#همنشین_خدا 92 ؛ ذکر سخت، ذکر آسان

یا اَنیسَ الذّاکِرین

به نام خدایی که همنشین کسی می‌شود که ذکرش را بگوید.

سلام به شما معلم عزیز. دعا می‌کنم زبان من و شما همیشه به یاد خداوند باشد.

طبق روایات ما وقتی کسی به زبان، نام خداوند را می‌برد، شیطان عصبانی می‌شود و با ناراحتی فرار می‌کند. [1]

و برای اینکه کسی نام خداوند را نبرد یک نقشه می‌کشد، می‌گوید: به زبان ذکر نگو، ریا می‌شود ! به زبان هم نگفتی، نگفتی. مهم این است که آدم در قلبش یاد خداوند باشد. تو در قلبت یاد خداوند باش !

خداوند هم با واجبات و مستحباتی که در نماز قرار داده است این نقشه شیطان را نابود می‌کند، از بین می‌برد.

اول اینکه ذکر زبانی را در نماز واجب کرد. « افتَرَضَ مِن ألسِنَتِکمُ الذِّکرَ » [2]

یعنی اگر جملات نماز را از قلبت بگذرانی کافی نیست، حتماً باید بر زبانت هم جاری کنی.

دوم اینکه تشویق کرده تا اذان که یک ذکر زبانی است با صدای بلند گفته شود. [3]

سوم اینکه همه ما می‌دانیم ذکر قلبی هم سخت است هم اینکه نیاز به تمرین زیادی دارد به همین خاطر خداوند، ذکر زبانی که آسان‌تر است قرار داد، تا هم تمرین باشد هم تلقینِ به قلب که منِ زبان دارم ذکر خداوند می‌گویم، تو هم در قلب هم به یاد خداوند باش.

پس ذکرِ زبانی مقدمه‌ای و تمرینی برای ذکرِ قلبی محسوب می‌شود.

چهارم اینکه خداوند ذکر زبانی را در نماز قرار داد و ما روزانه پنج بار ذکر زبانی را تمرین می‌کنیم تا در غیراز نماز هم این ذکر زبانی را داشته باشیم.

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله دخترش حضرت زهراء علیهما السلام را این گونه توصیف می‌کنند که دخترم گهواره فرزندش را می‌جنباند، غذا می‌پزد، خانه را جارو می‌کند، گندم را آرد می‌کند، آرد را خمیر می‌کند، با خمیر نان می‌پزد و مُدام ذکر زبانی می‌گوید.

« لَمْ تَفْتُرْ عَنْ ذِکرِ اللَّه‏ » زبانش از یاد خداوند نمی‌ایستد. [4]

ما هم بیاییم مانند حضرت زهراء علیها السلام در ساعات شبانه روز ذکر زبانی داشته باشیم و با این کار شیطان را از خود دور کنیم.

موفق باشید.

#همنشین_خدا 93 ؛ تنبل تنبل ها

یا مَنْ یعْطِی الْکثِیرَ بِالْقَلِیلِ

به نام خدایی که کار کم را خیلی زیاد می‌خرد.

در برابر عبادت‌ ناچیز ما بهشت جاودان به ما می‌دهد.

سلام به شما معلم عزیز. موضوع این گفتگوی ما تنبلی است.

به تنبل می‌گویند: اگر نماز بخوانی به بهشت می‌روی اگر نخوانی به جهنم می‌روی. حالا کدام را انتخاب می‌کنی؟ می‌گوید: جهنم را ! می‌گویند: چرا؟ می‌گوید بهشت را خودت باید بروی، جهنم را خودشان می‌آیند می‌برند.

یک سؤال: تفاوت عاشقِ زرنگ با عاشقِ تنبل چیست؟ عاشق زرنگ می‌گوید: به دنبالت می‌آیم هرجا که باشی ! عاشق تنبل می‌گوید: ‌نشینم بر سر راه تا بیایی !

