نيايش بهشتيان
نيايش بهشتيان
الإمام عليّ عليه السلام فِي خُطبَةٍ لَهُ: جَعَلَ اللّهُ العاقِبَةَ لِلتَّقوی، وَ الجَنَّةَ لِأَهلِها مَأوی، دُعاؤُهُم فيها أحسَنُ الدُّعاءِ «سُبْحانَكَ اللَّهُمَّ»، دُعاؤُهُمُ المَولی عَلی ما آتاهُم «وَ آخِرُ دَعْواهُمْ أَنِ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ».
امام علی عليه السلام در يكی از خطبههايش: خداوند، فرجام را برای پرهيزگاری قرار داده است و بهشت را برای پرهيزگاران. نيايش آنان در بهشت، بهترين نيايش است: «پاكی تو، ای خداوند!». نيايششان به درگاه سَروَرشان برای آنچه به ايشان داده نيز اين است: «و واپسين نيايش آنان، اين است: ستايش، خدای را كه پروردگار جهانيان است».
بحار الأنوار: ج 77 ص 350.
الإمام الباقر عليه السلام: إنَّ المُؤمِنَ لَيَكونُ لَهُ مِنَ الجِنانِ ما أحَبَّ وَ اشتَهی، يَتَنَعَّمُ فيهِنَّ كَيفَ يَشاءُ، و إِذا أرادَ المُؤمِنُ شَيئا أَوِ اشتَهی إنَّما دَعواهُ فِيها إذا أرادَ أن يَقولَ: «سُبحانَكَ اللّهُمَّ»، فَإِذا قالَها تَبادَرَت إلَيهِ الخَدَمُ بِمَا اشتَهی مِن غَيرِ أن يَكونَ طَلَبَهُ مِنهُم أو أمَرَ بِهِ، و ذلِكَ قَولُ اللّهِ عز و جل: «دَعْواهُمْ فِيها سُبْحانَكَ اللَّهُمَّ وَ تَحِيَّتُهُمْ فِيها سَلامٌ» يَعني الخُدّامَ، قالَ: «وَ آخِرُ دَعْواهُمْ أَنِ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ».
امام باقر عليه السلام: برای مؤمن از باغهای بهشت، هر آنچه دوست بدارد و دلش بخواهد، خواهد بود و از آنها هر گونه كه بخواهد، بهرهمند خواهد شد. هرگاه مؤمن، چيزی را اراده كند يا دلش بخواهد، سخنش در آنجا، در وقت خواستن آن چيز، اين است كه بگويد: «پاكی تو، ای خداوند!»، و چون اين جمله را بگويد، خدمتكاران، آنچه را كه هوس كرده است، برايش میآورند، بدون اين كه آن چيز را از آنان طلبيده يا دستورش را داده باشد. خداوند عز و جل میفرمايد: «نيايش آنان در آنجا" پاكی تو، ای خداوند!" است و درودشان در آنجا سلام است»؛ يعنی [درود] خدمتكاران. میفرمايد: «و واپسين نيايش آنان، اين است: ستايش، خدای را كه پروردگار جهانيان است».
بحار الأنوار: ج 8 ص 161.
فصل سوم: تشويق به تسبيحگويی
فضيلت تسبيحگويی
رسول اللّه صلی الله عليه و آله: إذا قالَ العَبدُ: «سُبحانَ اللّهِ»، قالَ اللّهُ: صَدَقَ عَبدي، سُبحاني و بِحَمدي، لا يَنبَغِي التَّسبيحُ إلّا لي.
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: هرگاه بنده بگويد: «سبحان اللّه»، خداوند میفرمايد: راست گفت بندهام. منزّهم من و ستايش، مراست. تسبيح، جز مرا نسِزَد.
محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 1 ؛ حدیث 732
الإمام الصادق عليه السلام: ما يَعلَمُ عِظَمَ ثَوابِ الدُّعاءِ و تَسبيحِ العَبدِ فيما بَينَهُ و بَينَ نَفسِهِ، إلَا اللّهُ تَبارَكَ و تَعالی.
امام صادق عليه السلام: عظمت ثواب دعا و تسبيحی را كه بنده ميان خود و خودش انجام میدهد، جز خدای تبارك و تعالی كسی نمیداند.
بحار الأنوار: ج 93 ص 319.
عدّة الداعي فيما يُحكی عَن سُلَيمانَ بنِ داودَ عليهما السلام: إنَّهُ مَرَّ بِحَرّاثٍ فَقالَ: لَقَد اوتِيَ ابنُ داودَ مُلكا عَظيما! فَأَلقاهُ الرّيحُ في اذُنِهِ، فَنَزَلَ و مَشی إلَی الحَرّاثِ و قالَ: إنَّما مَشَيتُ إلَيكَ لِئَلّا تَتَمَنّی ما لا تَقدِرُ عَلَيهِ. ثُمَّ قالَ: لَتَسبيحَةٌ واحِدَةٌ يَقبَلُهَا اللّهُ تَعالی خَيرٌ مِمّا اوتِيَ آلُ داودَ.
