پرسمان نماز 35 ؛ آیا گفتن «إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ» دروغ نیست؟

سلام به شما، دانش‌آموز عزیز. دعا می‌کنم که مُهر بندگی خدا بر پیشانی‌ شما بنشیند.

یک دانش‌آموز به من گفت: "حاج آقا، امامان فرمودند دروغ نگویید، چه در شوخی و چه در جدی، چه کوچک و چه بزرگ." [1]

در حالی که ما در نماز خود مُدام دروغ می‌گوییم. می‌گوییم: «ایّاکَ نَعْبُدُ وَ ایّاکَ نَسْتَعین» " ما فقط تو را عبادت می‌کنیم و فقط از تو یاری می‌جویم"، در حالی که این‌گونه نیست.

به او گفتم: "یک پسر پانزده‌ساله به خدا می‌گوید آیا اجازه می‌دهی چند سال نماز نخوانم ، بلکه بروم تلاش کنم تا بنده خوب تو بشوم و هر وقت فقط تو را عبادت کردم، نماز بخوانم و این جمله را بگویم."

خداوند می‌فرماید: "نه، هرگز! حتماً باید نماز بخوانی." پس می‌گویم: "خدایا، چرا این دروغ را در دهان من گذاشتی؟ در حالی که این جمله درباره من صادق نیست."

خداوند می‌فرماید من از گذاشتن این جمله در نماز چهار هدف داشتم:

یک. تعلیم: یعنی به تو بگویم که هدفت در زندگی این باشد که فقط مرا عبادت کنی و فقط از من یاری بجویی.

دو. تکرار : یعنی روزانه ده بار این جمله را تکرار کنی که بنده من هستی و کسی که می‌تواند به تو کمک کند فقط من هستم تا دچار فراموشی و غفلت نشوید.

سه. تمرین : یعنی الان این جمله را بگو و تا نماز بعدی سعی و تلاش کن که فقط بنده من باشی و فقط در بندِ من باشی و در کارهایت فقط از من یاری بجویی. این تمرین مداوم سبب می‌شود خلوص بندگی‌ات بالاتر بیاید.

چهار. تلقین : یعنی هر بار که این جمله را می‌گویی، به خودت بگو: "من باید بنده خوبی برای خدا باشم و در زندگی‌ام از خدا یاری بجویم."

مثل دانش‌آموزی که هر روز روبه‌روی آینه می‌ایستد و می‌گوید: "من باید در کنکور رتبه خوبی کسب کنم."و با این جمله به خودش تلقین می‌کند.

ما دو جور می‌توانیم این آیه را بخوانیم:

یک. بگوییم: "خدایا، من به تو خبر می‌دهم که من فقط تو را عبادت می‌کنم و فقط از تو یاری می‌جویم"، در حالی که این‌گونه نباشد.

در این صورت دروغ‌گو هستیم.

دو. بگوییم: "خدایا، تو فرمودی نماز بخوان و در نماز سوره حمد بخوان و در سوره حمد جمله «ایّاکَ نَعْبُدُ وَ ایّاکَ نَسْتَعین» است. من به خاطر انجام دستور تو این جمله را می‌گویم و البته سعی و تلاش هم می‌کنم که این آیه قرآن را در زندگی‌ام عملیاتی کنم."

در این صورت دروغ‌گو نیستیم و خداوند ما را جزو دروغ‌گویان نمی‌نویسد.

پیام «ایّاکَ نَعْبُدُ وَ ایّاکَ نَسْتَعین» این است که ما باید این‌گونه بشویم، نه اینکه الان این‌گونه هستیم.

پرسمان نماز 36 ؛ به دوستم می گویم نماز بخوان می گوید «لا اکراه فی الدین» چه پاسخی به او بدهم ؟

سلام به شما دانش‌آموز عزیز! دعا می‌کنم که قلب من و شما نورانی و معطر به نام و یاد خدا باشد.

یک دانش‌آموزی می گفت به دوستم می‌گویم: "نماز بخوان!" او هم می‌گوید: "خدا خودش گفته لا إِكْراهَ فِي الدِّينِ [2]" یعنی هیچ اجبار و زوری در دین نیست. من هم نمی‌خواهم نماز بخوانم.