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمودند: آیا می‌دانید تنبل‌ترینِ تنبل‌ها چه کسی است؟

پرسیدند: شما بفرمایید؟

حضرت فرمود: بنده‌ای که صحیح و سالم است، بیماری ندارد، مشغله‌ای هم ندارد، کاری هم ندارد، اما لب و زبانش با یاد خداوند باز و بسته نمی‌شود. « لَا یذْکرُ اللَّهَ بِشَفَهٍ وَ لَا بِلِسَان » [5]

خداوند به بنده‌اش می‌گوید: تو ذکر بگو، من ذکر تو را تبدیل‌‌ می‌کنم به درختان بهشتی، خشت‌های طلا، لباس‌های زیبا، نهر‌های آب و تا منِ خدا، در عالَم خدایی می‌کنم، می‌توانی از آن نعمت ها استفاده کنی. اما این بنده حال یک ذکر گفتن ساده را هم ندارد.

ما وقتی این روایات را‌‌ می‌خوانیم از ما‌‌ می‌پرسند که بهترین ذکر‌های خداوند چه ذکری است که لبِ ما معطر به آن ذکرها باشد؟

ما می‌گوییم: خداوند بهترین ذکرهای خودش را در نماز، که بهترین عبادتش باشد، جاسازی کرده است. هشت تا از این ذکرها را با هم دوره می‌کنیم تا مواقعی که خواستیم ذکر بگوییم، این ذکر ها را بگوییم.

یک. بِسمِلَه: بِسمِ اللهِ الرّحمنِ الرّحیم

دو. تَسبیح: سُبحانَ الله

سه. تَحمید: اَلحَمدُلله

چهار. تَکبیر: اللَّهُ‏ أَکبَر

پنج. تَهلیل: لا اِلهَ اِلَّا اللَّه‏

شش. حوقله: لا حَولَ وَ لا قُوَّةَ اِلّا بِالله

که مضمونش را هنگام برخواستن از سجده دوم نماز می‌گوییم: « بِحَوْلِ اللَّهِ وَ قُوَّتِهِ اَقُومُ وَ اَقْعُدُ » و هنگامی هم که مؤذن می‌گوید: « حَیَّ عَلَی الصّلاة * حَیَّ عَلَی الفَلاح * حَیَّ عَلی خَیرِ الْعَمَل »، مستحب است وقتی ما این جمله را می‌شنویم در دل و بر زبان خود بگوییم « لا حَولَ وَ لا قُوَّةَ اِلّا بِالله ».

این ذکر جزء تعقیبات نماز هم هست.

هفت. استغفار: « أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ رَبِّی وَأَتُوبُ إِلَیهِ ».

مستحب است وقتی بین دو سجده می‌نشینیم این ذکر را بگوییم و وقتی تسبیحات اربعه در رکعت سوم و چهارم وقتی تمام می‌شود این ذکر را بگوییم.

هشت. ذکر شریف صلوات: اَللّهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّد وَ آلِ مُحَمَّد.

بیاییم در شبانه روز لب‌ خود را معطر به نام و یاد خداوند کنیم.

پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمودند: کسانی که زیاد زبان‌شان به یاد خداوند باز و بسته می‌شود خندان وارد بهشت می‌شوند. [6]


[1] امیرالمؤمنین علیه السلام : ذِکرُ اللَّهِ مَطْرَدَةُ الشَّیطَان‏. (تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، ص 188)

[2] یاد کردن [از خود] را بر زبان‏هایتان واجب ساخته است‏. (نهج البلاغه، خطبه 183)

[3] پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله به بلال حبشی فرمودند : یا بِلالُ، اعلُ فَوقَ الجِدارِ وَارفَع صَوتَک بِالأَذان‏. (بحارالأنوار : ج 84 ص 148)

[4] لِأَنَّ فَاطِمَةَ لَمْ تَفْتُرْ عَنْ ذِکرِ اللَّه‏. (بحار الأنوار، ج‏37، ص 98)

[5] أَکسَلُ النَّاسِ عَبْدٌ صَحِیحٌ فَارِغٌ لَا یذْکرُ اللَّهَ بِشَفَهٍ وَ لَا بِلِسَان‏. (مجموعة ورام، ج‏2، ص 237)

[6] إنَّ الَّذینَ لا تَزالُ ألسِنَتُهُم رَطبَةً مِن ذِکرِ اللّهِ، یدخُلُ أحَدُهُمُ الجَنَّةَ و هو یضحَک‏. آنان که زبان‏هایشان پیوسته از یاد خدا تَر و تازه باشد، هر یک از ایشان، خندانْ وارد بهشت مى‏شوند. (مستدرک الوسائل : ج 5 ص 295)