فداییان امام هادی علیه السلام

#در_محضر_بهجت 11 ؛ نصیحت برای آدم شدن

بِسمِ اللّه الرَّحمنِ الرَّحیم

سلام به شما معلمان عزیز

در رابطه با سیره زندگی آیت‌الله بهجت رضوان اللّه علیه با هم گفتگو می‌‌کردیم.

بارها و بارها از ایشان سؤال می‌‌پرسیدند که شمایی که استاد اخلاق هستید نصیحتی کنید تا ما هم آدم بشیم، ما هم بنده خوب خدا بشیم. ایشان ‌می‌فرمودند : « بارها و بارها گفته‌ام باز هم می‌‌گویم کسی که بداند وقتی ذکر خدا را می‌‌گوید خدا همنشین اوست دیگر نیازی به هیچ نصیحت ندارد ». [1]

این حدیث قدسی را ‌می‌خواندند که خداوند متعال فرموده : « أَنَا جَلِیسُ مَنْ ذَکرَنِی ». [2]

وقتی انسان با قلبش یاد خدا می‌‌کند و بر زبانش نام خدا را می‌‌برد خدا هم همنشین او می‌‌شود و وقتی خدا کنار کسی بنشیند شیاطین جنی و شیاطین انسی از آن انسا­ن فرار می‌‌کنند. خداوند متعال خودش تربیت آن بنده‌اش را به عهده می‌‌گیرد و به دل او می‌‌اندازد که این کار خوب را انجام بده و این کار بد را ترک کن.

بنابراین خیلی مهم است که ما «ذکر زبانی» و «ذکر قلبی» داشته باشیم. ایشان ‌می‌فرمودند : مهمتر از این دو ذکر، «ذکرِ عملی» است. یعنی تصمیم بگیرد اگر صد سال عمر کرد حتی یک بار عالماً، عامداً معصیت خدا را نکند. [3]

یعنی وقتی به گناه رسید خدا را یاد بکند و ترمزِ گناه را بکشد و به سمت گناه نرود. بنابراین در بین این سه تا ذکر یعنی ذکر قلبی، ذکر زبانی که هر دو مهم‌اند، ذکر عملی، یعنی یاد خدا هنگام گناه از همه مهمتر است.

خداوند یادش را در دل ما زنده نگه دارد.

#در_محضر_بهجت 12 ؛ مهمتر از دعای فرج

بِسمِ اللّه الرَّحمنِ الرَّحیم

سلام به شما معلمان عزیز

نکاتی از گفتار و رفتار آیت‌الله بهجت رضوان اللّه علیه را تقدیم‌تان می‌‌کردم.

وقتی حضرت نوح علیه السلام به پیامبری رسید تعدادی از مردم به او ایمان آوردند ولی خداوند امتحانات مختلفی را از آنها گرفت تا کسانی سوار کشتی حضرت نوح شوند که واقعاً به پیامبری او ایمان آورده باشند.

به همین خاطر تعداد زیادی از کسانی که به زبان گفتند ما به حضرت نوح ایمان آوردیم در امتحانات رُفوزه شدند.

آیت‌الله بهجت رضوان اللّه علیه ‌می‌فرمودند که قبل از ظهور امام زمان عجّلَ اللهُ تعالی فَرجه الشریف اتفاق وحشتناکی می‌‌افتد، آن هم این است که حضرت ظهور نخواهد کرد مگر « بَعْدَ ارْتِدَادِ أَکثَرِ الْقَائِلِینَ بِإِمَامَتِه‏ » بعد از اینکه بیشتر کسانی که به امامت امام زمان عجّلَ اللهُ تعالی فَرجه الشریف اعتقاد دارند از این اعتقاد برمی‌گردند. یعنی حدیث امام جواد علیه السلام را ایشان می‌‌خواندند و خیلی ناراحت بودند. [4]

