سخنرانی کوتاه نماز
#همنشین_خدا 62 ؛ خط قرمز خدا
بِسمِ اللّه الرَّحمنِ الرَّحیم
سلام به شما معلم عزیز
شما که بنده « لا اِلهَ اِلَّا اللَّه »، رونده راه « وَلیُّ الله » و در نماز گوینده « ذِکرُ الله » هستی.
ما وقتی آیات و روایات را مرور میکنیم، متوجه میشویم خداوند متعال، روی سه موضوع حساسیت زیادی دارد. توحید، ولایت و نماز.
میخواهم سه مورد آن را با هم مرور کنیم:
یک. حضرت ابراهیم برای فرزندان و نسلش همین سه دغدغه را داشت. در قرآن آمده که فرزندانش را جمع کرد و به آنها وصیت کرد که از توحید خارج نشوید، همیشه تسلیمِ الله باشید. « فَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنتُم مُّسْلِمُونَ » [1]
وقتی هم خداوند مقام امامت و ولایت را به او داد، برای نسلش هم درخواست چنین مقامی کرد « قَالَ وَ مِن ذُرِّیتِی » خداوند هم به برخی از فرزندان حضرت ابراهیم این مقامِ بالا را عنایت کرد. [2]
یکی از دعاهای مهم حضرت ابراهیم این بود خدایا من و فرزندانم را اقامه کننده نماز قرار بده « رَبِّ اجْعَلْنِی مُقِیمَ الصَّلَاةِ وَ مِن ذُرِّیتِی » [3]
دو. حضرت موسی علیه السلام « کَلیمُ الله » بود یعنی با خداوند سخن میگفت. گُل میگفت و گُل میشنفت.
در سوره طاها اولین گفتگوی حضرت موسی و خداوند بیان شده ؛ همین سه موضوع در این گفتگو مطرح شده. اول خداوند میفرماید: « إِنَّنِی أَنَا اللَّهُ لَا إِلَـهَ إِلَّا أَنَا » یعنی توحید را یادآور میشود. بعد دستور میدهد « وَ أَقِمِ الصَّلَاةَ لِذِکرِی » نماز بخوان برای یاد من.
و بعد حضرت موسی از خداوند درخواست میکند همان طور که ولایت و سرپرستی مردم را به من دادی به برادرم هم بده « وَاجْعَل لِّی وَزِیرًا مِّنْ أَهْلِی هَارُونَ أَخِی » [4]
سه. در زمان حضرت محمد صلی الله علیه و آله برای مشرکان پذیرش این سه موضوع یعنی توحید، ولایت و نماز خیلی سخت بود و پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله هم هرگز به آنها هیچ امتیازی در این باره نداد. اصلاً کوتاه نیامد.
حضرت کنارِ کوه صفا قرار گرفت مردم را به دین دعوت کرد و فرمود « قُولوا لا اِلهَ اِلَّا اللَّه تُفْلِحُوا » [5]، بزرگان مکه به او گفتند تو بیا بزرگ ما باش ! رئیس ما باش ! ثروت بیکرانی را به پایت میریزیم، زیباترین دختران را به عقد تو در میآوریم، ولی از توحید دست بردار ! پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمودند: اگر خورشید را به دستِ راست من بدهید و ماه را به دست چپ، من از توحید دست بر نمیدارم ! [6]
چندین قبیله محضر پیامبر آمدند و گفتند: به تو ایمان میآوریم به دین تو وارد میشویم به شرط اینکه پس از تو ولایت و سرپرستی مردم با قبیله ما باشد ! پیامبر نپذیرفتند و فرمودند: انتخاب ولایت با خداست. [7]
گروهی محضر پیامبر آمدند، گفتند: ما مسلمان میشویم به این شرط که نماز از ما نخواهی ! ما نماز نخوانیم ! پیامبر نپذیرفتند. فرمودند: « لا خَیرَ فی دینٍ لا رُکوعَ فیهِ وَ لا سُجود » در دینی که رکوع و سجده نباشد، یعنی نماز نباشد، هیچ خیری نیست ! ایمان آوردن آنها به این شرط را نپذیرفتند. [8]
پس یادمان باشد، توحید، ولایت و نماز، خط قرمز خداست ! روی این سه موضوع بسیار حساس است و هیچ کوتاهی را از هیچ کسی نمیپذیرد.