حالا جواب این حرف او چیست؟

سه تا جواب به او می‌دهم:

یک. به او بگو: "شما می‌توانی وارد مدرسه نشوی، اما اگر وارد مدرسه شدی، باید به قوانینش احترام بگذاری. مثلاً نمی‌توانی بگویی که ریاضی را دوست ندارم و در کلاس شرکت نمی‌کنم، اما ورزش را قبول دارم و انجام می‌دهم."

به او بگو: "آیه قرآن را درست متوجه نشده‌ای. آیه می‌فرماید در اصلِ ورود دین هیچ اجباری نیست، چون پذیرش دین یک امر قلبی است و امر قلبی اجبار بردار نیست. اما اگر وارد دین شدیم، باید به قوانین احترام بگذاریم و آن‌ها را انجام دهیم که یکی از مهم‌ترین قوانین اسلام ، نماز است که باید نماز بخوانیم."

دو. به او بگو سخن تو مثل این است که مادری به بچه‌اش می‌گوید: "بدنت کثیف شده و بوی عرق می‌دهد. حمام را برایت آماده کرده‌ام، برو حمام."

بچه می‌گوید: "مگه زور است؟ نمی‌خواهم بروم. تا آخر عمرم حمام نمی‌روم." شما به این بچه چه می‌گویید؟ به جای اینکه تشکر کند، بی‌ادبی و بی‌تربیتی می‌کند؟

خدای مهربان ما می‌فرماید روحِ شما با گناه و اشتباه زود کثیف و آلوده می‌شود. لازم است روزانه پنج بار با نهر نماز ـ که برای شما در دین قرار داده ام ـ خود را پاک کنید. [3]

حالا ما باید خوب از این نعمت استفاده کنیم یا اینکه بی‌ادبی و بی‌تربیتی کنیم و بگوییم: "ما تا آخر عمرمان از این نهر آب استفاده نمی‌کنیم." ضررش به کی می‌رسد؟ به خودمان!

خداوند بارها و بارها در قرآن فرموده که باید نماز بخوانید. ترک نماز گناه است و بدان اینکه نماز نمی‌خوانی ، خودش گناه است و اینکه از آیه قرآن سوءاستفاده می‌کنی تا کار زشتت را توجیه کنی. این یک گناه بزرگ‌تر است.

بدان که استفاده از آیات نورانی قرآن برای توجیه یک کار شیطانی مثل ترک نماز خیلی زشت است. [4]

[1] امام سجاد علیه السلام: اِتَّقُوا الْكَذِبَ الصَّغیرَ مِنْهُ وَالْكَبیرَ، فى كُلِّ جِدٍّ وَهَزْلٍ فَإِنَّ الرَّجُلَ إِذاكَذِبَ فِى الصَّغیرِ اجْتَرَأَ عَلَى الْكَبیرِ.

از دروغ كوچك و بزرگش، جدّى و شوخیش بپرهیزید، زیرا انسان هرگاه در چیزكوچك دروغ بگوید، به گفتن دروغ بزرگ نیز جرئت پیدا مى كند. [تحف العقول، ص 278]

[2] البقرة :‌‌ 256.

[3] پیامبر اکرم : یا عَلِی إنَّما مَنزِلَةُ الصَّلَواتِ الخَمسِ لِامَّتی کنَهرٍ جارٍ عَلى‏ بابِ أحَدِکم، فَما ظَنُّ أحَدِکم لَو کانَ فی جَسَدِهِ دَرَنٌ‏ ثُمَّ اغتَسَلَ فی ذلِک النَّهرِ خَمسَ مَرّاتٍ فِی الیومِ، أکانَ یبقى‏ فی جَسَدِهِ دَرَنٌ؟ فَکذلِک وَاللَّهِ الصَّلَواتُ الخَمسُ لِامَّتی.» (بحار الانوار؛ 79 ؛ 220)

[4] البته دانش آموزان عزیز این شبهه را شنیده اند و مقصر نیستند ، بلکه شبهه اندازان که عمداً این شبهات را ساخته و پخش می کنند گنهکار هستند.