باز ‌می‌فرمودند : برای ظهورِ امام زمان عجّلَ اللهُ تعالی فَرجه الشریف دعا کنید تا ایمان در ما استقرار پیدا کند. ‌می‌فرمودند : مهمتر از دعا برای تعجیل در فرج، دعا برای ثباتِ ایمان است در قلب ما، تا ما دیندار بمانیم. [5]

و زیاد سفارش می‌‌کردند که این دعا را بخوانید [6] :

« یا اللّه یا رَحْمانُ یا رَحِیمُ! یا مُقَلِّبَ الْقُلُوبِ، ثَبِّتْ قَلْبِی عَلی دِینِک » [7] ‌‌‌‌ای خدایی که قلب‌ها در دست توست قلب من را بر دینت پابرجا قرار بده.

ان شاءالله این دعا را در قنوت نمازمان، در سجده آخر و در تعقیبات داشته باشیم.

خدا را قسم می‌‌دهیم که تا آخر عُمر ما را جزء دوستداران امام زمان عجّلَ اللهُ تعالی فَرجه الشریف قرار بدهد.

#در_محضر_بهجت 13 ؛ مهمترین ادب زیارت

بِسمِ اللّه الرَّحمنِ الرَّحیم

سلام به شما معلمان عزیز

نکاتی را از گفتار و رفتار آیت‌الله بهجت رضوان اللّه علیه تقدیم‌تان می‌‌کردم.

وقتی ما محضرِ امامان معصوم شرفیاب می‌‌شویم زیارت می‌‌کنیم باید ادب‌‌‌‌‌هایی را رعایت کنیم. شهید ثانی که از علمای بزرگ است، می‌‌فرماید : هنگامی که به حرم امامان معصوم تشریف می‌‌برید غسل زیارت کنید، هنگام ورود اِذن دخول بخوانید، لباس‌های تمیز و زیبای خود را بپوشید، بعد از زیارت، نماز زیارت بخوانید و در کنار ضریح امامان معصوم قرآن بخوانید و به آنها هدیه کنید. [8]

آیت‌الله بهجت رضوان اللّه علیه ‌می‌فرمودند در بین ادب‌های زیارت امامان معصوم مهمترین ادب زیارت این است که بدانیم بین حیات و مماتِ آنها هیچ تفاوتی نیست. [9] یعنی همان‌طور که امامان معصوم در زندگانی به محضرشان شرفیاب می‌‌شدیم باید همان حسّ و حال را داشته باشیم.

ما در زیارت‌نامه امام رضا می‌‌خوانیم که « اَشْهَدُ اَنَّک تَشهَدُ مَقامی وَ تَسمَعُ کلامی وَ تَرُدُّ سَلامی » ‌‌‌‌ای امام رضا من شهادت می‌‌دهم که تو الان من را می‌‌بینی سخن من را می‌‌شنوی و سلام من را جواب می‌‌دهی.

بنابراین خیلی مهمّ است ما هنگام زیارت امامان معصوم، خودمان را دقیقاً در محضر آنها ببینیم.

ان شاءالله ما هم این ادب را رعایت کنیم.

#در_محضر_بهجت 14 ؛ سنگریزه یا عقیق؟

بِسمِ اللّه الرَّحمنِ الرَّحیم

سلام به شما معلمان عزیز

درباره آیت‌الله بهجت رضوان اللّه علیه گفتگو می‌‌کردیم.

ایشان ‌می‌فرمودند : خوب است انسان اسم خودش را در هر کار خیری بنویسد. چون معلوم نیست فردای قیامت کدام یک از کارهای او قبول می‌‌شود و کدام یک رد می‌‌شود. [10]

به قول معروف اگر دیدیم آشِ نذری می‌‌پزند ما هم یک نخود داخل آن آش بریزیم.

آقا امیرالمؤمنین فرمودند : خداوند متعال چهار چیز را در چهار چیز مخفی کرد یکی از آنها این است که « أَخْفَى رِضَاهُ فِی طَاعَتِهِ فَلاَ تَسْتَصْغِرَنَّ شَیئاً مِنْ طَاعَتِهِ » [11] خداوند رضایت خودش را در بین کارهای خوب مخفی کرده و هیچ کار خیری را ـ هرچند کم هم باشد ـ کم و کوچک نشمارید.