#همنشین_خدا 63 ؛ قلعه محکم
بِسمِ اللّه الرَّحمنِ الرَّحیم
سلام به شما معلم عزیز
شما که زبانت معطر به « لا اِلهَ اِلَّا اللَّه » است. عملت طبق دستور « وَلیّ الله » است. و قلبت در نماز نورانی به « ذِکرُ الله » است.
وقتی ما به قرآن و حدیث دقت میکنیم، متوجه میشویم، سه موضوع شباهت زیادی به هم دارند ؛ توحید، ولایت و نماز.
من میخواهم سه تا از شباهتهای این سه را با هم مرور کنیم:
یک. هر سه کلید بهشت معرفی شدند !
همان طور که میدانید شرط ورود به یک خانه داشتن کلید است. کسی که کلید دارد یعنی مالک است. پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمودند: « مِفْتَاحُ الْجَنَّةِ لا اِلهَ اِلَّا اللَّه » [9] باز هم فرمودند: « مِفتاحُ الجَنَّةِ الصَّلاةُ ». [10]
وقتی خداوند حضرت آدم را خلق کرد فرمود: ای آدم ! اگر دو تا از مخلوقاتم نبودند هرگز تو را نمیآفریدم ! حضرت آدم پرسید: خدایا آن دو نفر چه کسانی هستند؟ معرفی کن ! خداوند فرمود: سرت را بالا بگیر، حضرت آدم به زیر عرش نگاه کرد، دید نوشته « مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ » محمد فرستاده خداست. « عَلِی مِفْتَاحُ الْجَنَّةِ » علی کلید بهشت است. [11]
ما در زیارت امیرالمؤمنین علیه السلام هم این گونه سلام میدهیم « اَلسَّلَامُ عَلَیک یا مِفْتَاحَ الْجَنَّة » [12]
دو. هر سه قلعه محکم خداوند معرفی شدند.
کار قلعه چیست؟ محافظت ! محافظت در برابر شیطان، محافظت از عذاب جهنم.
در حدیث قدسی داریم که خداوند میفرماید: « لا اِلهَ اِلَّا اللَّه حِصْنِی » [13] در حدیث دیگری میفرماید: « وَلَایةُ عَلِی بْنِ أَبِی طَالِبٍ حِصْنِی » [14] یعنی توحید و ولایت قلعهی محکم من است، هر کس وارد بشود از عذاب جهنم در امان است.
باز آقا امیرالمؤمنین علیه السلام فرمودند: « الصَّلَاةُ حِصْنُ الرَّحْمَنِ وَ مَدْحَرَةُ الشَّیطَان » [15] نماز قلعه محکم خداست و سبب فراری دادن شیطان میشود.
سه. هر سه نور معرفی شدند.
در قرآن آمده « اللَّهُ نُورُ السَّماواتِ وَ الْأَرْض » [16]
در سوره تغابن آیه ۸ خداوند فرموده به نور ایمان بیاورید. [17] آقا امام باقر علیه السلام فرمودند: این نور، امامان علیهم السلام هستند که قلب مؤمن را نورانی میکنند. [18]
باز پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمودند: « الصَّلَاةُ نُورُ الْمُؤْمِن » [19]
فایده نور چیست؟ ببینید ! قبر و قیامت تاریک است. هر کس باید از دنیا برای خودش روشنایی ببرد، به آن طرف.
این نور و روشنایی چه چیزی است؟ توحید، ولایت و نماز.
در قرآن آمده آن بیچارههایی که از این سه محرومند روز قیامت به مؤمنین التماس میکنند یک مقدار از نورتان به ما بدهید ! و آنها پاسخ میدهند « قِیلَ ارْجِعُوا وَرَاءَکمْ فَالْتَمِسُوا نُورًا » برگردید به دنیا و آنجا نور تهیه کنید. [20]
پس کسانی که با توحید ولایت و نمازند، نورانیاند، در قلعه محکم خداوند هستند، و کلید بهشت در دستان آنهاست.
#همنشین_خدا 64 ؛ گناه شیطان ؛ تلاش شیطان
بِسمِ اللّه الرَّحمنِ الرَّحیم
سلام به شما معلم عزیز ؛ شما که همّتت در دنیا عبادت، سخنت در لحظه مرگ « لا اِلهَ اِلَّا اللَّه » و لذتّت در بهشت همنشینی با امیرالمؤمنین علیه السلام است.
