#دوره_ذکرهای_نماز 27

يا مَنْ‏ ذِكْرُهُ‏ حُلْو ؛ به نام خدایی که یادش شیرین است.

سلام عرض می‌کنم خدمت شما معلمان عزیز.

جلسه بیست و هفتم که با موضوع «ذکرهای نماز» در خدمت شما هستم.

چهارمین ذکری که از نماز با هم مرور می‌کنیم « تحمید » است.

یعنی « اَلْحُمْدُ لِلَّه‏ » تمام ستایش ها و سپاس هایم برای خداست.

ما خدا را ستایش می‌کنیم به خاطر کمال و جمالی که دارد، سرچشمه قدرت، ثروت، زیبایی، حیات و هر خوبی هست

اگر انسان یک نقاشی زیبا رو ببینه می‌گوید بَه بَه و از نقاش آن تعریف و ستایش می‌کند و خداوند نقاش این عالم هست.

آقا امیرالمؤمنین علیه السلام فرمودند « لا يَحمَد حامِدٌ إلّا رَبَّهُ »

هیچ ستایشگری چیزی را ستایش نمی‌کند مگر آنکه در حقیقت خدا را دارد ستایش می‌کند، چون سرچشمه همه زیبایی ها و کمالات خداست.

و اگر کسی نعمتی را دارد و زیبایی و کمال رو داره آن رو خدا به او داده است.

و خدا را سپاس می‌گویم به خاطر نعمت های که داده است.

پیامبر اسلام صلّی اللّه علیه و آله فرمودند : هیچ کس نیست در این عالم که ذکر « اَلْحُمْدُ لِلَّه‏ » را بیشتر از خدا دوست داشته باشد. « ما أحَدٌ أحَبُّ إلَيهِ الحَمدُ مِنَ اللّهِ »

شکر نعمت های که خدا به ما داده دو نوع است : شکر زبانی و شکر عملی.

امام سجاد علیه السلام فرمودند : هر کسی به زبان بگوید « اَلْحُمْدُ لِلَّه‏ » شکر تمام نعمت‌هایی را که خدا بهش داده است - چه کوچک و چه بزرگ - را به جا آورده است. یعنی شکر زبانی را انجام داده است.

امام رضا علیه السلام فرمودند :

هرگاه خداوند توفیق کار خوبی رو به شما داد از جمله عبادت، زیارت، سخاوت، دستگیری از دیگران بگویید « اَلْحُمْدُ لِلَّه‏ »

و شکر عملی نعمت های خدا چیه؟

اینکه آن نعمت‌ را در راه خودش یعنی خداوند تبارک و تعالی استفاده کنیم و حق آن نعمت را به جا بیاوریم. « وَ إن كانَ فيما أنعَمَ عَلَيهِ في مالِهِ حَقٌّ أدّاهُ »

یعنی اگر به شما ثروتی داده است، خمسو زکاتش را بدهید، صدقه بدهید و آن مال را در اطاعت خدا مصرف کنید نه در معصیت خدا.

پیامبر اکرم فرمودند : برترین انسانها در روز قیامت کسانی هستند که زیاد حمد الهی و به جا می آورند چه با زبانشان و چه با عملشان و پرچم حمدکنندگان در روز قیامت به دست آقا امیرالمؤمنین قرار می‌گیرد.

منادی ندا می دهد « أينَ‏ الَّذينَ يَحمَدونَ اللّهَ فِي السَّرّاءِ وَ الضَّرّاءِ؟ »

کجا هستند کسانی که در خوشی و ناخوشی، در تلخی و شیرینی های زندگی شان حمد الهی را فراموش نمی کردند و ستایش و سپاس خدا می گفتند؟

گروهی بلند می‌شوند و بدون حساب وارد بهشت می‌شوند.

یعنی خداوند فقط حق الناس را با آنها محاسبه می‌کند و از حق الله در می گذرد.

در روایات ما هست که آقا امام حسین علیه السلام در شب عاشوراء فرمودند « وَ أَحمَدُهُ‏ عَلَى السَّرّاءِ وَ الضَّرّاءِ » [1]

در خوشی های زندگی و در سخت ترین لحظات زندگی که امشب هست حمد الهی را به جا می آورم.

حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام هم فرمودند: «نَحْمَدُهُ عَلَى آلَائِهِ كَمَا نَحْمَدُهُ عَلَى بَلَائِهِ» [2]

یعنی همانطوري كه بر نعمتهاي خدا او را حمد مي كنيم بر بلاهاي الهي هم خدا را حمد مي‌كنيم زيرا هر ابتلا‌ و آزموني كه خداي سبحان نسبت به عبدش روا مي‌دارد خير و رحمت است.

ما در طول زندگی هر روز نماز می خوانیم و هر روز می‌گوییم « اَلْحَمْدُ لِلّهِ رَبِّ الْعالَمِين »

بعضی از روزهای زندگیمان روزهای شاد است و بعضی از روزها، روزهای ناراحتی ما.

اگر ذکر « اَلْحُمْدُ لِلَّه‏ » را با تمام وجود بگوییم ما هم جزو کسانی خواهیم بود که بدون حساب وارد بهشت خواهیم شد ان‌شاءالله.

#دوره_ذکرهای_نماز 28

يا مَنْ‏ ذِكْرُهُ‏ حُلْو ؛ به نام خدایی که یادش شیرین است.

سلام عرض می‌کنم خدمت شما معلمان عزیز.

جلسه بیست و هشتم که با موضوع «ذکرهای نماز» در خدمت شما هستم.

درباره ذکر تحمید یعنی « اَلْحُمْدُ لِلَّه‏ » با هم گفتگو می‌کردیم.

در سیره پیامبر عزیزمان آمده است که هرگاه خوشی و نعمتی به ایشان می‌رسید می‌فرمودند :

« اَلحَمدُ للّهِ عَلی هذِهِ النِّعمَةِ » شکر گوی خدا هستم به خاطر این نعمتی که به من داده است.

و هرگاه بلا غم و غصه ای به حضرت می رسید می‌فرمودند :

« اَلحَمدُ لِلّهِ عَلی کُلِّ حالٍ » حمد خدا را به جا می آورم در حالی که هستم.

پیامبر عزیز مان فرمودند :

وقتی خداوند تبارک و تعالی حضرت آدم علیه السلام را خلق کرد و از روح خودش در او دمید، حضرت آدم به محض اینکه زنده شد، عطسه کرد.

و خداوند به او الهام کرد که بگو « اَلْحَمْدُ لِلّهِ رَبِّ الْعالَمِين » بنابراین اولین جمله ای که حضرت آدم بر زبان جاری کرد حمد و شکر خدا بود.

و به ما هم فرمودند هرگاه عطسه کردید بدانید که عطسه یکی از نعمت های خداست و بعد از آمدن عطسه « اَلْحُمْدُ لِلَّه‏ » بگویید.

شخصی به آقا امام صادق علیه السلام عرض کرد : آقا دعایی به من بیاموز که امیدوار باشم که حتماً در درگاه خدا مستجاب می‌شود.

حضرت فرمودند : زیاد حمد الهی به جا بیاور و بگو « اَلْحُمْدُ لِلَّه » و هر دعایی خواستی بکن که قطعاً مستجاب خواهد شد.

این شخص سؤال پرسید که رابطه بین حمد الهی و اجابت قطعی دعا چیست؟

حضرت فرمودند : کسی که تمام مسلمانان جهان، شب و روز برای اجابت دعا می‌کنند و شفیع می‌شوند نزد خدا، خداوند شفاعت آنها را رد نمی کنه، و دعای این شخص مستجاب می‌کند. « إنَّ جَميعَ مَن فِي الأَرضِ مِنَ المُسلِمينَ يَدعونَ لَيلَهُم و نَهارَهُم أن يَستَجيبَ لِلحامِدينَ »

و آن شخص دوباره پرسید : کجا تمام مسلمانان برای اجابت دعای یک فرد، شفیع می‌شوند؟

حضرت فرمودند : در نمازشان چون می گویند « سَمِعَ اللّهُ لِمَن حَمِدَهُ » یعنی خدایا بشنو دعای کسی را که تو را حمد می‌کند.