ممکن است وقتی یک پوست موز یا یک سنگ را از بین راه بر می‌دارید، برای جهیزیه یک دختر یا برای هزینه درمان یک مریض کمک می‌‌کنید با یه کودک هم بازی می‌‌شوید به یک یتیم لبخندی می‌‌زنید، خداوند بسیار بیشتر از آن چیزی که تصور کردید آن عمل را از شما بخرد.

میرزای نائینی یکی از علمای بزرگ بود. وقتی از دنیا رفت یکی از شاگردانش او را به خواب دید گفت : « استاد عزیز می‌دانم که جملات و کلمات نمی‌توانند عالم آخرت رو بر ما توصیف کند ولی هر چقدر می‌توانیم از عالم آخرت برام بگو »

ایشان هم این شعر را خواند که :

تو چه می‌دانی در این بحرِ عمیق * سنگریزه قُرب دارد یا عقیق؟ [12]

در درگاه الهی گاهی اوقات آنچه ما سنگریزه‌ می‌دانیم از آنچه عقیق می‌پنداریم، بیشتر خریده می‌شوند.

بیاییم در هر آشِ نذری نخودی بریزیم.

#در_محضر_بهجت 15 ؛ نگاه به چهره امام زمان عجّلَ اللهُ تعالی فَرجه الشریف

بِسمِ اللّه الرَّحمنِ الرَّحیم

سلام به شما معلمان عزیز

درباره آیت‌الله بهجت رضوان اللّه علیه با هم گفتگو می‌کردیم.

به اصرار از ایشان سؤال پرسیدند که آیا تا به حال شما امام زمان عجّلَ اللهُ تعالی فَرجه الشریف را ملاقات کردید؟ ایشان فرمودند : نمی‌گویم ندیدم! [13]

به کسانی که عاشق دیدار امام زمان عجّلَ اللهُ تعالی فَرجه الشریف بودند و مُدام این دعا را می‌‌خواندند که « اللَّهُمَّ أَرِنِی الطَّلْعَةَ الرَّشِیدَةَ » [14] خدایا نگاه به چهره زیبای امام زمان را روزی ما بکن

دو تا نکته را تکرار ‌می‌فرمودند :

یک. نظر به صورت حضرتِ صاحب عجّلَ اللهُ تعالی فَرجه الشریف، خوب است و فضیلت دارد ما باید بدانیم که کسانی بودند به چهره پیامبر و امامان معصوم نگاه می‌‌کردند ولی به مقام آنها معرفت نداشتند و سخنان آنها را اطاعت نمی‌کردند. [15] یعنی مهمتر از رؤیت امام زمان، اطاعت امام زمان عجّلَ اللهُ تعالی فَرجه الشریف است که تلاش کنیم که سخنان حضرت را گوش کنیم.

دو. همان‌طوری که در روایت داریم « النَّظَرُ إلَى الإمامِ المُقسِطِ عِبادَةٌ » [16] نگاه کردن به امامانِ عادل که امامان معصوم باشند عبادت است در حدیث دیگری داریم « النَّظَرُ فِی الْمُصْحَفِ مِنْ غَیرِ قِراءَةٍ عِبادَةٌ » [17] نگاه کردن به صفحات قرآن ـ حتی اگر آن را تلاوت نکنیم ـ عبادت است.

ایشان ‌می‌فرمودند : « قرآن عَدیل حضرت حجت عجّلَ اللهُ تعالی فَرجه الشریف است » [18] یعنی در حدیث ثَقلین آمده امام معصوم و قرآن در کنار هم هستند تا روز قیامت.

