متن 26 شیوه دعوت کودکان و نوجوانان به نماز
#دعوت_ به_بهشت 41 ؛ شیوه اخلاق زیبا 1
بِسمِ اللّه الرَّحمنِ الرَّحیم
سلام به شما والدین و معلمان عزیز
موضوع صحبت ما مهارتهای دعوت کودک و نوجوان به نماز بود. این جلسه میخواهیم اخلاق زیبا را توضیح دهیم.
دو خانم با هم صحبت میکردند. یکی از آنها گفت : « شوهر هر دویِ ما دوره گرد هستند. شوهر من با اینکه عسل میفروشد بیمشتری است، شوهر تو با اینکه تُرشی میفروشد پُر مشتری است. چرا؟»
خانم شخصِ تُرشی فروش جواب داد : « اخلاقِ شوهر من عسل است و با اخلاقش مردم را جذب کرده و به آنها تُرشی میفروشد. اما اخلاق شوهر تو تُرش است و کسی را جذب نمیکند تا به او عسل بفروشد»
به قول سعدی شیرازی :
اگر حَنظل خوری از دست خوش خوی * بِه از شیرینی از دست تُرُش روی
این فرمول را یاد بگیریم :
اخلاق زیبا + یک رفتار سبب لذت از آن رفتار خواهد شد.
اخلاق زشت+ یک رفتار سبب نفرت از آن رفتار میشود.
اگر من خوش اخلاق باشم دانشآموز من با دیدن نماز من لذت میبرد و اگر من بد اخلاق باشم از خود من و آن رفتاری که من انجام میدهم حسّ نفرت پیدا میکند.
در شیوهی الگویی خدمت شما عرض کردیم که باید کاری کنیم که دانشآموز من، من را به عنوان الگوی خودش انتخاب کند.
چگونه؟ اخلاق زیبا محبوبیت را زیاد میکند.
گفتیم برای اینکه یک رفتار زیبایی را دانشآموز ما انجام دهد دو اتفاق باید بیفتد :
یک. قانع شدنِ عقل که با استدلال و پاسخ به شبهات اتفاق میافتد.
دو. راضی شدنِ دل که با اخلاق زیبا اتفاق میافتد.
شهید بزرگوار علی اسکندری فرمانده گردان موسی بن جعفر بود، نیروهای زیر دستش را خیلی خوب تحویل میگرفت و با آنها خیلی خوش اخلاق بود.
میگفت قبل از اینکه دستوری بدهم تا نیروی من بپذیرد، باید خودِ من را بپذیرد.
اول خودم را قبول داشته باشد تا دستوری را که به او میدهم ـ مثل اینکه نماز بخواند ـ را قبول کند. [1]
معلم و پدر و مادر عزیز! یادمان باشد که در مثال بالا ما آن فرمانده گردان هستیم، دانشآموز و فرزند ما آن نیروی زیر دست ما.
یادمان باشد خوش اخلاقی، خوش اخلاقی، خوش اخلاقی.
راهکارهای عملی خوش اخلاقی را جلسهی بعد دوره میکنیم.
#دعوت_ به_بهشت 42 ؛ شیوه اخلاق زیبا 2
بِسمِ اللّه الرَّحمنِ الرَّحیم
سلام به شما والدین و معلمان عزیز
موضوع صحبتِ ما شیوهی اخلاق زیبا در دعوت به نماز کودک و نوجوان بود.
خدمت شما عرض کردیم که خوش اخلاقها بهتر میتوانند دانشآموز و فرزند خود را اهل نماز کنند.
روانشناسها یک آزمایشی را انجام دادند به این صورت که کودکانی را آوردند و به شخصی گفتند به بعضی از اینها محبت کن و به بعضی محبت نکن.
و سپس با آنها همبازی شو.
مشاهده کردند کودکانی که محبت دیده بودند رفتار خانم را با علاقه تقلید میکردند ولی آنهایی که بیمهری دیده بودند در بازی به رفتار خانم توجهی نشان نمیدادند و تقلید هم نمیکردند.
بله، شاه کلید اخلاقِ زیبا «محبت» است.
آقا امیر المؤمنین علیه السلام فرمودند : با محبت و نیکی سلطان مملکتِ قلبها میشوی [2] و در آن صورت اگر دستوری بدهی که « نماز بخوان » زودتر و بهتر از شما میپذیرد.
یادمان باشد هر اندازه اخلاقِ ما بهتر باشد محبت بیشتر باشد و کمتر نیاز است که امر و نهی مستقیم کنیم.
برای محبت به کودک و نوجوان این چندتا کار را انجام دهیم :
یک. امام صادق علیه السلام فرمودند : هر که را دوست داشتی به او خبر بده من تو را دوست دارم. [3]
حتماً به دانشآموز و فرزندمان بگوییم که دوستش داریم.
دو. لبخند همیشه روی لب ما باشد. خوب است هنگام تدریس لبخند داشته باشیم. لبخند در جذب قلوب خیلی خوب جواب میدهد.
امام باقر علیه السلام فرمودند : خداوند لبخند انسان به صورت برادر دینی اش را عبادت میداند و برایش حسنه منظور کرده و پاداش میدهد. « تَبَسُّمُ الرَّجُلِ فِی وَجْهِ أَخِیهِ حَسَنَة» [4]
سه. ما اول به آنها سلام کنیم تا از 70 ثوابِ سلام کردن 69 ثواب آن نصیبِ ما شود. [5]
هم تواضعِ ما بیشتر میشود و هم اِعلام محبت به آنهاست.