بشنو یعنی بپذیر مانند کسی که دوستش را نصیحت می‌کند و بعد از پایان نصیحتش می‌گوید حرف من را بشنو. یعنی به نصیحت من عمل کن.

خدایا دعای حمد کننده را بشنو یعنی حاجت او را برآورده کن.

دقت کنید اجابت دعا در روایات ما به یکی از این چهار شیوه آمده است :

یا خداوند همان حاجتی را که دارد را به او می‌دهد.

و یا آن حاجت به خیر و صلاح نیست، بهتر از آن را به او می‌دهد.

یا اگر به خیر و صلاح او نباشد، بلایی از بلاهای دنیا را از او برطرف می‌کند.

و یا آن دعا را ذخیره روز قیامتش می‌کند و در عوض در روز قیامت آنچنان او را سرشار از نعمت می‌کند که او آرزو می‌کند که ای کاش هیچ کس از دعا هایش در دنیا برآورده و مستجات نشده بود و همه اش ذخیره روز قیامت او می شد.

پس زیاد با توجه بگوییم « اَلْحَمْدُ لِلّهِ رَبِّ الْعالَمِين »

#دوره_ذکرهای_نماز 29

يا مَنْ‏ ذِكْرُهُ‏ حُلْو ؛ به نام خدایی که یادش شیرین است.

سلام عرض می‌کنم خدمت شما معلمان عزیز.

جلسه بیست و نهم که با موضوع «ذکرهای نماز» در خدمت شما هستم.

درباره ذکر شریف « تَحمید » با هم گفتگو می‌کردیم.

آقا امیرالمؤمنین در تفسیر آیه ۱۰ سوره مبارکه یونس می فرمایند : وقتی بهشتیان نعمتهای خدا را مشاهده می‌کنند و در بهشت آن نعمت ها را دریافت می‌کنند، می‌گویند « اَلْحَمْدُ لِلّهِ رَبِّ الْعالَمِين »

یعنی سپاس و ستایشی که مخصوص پروردگار جهانیان است.

یعنی این جمله را خوبانِ دنیا در نمازشون و خوبانِ آخرت در بهشت این رو تکرار می‌کنند.

پیامبر عزیزمان صلّی اللّه علیه و آله فرمودند : وقتی مؤمنی می‌گوید « اَلْحَمْدُ لِلَّهِ کَمَا هُوَ أَهْلُهُ »

فرشتگان نویسنده به خدا عرضه می دارند خدایا ایشان گفت حمد و سپاس مخصوص خداست آنچنان که شایسته اوست و ما نمی‌دانیم که تو چقدر شایسته حمد هستی، این مطلب بر ما پوشیده است.

خداوند می فرماید : اشکالی ندارد ؛ شما هم این جمله رو در نامه عمل او بنویسید ؛ پاداشش با من، چون من می دانم که چه مقدار شایسته حمد هستم.

خیلی خوب است که این ذکر را در سجده های نماز یا در سجده شُکر داشته باشیم.

در طول شبانه روز هم زیاد تکرار کنیم که « اَلْحَمْدُ لِلَّهِ کَمَا هُوَ أَهْلُهُ »

آقا امیرالمؤمنین علیه السلام فرمودند « اَللّهُمّ لَک الحَمدُ عَلی ما تَأخُذُ و تُعطي » خدایا ممنونتم بر هر چه به من می‌دهی و هر چه ازم می‌گیری.

چون می‌دانم خیرخواه من هستی، اول خیر من را در نظر می‌گیری و بعد نعمتی را می‌دهی یا نعمتی را می‌گیری.

امام سجاد علیه السلام هم فرمودند :

خدایا من در حال سلامتی و در حال بیماری تو را حمد می‌کنم، شکر تو را به جا می آورم و نمی‌دانم کدام یک از این دو حالت برای آخرت من بهتر است « أيُّ الوَقتَينِ أولى بِالحَمدِ لَک »

و در کدام یک از این دو حالت بیشتر باید حمد تو را به جا بیارم.