اگر ما توفیق مشاهده امام معصوم را نداریم توفیق نگاه کردن به صفحات قرآن را که داریم و اگر کسی در نگاه کردن به قرآن کوتاهی می‌‌کند نمی‌تواند توقع داشته باشد که خداوند متعال توفیق نگاهِ به امام معصوم که عَدیل قرآن است را نصیب او کند.

یعنی هر چقدر که مشتاقِ امام زمان عجّلَ اللهُ تعالی فَرجه الشریف هستید به عَدیل امام زمان که قرآن هست نگاه کنید.

[1] کتاب به سوی محبوب، ص 30.

[2] إِنَّ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَامُ لَمَّا نَاجَى اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ قَالَ : يَا رَبِّ، أَ بَعِيدٌ أَنْتَ مِنِّي فَأُنَادِيَكَ أَمْ قَرِيبٌ فَأُنَاجِيَكَ؟ فَأَوْحَى اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَيْهِ : أَنَا جَلِيسُ مَنْ ذَكَرَنِي.

حضرت موسى علیه السلام در مناجات خود به خداوند گفت : خداوندا، آيا از من دورى تا تو را با آواز بلند صدا كنم و يا اين كه نزديک هستى كه با صداى آهسته با تو مناجات نمايم؟ خداوند به وى فرمود : من همنشين كسى هستم كه مرا ياد كند.

( كليات حديث قدسى ؛ ترجمه الجواهر السنية في الأحاديث القدسية، ص 106 )

[3] آیت‌الله بهجت رضوان اللّه علیه : بالاترین ذکر، همین ذکری است که عرض می‌کنم : نیت بکند که اگر خدا به او صد سال عمر داد، یک دفعه عالماً، عامداً، مختاراً معصیت خدا را نکند. این بالاترین ذکر است. ذکر عملی است! اگر همه ما این ذکر را داشته باشیم، همه ما با فضل خدا اهل بهشتیم، اگر این ذکرمان دوام داشته باشد.

( بیانات آیت‌الله بهجت در درس خارج فقه، کتاب حج، ٢٧/٠۶/١٣٨۵ )

[4] فَقُلْتُ [ ابن اَبی دُلَف‏ ] لَهُ يَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ وَ لِمَ سُمِّيَ الْقَائِمَ قَالَ لِأَنَّهُ يَقُومُ بَعْدَ مَوْتِ ذِكْرِهِ وَ ارْتِدَادِ أَكْثَرِ الْقَائِلِينَ بِإِمَامَتِه‏. شخصی از امام رضا علیه السلام پرسید چرا به منجی، قائم می گویند؟ حضرت فرمودند چون بعد از اینکه یادش در بین مردم مرد و بیشتر معتقدین به امامتش از این اعتقاد برگشتند قیام می کند. ( كفاية الأثر في النص على الأئمة الإثني عشر، ص 283 )

[5] آیت‌الله بهجت رضوان اللّه علیه : مهم‌تر از دعا برای تعجیل فرج حضرت مهدی عجّلَ اللهُ تعالی فَرجه الشریف، دعا برای بقای ایمان و ثبات قدم در عقیده و عدم انکار آن حضرت تا ظهور او می‌باشد؛ زیرا مردن، تنها قطع حیاتِ دنیای چند روزه فانی است، اما بیرون رفتن از عقیده صحیح، موجب هلاکت ابدی از حیات جاوید آخرت و خلود در جهنم است. ( در محضر بهجت، ج ۲، ص ۱۰۱ )

[6] در محضر بهجت، ج ۲، ص ۱۰۱.

[7] این دعای غریق است که امام صادق سفارش به خواندن آن در آخرالزمان برای حفظ ایمان نموده است. ( بحارالانوار، ج ۵۲، ص ۱۴۸ )

[8] رجوع کنید به فصلنامه فرهنگ زیارت، شماره 43، تابستان 1399، مقاله آداب حضور، داود حسینی.