آنها هم یاد میگیرند سلام کنند.
چهار. حتماً به آنها دست دهید.
در یک مدرسهی ۱۵۰ نفری، ۸۰ درصد دانش آموزان با اختیار خودشان در نماز جماعت حاضر میشدند.
آن مدیر در از طرف آموزش و پرورش مدیر موفقی شناخته شد.
علت را از او پرسیدند. گفت : یکی از اقدامات من این است که به دانش آموز خود اثبات میکنم که دوستش دارم و آیندهی او برای من مهم است.
مثلاً هر روز پنج دقیقه قبل باز شدنِ در مدرسه من کنار در ورودی حاضر میشوم و هر دانشآموزی وارد حیاط مدرسه میشود به او سلام میکنم و دست میدهم و حال و احوال پدر و مادرش را میپرسم.
بعضی از معلمان فکر میکنند اگر با دانشآموز دست دهند، حُرمت معلمی آنها پایین میآید، در حالی که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله با همه دست میدادند و فکر نمیکردند که حرمت پیامبری ایشان پایین بیاید.
هر کسی که پیامبر را میدید سه تا رفتار را از پیامبر مشاهده میکرد :
یک. پیامبر به او سلام میکرد
دو. و دست میداد
سه. و همزمان لبخند روی لبان ایشان بود.
#دعوت_ به_بهشت 43 ؛ شیوه اخلاق زیبا 3
بِسمِ اللّه الرَّحمنِ الرَّحیم
سلام به شما والدین و معلمان عزیز
موضوع صحبتِ ما شیوهی اخلاق زیبا در دعوت به نماز کودک و نوجوان بود.
قرآن رمز موفقیت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله را اخلاق زیبای او معرفی میکند : « إِنَّكَ لَعَلَى خُلُقٍ عَظِیمٍ » [6]
میفرماید: اگر تو مهربان و خوش خُلق نبودی، مردم از دور تو پراکنده میشدند و به دستورات تو مثل نماز عمل نمیکردند : « فَبِمَا رَحْمَةٍ مِّنَ اللَّهِ لِنتَ لَهُمْ وَلَوْ كُنتَ فَظًّا غَلِیظَ الْقَلْبِ لَانفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ ». [7]
یه سؤال :
چقدر از اخلاق پیامبر اطلاع داریم؟!
چند جلد کتاب در این باره خواندیم؟!
اگر من مدیر آموزش پرورش بودم جلد اول کتاب «همنام گلهای محمدی» [8] که درباره زندگی پیامبر هست را به عنوان طرح ضمن خدمت قرار میدادم.
هر روز یک نکته از این کتاب داخل کانال ویژه معلمها در اپلیکیشنِ شاد قرار میدادم تا هر روز با یک نکته از زندگی پیامبر آشنا بشوند.
آقای حسین سیدی دهها جلد کتاب را مطالعه کرده تا خلاصه آنها را به صورت جذّاب داخل کتابش قرار بدهد.
حتماً حتماً این کتاب را بخریم و سالی یکبار مطالعه کنیم.
شیر را بچه همی ماند بدو * تو به پیغمبر چه میمانی بگو؟
بچه شیر سایز کوچک همان شیره، ما اخلاقیات پیامبر را بخوانیم سایز کوچیکش را انجام بدهیم.
فرزندان از پدر و مادر خود گلایه دارند که ما از شما رفتار دینی را میبینیم مثلِ نماز، روزه، حجاب و... اما اخلاق دینی را نمیبینیم مثلِ راستگویی، گذشت، خوش قولی و...
میگویند : « اگر نماز خوب است و رفتار انسان را خوب میکند پس چرا شما خوش اخلاق نشدی و فحش میدهی و غیبت میکنی ؟! چرا تهمت میزنی ؟! »
یادمان باشد دعوت به نماز یک رفتار و یک عمل هست.
آقا امام صادق علیه السلام فرمودند: اخلاق بد عمل را نابود میکند همانگونه که سرکه عسل را نابود میکند.
« إنَّ سُوءَ الخُلقِ لَیفسِدُ العَملَ كما یفسِدُ الخَلُّ العسَلَ » [9]
بد اخلاقی تمام تلاشهای ما را برای دعوت فرزندان و دانش آموزان به نماز نابود میکند.
[1] ستارگان حرم کریمه، ج 24، خاطره 35.
[2] بِالْإِحْسَانِ تُمْلَكُ الْقُلُوب. (تصنیف غرر الحكم و درر الكلم، ص: 385)
[3] إِذَا أَحْبَبْتَ رَجُلًا فَأَخْبِرْهُ بِذَلِكَ فَإِنَّهُ أَثْبَتُ لِلْمَوَدَّةِ بَینَكُمَا. (الكافی، ج2، ص: 644)
[4] وسائل الشیعة، ج16، ص: 349.
[5] امیرالمؤمنین : السلامُ سَبعونَ حَسَنةً، تِسعَةٌ وسِتُّونَ لِلمُبتَدی وَ واحِدَةٌ لِلرّادِّ. (بحار الأنوار، ج73، ص: 11)
[6] سوره قلم، آیه 4.
[7] سوره آل عمران، آیه 159.
[8] ناشر : دفتر نشر معارف.
[9] الكافی، ج2، ص: 321.