آقا امیرالمؤمنین علیه السلام فرمودند « أحمَدُهُ حَمدا أستَزيدُهُ في نِعمَتِهِ و أستَجيرُ بِهِ مِن نِقمَتِهِ » یعنی حَمدِ زیاد دو تا فایده دارد :

یک. کسی که حمد خالصانه زیادی را به جا می آورد خداوند نعمت او را زیاد می‌کند.

همان طور که خداوند متعال در قرآن فرمودند :

« لَئِنْ شَكَرْتُمْ لَأَزيدَنَّكُمْ » اگر شکر نعمت های من رو به جا بیاوری، نعمت های شما را زیاد می‌کنم.

دو. اینکه کسی که حمد خدا را زیاد به جا بیاورد اگر قرار باشد نِقمت و بلایی بر او وارد بشود، به واسطه اینکه « حمدِ » خدا را به جا آورده است خداوند به او پناه می‌دهد و بلا را از او دور می‌کند.

#دوره_ذکرهای_نماز 30

يا مَنْ‏ ذِكْرُهُ‏ حُلْو ؛ به نام خدایی که یادش شیرین است.

سلام عرض می‌کنم خدمت شما معلمان عزیز.

جلسه سی ام است که با موضوع «ذکرهای نماز» خدمت شما هستم.

درباره ذکر « تحمید » با هم گفتگو می‌کردیم.

ذکر « اَلْحُمْدُ لِلَّه‏ » حال آدم ها رو خوب می‌کند به دو دلیل :

یک. بعضی از آدما همیشه به نیمه خالی لیوان توجه می‌کنند و روی نداشته هاشون تمرکز می‌کنند و به همین خاطر حالشون بد هست.

ذکر « اَلْحُمْدُ لِلَّه‏ » یعنی به نیمه پر لیوان توجه کن.

پیامبر عزیزمان صلّی اللّه علیه و آله فرمودند « إذا رَأَيتُم أهلَ البَلاءِ فَاحمَدُوا اللّهَ »

هنگامی که گروهی را دیدید که به بلایی دچار شدند، نعمت سلامتی، امنیت، ثروت، زیبایی و نعمت های دیگر را ندارند و شما دارید، بدون اینکه آنها متوجه باشند، خدا را شکر کنید « اَلْحُمْدُ لِلَّه » بگویید، یعنی توجه داشته باشید بر روی داشته های خودتان.

دو. کسی که زیاد « اَلْحُمْدُ لِلَّه‏ » می‌گوید و در طول روز مدام توجه می‌کند به نعمت های خدا و ازش تشکر می‌کند، روحیه شکرگزاری پیدا می‌کند و از پدر، مادر و معلم به خاطر نعمت هایی که دادند تشکر می‌کند.

اگر پدری به فرزندش غذا، لباس، پول تو جیبی و... داد فرزند نمی گوید که من رو به دنیا آوردی پس این ها وظیفه تون هست و باید خرجم کنید!! می‌گوید : لطف شماست.

اگر کارمندی کار من را در اداره راه انداخت بهش نمی‌گویم که وظیفه ات هست

اینجا نشستی حقوق می‌گیری تا کار من راه بندازی

بهش میگم زحمت کشیدی کار من را راه انداختی و ازش تشکر می‌کنم.

و این تشکر کردن های زیاد در جامعه، سبب می‌شود دل ها به هم نزدیک شود.

خداوند آن قدر روحیه تشکر را دوست دارد که پیامبر عزیزمان فرمودند :

اگر مؤمنی بخورد و بیاشامد و اهل تشکر از خدا باشد خداوند پاداشی به او می دهد، بیشتر از پاداشی که به روزه داری می‌دهد که نه می‌خورد و نه می آشامد و اهل تشکر هم نیست. « إنَّ المُؤمِنَ لَيَشبَعُ مِنَ الطَّعامِ وَ الشَّرابِ فَيَحمَدُ اللّهَ؛ فَيُعطيهِ اللّهُ مِنَ الأَجرِ ما لا يُعطِي الصّائِم »

خداوند دوست دارد که روحیه شکرگزاری بین افراد جامعه تقویت شود.


[1] إعلام الوری؛ ج ۱ ؛ ص ۴۵۵.

[2] نهج‌البلاغه، خطبه 114.