ما وقتی آیات و روایات را بررسی میکنیم میبینیم بین سه موضوع توحید، ولایت و نماز شباهتهای زیادی وجود دارد. دو مورد را میخواهیم با هم مرور کنیم:
قرآن میفرماید: کسانی که « لا اِلهَ اِلَّا اللَّه » یعنی توحید را قبول نمیکنند متکبرند « إِذَا قِیلَ لَهُمْ لا اِلهَ اِلَّا اللَّه یسْتَکبِرُونَ » [21]
باز میفرماید: کسانی که در برابر آیات خداوند متکبر باشند « لا یدْخُلُونَ الْجَنَّة » وارد بهشت نمیشوند.[22] امامان معصوم علیهم السلام فرمودند: این آیات الهی ما هستیم. کسانی که در برابر ما متکبر باشند وارد بهشت نمیشوند. [23]
آقا امیرالمؤمنین علیه السلام میفرمودند: من بزرگترین آیه و نشانه خداوند هستم. [24]
باز قرآن وقتی خوبان درگاه خداوند را توصیف میکند، میگوید: اینها اهل تکبر نیستند، پس اهل چه چیزی هستند؟ ! اهل عبادت، تسبیح و سجده هستند. « إِنَّ الَّذِینَ عِندَ رَبِّک لَا یسْتَکبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِهِ وَیسَبِّحُونَهُ وَلَهُ یسْجُدُونَ » [25]
یادمان باشد اولین گناهکار ابلیس بود اولین گناه تکبر ! این تکبر بود باعث شد بعد از ۶ هزار سال عبادت خداوند و همنشینی با فرشتگان جهنمی شود.
دو. شیطان تمام تلاش خود را میکند تا ما را از توحید، ولایت و نماز دور کند.
قرآن میفرماید: شیطان برنامهاش این است انسانها را از راه توحید، بیرون بیاورد و در چاه شرک بیندازد. به انسان میگوید: کافر شو ! « کمَثَلِ الشَّیطَانِ إِذْ قَالَ لِلْإِنسَانِ اکفُرْ » [26]
همین شیطان وقتی از درگاه خداوند رانده شد گفت: خدایا به عزتت قسم در کمین بندگانت مینشینم تا آنها بر صراط مستقیم نباشند. از صراط مستقیم آنها را خارج میکنم. « قَالَ فَبِمَا أَغْوَیتَنِی لَأَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِرَاطَک الْمُسْتَقِیمَ »
امامان معصوم علیهم السلام فرمودند: آن صراط مستقیم ما هستیم که شیطان تلاش میکند انسانها را از تحت ولایتِ ما خارج کنند. [27]
باز قرآن میفرماید: شیطان اگر بر گروهی مسلط شود « اسْتَحْوَذَ عَلَیهِمُ الشَّیطَانُ فَأَنسَاهُمْ ذِکرَ اللَّهِ » [28] ذکر خداوند را از یاد آنها میبرد. کاری میکند که آنها یاد خداوند را فراموش کنند !
این یاد خداوند چیست؟ در آیه دیگری میفرماید: « أَقِمِ الصَّلَاةَ لِذِکرِی » [29] این یاد خداوند، نماز است. یعنی برنامه شیطان این است که انسان از نماز دور شود.
پس تمام تلاش ما هم این باشد دست از توحید برنداریم، در تحت ولایتِ « وَلیُّ الله » باشیم و نماز را فراموش نکنیم.
[1] وَوَصَّىٰ بِهَا إِبْرَاهِیمُ بَنِیهِ وَیعْقُوبُ یا بَنِی إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَىٰ لَکمُ الدِّینَ فَلَا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنتُم مُّسْلِمُونَ. (سوره بقره، آیه 132)
[2] وَإِذِ ابْتَلَىٰ إِبْرَاهِیمَ رَبُّهُ بِکلِمَاتٍ فَأَتَمَّهُنَّ قَالَ إِنِّی جَاعِلُک لِلنَّاسِ إِمَامًا قَالَ وَمِن ذُرِّیتِی... (سوره بقره، آیه 124)
[3] سوره ابراهیم، آیه 40.
[4] سوره طه، آیات 24 و 29.