و في حَديثٍ آخَرَ: لِأَنَّ ثَوابَ التَّسبيحَةِ يَبقی، و مُلكَ سُلَيمانَ يَفنی.
عدّة الداعی: میگويند سليمان بن داود عليه السلام بر كشتگری گذشت. كشتگر [با خود] گفت: چه سلطنت باشكوهی به پسر داود داده شده است!
باد، سخن او را به گوش سليمان رساند. سليمان، پياده شد و به نزد كشتگر رفت و گفت: «به نزد تو آمدم تا [بگويم:] چيزی را كه از توان تو بيرون است، آرزو نكنی».
سپس گفت: «گفتن يك تسبيح كه خدای متعال آن را بپذيرد، از هر آنچه به خاندان داود داده شده، بهتر است».
و در حديثی ديگر آمده است [كه گفت]: «زيرا ثواب تسبيح، باقی میماند و مُلك سليمان از ميان میرود».
بحار الأنوار: ج 93 ص 184.
بسيار تسبيح گفتن
الإمام عليّ عليه السلام في ذِكرِ حَديثِ مِعراجِ النَّبِيِّ صلی الله عليه و آله: قالَ اللّهُ تَعالی: ... يا أحمَدُ، لَيسَ كُلُّ مَن قالَ: «احِبُّ اللّهَ» أحَبَّني، حَتّی ... يَشغَلَ بِذِكري اشتِغالًا، و يُكثِرَ التَّسبيحَ دائِما
امام علی عليه السلام در بيان حديث معراج پيامبر صلی الله عليه و آله: خدای متعال فرمود: «... ای احمد! نه هر كه گفت:" خدا را دوست دارم" مرا دوست دارد، مگر آن که ... همواره به ياد من بپردازد و پيوسته تسبيح بسيار گويد».
بحار الأنوار: ج 77 ص 30.
عن يونس بن يعقوب: قُلتُ لِأَبي عَبدِ اللّهِ عليه السلام: مَن قالَ: «سُبحانَ اللّهَ» مائَةَ مَرَّةٍ، كانَ مِمَّن ذَكَرَ اللّهَ كَثيرا؟ قالَ: نَعَم.
يونس بن يعقوب: به امام صادق عليه السلام گفتم: هر كس صد مرتبه «سبحان اللّه» بگويد، از آنان است كه خدا را بسيار ياد كرده است؟ فرمود: «آری».
بحار الأنوار: ج 93 ص 182.
تسبيح همراه با تحميد
رسول اللّه صلی الله عليه و آله: أكثِر مِن قَولِ القَرينَتَينِ: سُبحانَ اللّهِ و بِحَمدِهِ.
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: اين دو كلمه به هم بسته را بسيار بگوييد: «پاكا خدا، و ستايش، او را!».
محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 1 ؛ حدیث 747
رسول اللّه صلی الله عليه و آله: مَن قالَ: «سُبحانَ اللّهِ و بِحَمدِهِ» في يَومٍ مائَةَ مَرَّةٍ، حُطَّت خَطاياهُ و إن كانَت مِثلَ زَبَدِ البَحرِ.
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: هر كس در يك روز صد مرتبه بگويد: «پاكا خدا، و ستايش، او را!»، گناهانش فرو میريزند، هر چند به اندازه كف دريا باشند.
مستدرك الوسائل: ج 5 ص 324.
فصل چهارم: بركات تسبيح گفتن
رفع اندوه
رسول اللّه صلی الله عليه و آله: هذِهِ الآيَةُ مَفزَعٌ لِلأَنبِياءِ «لا إِلهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ» نادی بِها يونُسُ في ظُلمَةِ بَطنِ الحوتِ.
پيامبر خدا صلی الله عليه و آله: اين آيه، پناهگاه پيامبران بوده است: «معبودی جز تو نيست. پاكا تو! راستی كه من از ستمكاران بودم». يونس در تاريكی شكم ماهی، اين دعا را خواند.
محمدی ری شهری ؛ نهج الذکر ، ج 1 ؛ حدیث 763
الإمام الصادق عليه السلام: عَجِبتُ لِمَنِ اغتَمَّ كَيفَ لا يَفزَعُ إلی قَولِهِ تَعالی: «لا إِلهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ» فَإِنّي سَمِعتُ اللّهَ يَقولُ: «فَاسْتَجَبْنا لَهُ وَ نَجَّيْناهُ مِنَ الْغَمِّ وَ كَذلِكَ نُنْجِي الْمُؤْمِنِينَ».
امام صادق عليه السلام: در شگفتم از كسی كه اندوهگين است، كه چرا به اين سخن خدای متعال پناه نمیبرد: «معبودی جز تو نيست. پاكا تو! راستی كه من از ستمكاران بودم»؛ چرا كه شنيدم خداوند عز و جل میفرمايد: «پس [دعای] او را برآورده كرديم و او را از اندوه رهانيديم، و مؤمنان را [نيز] اينچنين نجات میدهيم».
بحار الأنوار: ج 93 ص 784.