[9] آیت‌الله بهجت رضوان اللّه علیه : اهم آداب زیارت این است که بدانیم بین حیات و ممات معصومین علیهم‌السلام هیچ فرقی نیست. ( رحمت واسعه، ویراست سوم، ص ٢٧ )

[10] آیت‌الله بهجت رضوان اللّه علیه : خوب است که انسان اسم خود را در هر کار خیری بنویسد و خود را شریک گرداند؛ زیرا فردای قیامت معلوم نیست کدام [عمل] قبول و کدام رد می‌شود. ( در محضر بهجت، ج 1، ص 28 )

[11] خصال شیخ صدوق، ج 2، ص 209.

[12] مرحوم علامه جعفری به نقل از آیت‌الله خویی رضوان اللّه علیهما می فرمودند : تا مدتها مرحوم میرزای نائینی رضوان اللّه علیه به خواب کسی نیامده بود. شاگردی داشت که از اهالی گلپایگان و از جمله افراد نادری بود که میرزا به او حکم اجتهاد داده بود. پس از مدتها که از ارتحال او گذشته بود، به خواب این طلبه آمدند.

طلبه از میرزا پرسیده بود : « می دانم که الفاظ نمی توانند بیانگر وقایع آن جهان باشند. ولی به هر حال بگویید که در آن عالم چه خبر است؟ »

میرزا جواب داده بود : کس نمیداند در این بحر عمیق * سنگریزه قرب دارد یا عقیق؟!

( کتاب اولیاءالله، ص۱۹۷ )

[13] همچنین سید حسن نصراللّه دبیر کل حزب الله لبنان در پاسخ به سوال مجری شبکه تلویزیونی المنار در مورد اینکه رابطه‌ آیت‌اللّه بهجت رضوان اللّه علیه را با امام حجت عجّلَ اللهُ تعالی فَرجه الشریف چگونه می‌بینید؟ پاسخ داد: «من فقط از افراد موثق می‌گویم. من هیچ وقت در مورد این از آیت‌الله بهجت سؤال نکردم. حقیقتاً خجالت کشیدم. این یک مسئله خصوصی است. بسیاری از عرفا و علما به دیدار امام زمان عجّلَ اللهُ تعالی فَرجه الشریف مشرف شده‌اند و فکر می‌کنم آیت‌الله بهجت کمتر از مقام آن عملاً و عرفاً نبوده است.»

سایت باشگاه خبرنگاران جوان :

[14] قسمتی از دعای عهد

[15] آیت‌الله بهجت رضوان اللّه علیه : نظر کردن به جمال مبارک حضرت صاحب علیه السلام خوب و فضیلت دارد، اما می‌دانیم که عده‌ای در زمان حضور پیغمبر صلّی‌ الله ‌علیه‌ و آله و یا ائمه علیهم‌السلام به جمال آنها نظر می‏‌کردند، ولی به مقام آنها معرفت نداشتند و از آنها اطاعت نمی‌‏کردند. ( در محضر بهجت، ج ۳، ص ۲۷۹ )

[16] حدیث از پیامبر اکرم صلی اللّه علیه و آله نقل شده است. (بحار الأنوار، ج‏ 38، ص 196 )

[17] بحار الأنوار، ج ‏96، ص 65.

[18] آیت‌الله بهجت رضوان اللّه علیه : مصحف ( قرآن کریم ) عدیل خود حضرت حجت علیه السلام است، نظر به آن ( قرآن )، نظر به امام زمان امام زمان عجّلَ اللهُ تعالی فَرجه الشریف است. ببینید ما از چه چیزهای به این آسانی تغافل می‌کنیم و غفلت می‌کنیم. [مثلا بعضی افراد سوال می‌کنند : ‌] شما به ما یاد بده یک ختم خیلی سنگینی که در آن این چیزها باشد! [درجواب باید گفت : ‌] بابا!! این ختم‌ها چندجمله هست و نگاه کردن هست و این جور چیزها.

( کتاب بشارت از حضرت حجت، مرکز تنظیم و نشر آثار آیت‌الله بهجت، ص ٣۵٠ )