[5] قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله : إنِّی لا أملِک لَکم مِنَ الدُّنیا مَنفَعَةً ولا مِنَ الآخِرَةِ نَصیبا إلَّا أن تَقولوا لا إلهَ إلَّا اللّه (الطبقات الکبرى : ج 1 ص 200)
[6] لَو وَضَعوا الشَّمسَ فی یمینی وَالقَمَرَ فی یساری ما أرَدتُه. (بحار الأنوار، ج 18 ص 182)
[7]؟
[8] بحار الأنوار، ج 21 ص 153.
[9] مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، ج5، ص 364.
[10] محمدی ری شهری، شناخت نامه نماز، ج1، ص 217.
[11] فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَیهِ أَنِ ارْفَعْ رَأْسَک فَرَفَعَ رَأْسَهُ فَإِذَا تَحْتَ الْعَرْشِ مَکتُوبٌ لا اِلهَ اِلَّا اللَّه مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ نَبِی الرَّحْمَةِ عَلِی مِفْتَاحُ الْجَنَّةِ. (بشارة المصطفى لشیعة المرتضى، النص، ص68)
[12] بحار الأنوار، ج15، ص 351.
[13] لا اِلهَ اِلَّا اللَّه حِصْنِی فَمَنْ دَخَلَ حِصْنِی أَمِنَ مِنْ عَذَابِی. (عیون أخبار الرضا علیه السلام، ج2، ص 134)
[14] وَلَایةُ عَلِی بْنِ أَبِی طَالِبٍ حِصْنِی فَمَنْ دَخَلَ حِصْنِی أَمِنَ مِنْ عَذَابِی. (عیون أخبار الرضا علیه السلام، ج2، ص136)
[15] تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، ص 175.
[16] سوره نور، آیه 35.
[17] فَآمِنُوا بِاللهِ وَ رَسُولِهِ وَ النُّورِ الَّذِی أَنْزَلْنا.
[18] یَا أَبَاخَالِدٍ النُّورُ وَ اللَّهِ الْأَئِمَّةُ علیهم السلام مِنْ آلِ مُحَمَّدٍ. (بحارالأنوار، ج۲۳، ص۳۰۸)
[19] مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، ج3، ص 92.
[20] یوْمَ یقُولُ الْمُنَافِقُونَ وَالْمُنَافِقَاتُ لِلَّذِینَ آمَنُوا انظُرُونَا نَقْتَبِسْ مِن نُّورِکمْ قِیلَ ارْجِعُوا وَرَاءَکمْ فَالْتَمِسُوا نُورًا. (سوره حدید، آیه 13)
[21] سوره صافات، آیه 35.
[22] إِنَّ الَّذینَ کذَّبُوا بِآیاتِنا وَ اسْتَکبَرُوا عَنْها لا تُفَتَّحُ لَهُمْ أَبْوابُ السَّماءِ وَ لا یدْخُلُونَ الْجَنَّة. (سوره اعراف، آیه 40)
[23]؟
[24] کانَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ علیه السلام یقُولُ : مَا لِلَّهِ - عَزَّ وَ جَلَّ- آیةٌ هِی أَکبَرُ مِنِّی.(الكافی، ج1، ص : 208)
[25] سوره اعراف، آیه 206.
[26] سوره حشر، آیه 16.
[27] مثل تفسیر امام باقر از این آیه شریفه :
فَقَالَ أَبُوجَعْفَرٍ علیه السلام یَا زُرَارَةُ إِنَّهُ إِنَّمَا صَمَدَ لَکَ وَ لِأَصْحَابِکَ فَأَمَّا الْآخَرُونَ فَقَدْ فَرَغَ مِنْهُمْ.
ای زراره! بدون شک ابلیس به کمین تو و اصحاب تو نشسته است و از گمراهکردن دیگران فارغ شده است.
(بحار الأنوار، ج۶۰، ص۲۵۲)
یا تفسیر امام صادق علیه السلام از این آیه شریفه :
الصِّرَاطُ الَّذِی قَالَ إِبْلِیسُ لَأَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِراطَکَ الْمُسْتَقِیمَ ثُمَّ لَآتِیَنَّهُمْ مِنْ بَیْنِ أَیْدِیهِمْ الْآیَةُ هُوَ عَلِیٌّ علیه السلام. (بحار الأنوار، ج۶۰، ص۲۲۰)
[28] سوره مجادله، آیه 19.
[29] سوره طه، آیه 14.