسَخَ انقَطَعَ تَسبيحُهُ؟! [حکم النبی الأعظم صلی الله علیه و آله ج ۷، ص ۲۳۷]
ای عایشه، این دو جامه را بشوی، آیا نمیدانی که لباس تسبیح خدا میگوید، و هرگاه چرکین شد، تسبیح آن قطع میگردد.
[جلد 1 ؛ صفحه ۱۱5]
کیفیت نماز جماعت
امیر المؤمنین علیه السلام به مالک اشتر فرمودند:
وإذا قُمتَ في صلاتِكَ للناسِ فلا تَكُونَنَ مُنَفِّراً ولا مُضَيِّعاً؛ فإنّ في الناسِ مَن بهِ العِلَّةُ وَ لَهُ الحاجَةُ، و قَد سَألتُ رسولَ اللَّهِ صلى الله عليه و آله حينَ وَجَّهَني إلى اليَمَنِ: كيفَ اُصَلِّي بِهِم؟ فقالَ: صَلِّ بهم كَصَلاةِ أضعَفِهِم و كُن بِالمؤمِنِينَ رَحيماً ؛ [نهج البلاغه، نامه ۵۳]
هنگامی که نماز به جماعت میخوانی، نه با طولانی کردن نماز، مردم را بپراکن و نه آن که آن را تباه سازی؛ زیرا در میان مردم، بیمار یا صاحب حاجتی وجود دارد. آن گاه که پیامبر صلی الله علیه و آله مرا به یمن میفرستادند، از ایشان پرسیدم: با مردم چگونه نماز بخوانم؟ فرمودند: «در حد توان ناتوانان نماز بگذار و بر مؤمنان مهربان باش. »
همچنین به کارگزاران خود میفرمودند:
صَلُّوا بِهِم صَلاةَ أضعَفِهِم، وَ لا تَكُونُوا فَتّانِينَ؛ [نهج البلاغه، نامه ۵۲] و نماز جماعت را در حد ناتوان آنان بگزارید، و فتنه گر مباشید.
در حالات پیامبر صلی الله علیه و آله آمده است که : كَانَ أَخَفَ النَّاسِ صَلَاةً فِي تَمَامٍ وَ كَانَ أَقْصَرَ النَّاسِ خُطْبَةً ؛ [مکارم الأخلاق، ص ۲۳] و نمازش در عین کامل بودن از همه کس سریع تر و سخنرانی اش از همه کس کوتاه تر بود.
[جلد 1 ؛ صفحه ۱۱۹]
تربیت دینی فرزند
مرحوم حاج اسماعیل دولابی میفرمود: پدر و مادر مواظب باشند محبت بچه به آنها، در اثر فشاری که برای عمل به عبادات و احکام به او وارد میآوردند لطمه نخورد. اگر پدر و مادر نماز خواندن فرزندشان را دوست داشته باشند، خود فرزند نماز خوان میشود. نیاز به فشار آوردن زیاد نیست. و اگر از آنها منزجر شود، از دین و عمل به احکام نیز خواهد برید.
اگر محبت بچه محفوظ ماند، اگر چند روزی هم در عمل به احکام شرع سستی کند، جای نگرانی نیست. آخرالامر به آغوش دین باز میگردد و با رغبت به احکام مقید میشود. عمل با اکراه و بدون رغبت، نه تأثیر سازنده دارد و نه ثواب و اجر. بگذارید فرزندانتان با رغبت به سمت دین و عبادات بیایند.
گیاهان و درختان را در فصل زمستان هرس میکنند و شاخههای اضافی اش را میزنند. اگر در بهار بزنند درخت آسیب میبیند و جای شاخه کنده شده سیاه و خشک میشود. در نهی از منکر هم باید وقتی فرد در حالت خنکی و آرام است به او تذکر داد. اگر در گرمای کار تذکر بدهی، مؤثر نخواهد بود و چه بسا موجب لجاجت او شود و محبتش به خدا و اولیا و خودت هم لطمه ببیند.
بچهها خوب اند، قشنگ اند آنها خیلی نهی نکنید، دائم به آنها امر و نهی نکنید چون فطرتشان خراب میشود. جوانان این زمان، تحریک را دوست ندارند. کار بعضی ها، بی نماز کردن مردم است. آنها با امر و نهی زیاد و مردم آزاری، تارک الصلوة درست میکنند. مقدس مآبها و افراد سخت گیر کارها را خراب تر میکنند.
به نظر من اصلا به بچه دست نزن. خودت درست راه برو، بچه که در کنار توست همین که تو را میبیند، برای ساخته شدنش کافی است. چقدر ائمه علیهم السلام فرمودند: مردم را با عملتان و نه با زبانتان به راه دین دعوت کنید. [البته طبق روایات پدر و مادر ، امر و نهی زبانی هم بایستی داشته باشند ولی بیشتر دعوت با رفتار باشد]
[خلاصه ای از صفحه ۱۲۰]
لذتهای روحانی
مرحوم آیت الله بهاءالدینی میفرمود: جوانی و نشاط موقت، بالاخره از انسان گرفته میشود و دیگر از لذات دنیا نمی تواند استفاده کند، ولی همیشه از لذات روحانی [مثل نماز و دعا و مناجات] بهره مند است. انسان باید خود را به آن لذات برساند. لذات روحانی نصیب زبان هرزه و چشم هرزه نمی شود!!
[جلد 1 ؛ صفحه ۱۷۶]
برترین عبادت بعد از نماز واجب
از امام حسین علیه السلام روایت شده است که پیامبر خدا صلی الله علیه و آله فرمودند: أفضَلُ الأَعمالِ بَعدَ الصَّلاةِ، إدخالُ السُّرورِ في قَلبِ المُؤمِنِ بِما لا إثمَ فيهِ ؛ بهترین اعمال نزد خدا بعد از نماز، شاد کردن قلب مؤمن است به چیزی [مثل پرداخت قرض او ، پیدا کردن شغل برای او و خنداندن او با شوخی و مزاح و...] که در آن معصیتی نباشد. [بحار الأنوار، ج ۴۴، ص ۱۹۴]
[طبق روایات رتبه شاد کردن مؤمن از نماز واجب پایین تر و از نماز مستحبی بالاتر است به طوری که اگر بین نماز مستحبی و شاد کردن قلب مؤمن مُردد بودیم، شادی قلب مؤمن را انتخاب کنیم]
[جلد 1 ؛ صفحه ۲۳۵]
قبول عمل
مرحوم حاج اسماعیل دولابی می فرمود: عمل خیری که خداوند توفیق انجامش را به تو داد، [مثل نماز شب و مناجات و زیارت] در قبول شدنش شک نکن. اگر خدا نمی خواست قبول کند، توفیق انجامش را نمی داد.
عبادات و طاعات خود را اگر کار خدا بدانی، دیگر در مقبول بودن آن شک نمی کنی.
[جلد 1 ؛ صفحه ۲۵۱]