صد نکته ی زیبا با توجه به آیات نماز در قرآن 1
صد نکته ی زیبا با توجه به آیات نماز در قرآن
حجت الاسلام والمسلمین علی اکبر وحیدی
( معلمان و مبلغان و یاوران نماز )
نماز در قرآن 1؛ اهمیت نماز
1. اهمیت نماز؛ مقدمه
اگر بخواهید شاگردان، فرزندان و دوستان خود را به نماز دعوت کنید بایستی از اهمیت، آثار، عواقب سستی و ترک نماز و شیوه دعوت به نماز آگاهی خوبی داشته باشید. ما مباحث نماز را با نگاه به آیات قرآن مورد بررسی قرار خواهیم داد.
2. اهمیت نماز؛ واژه اقامه در قرآن
خداوند دستور به اقامه چند چیز داده است:
- اقامه دین: «و ما وَصَّيْنا بِهِ إِبْراهيمَ وَ مُوسى وَ عيسى أَنْ أَقيمُوا الدِّينَ» (شوری: 13)
- اقامه کتب آسمانی و قرآن: «قُلْ يا أَهْلَ الْكِتابِ لَسْتُمْ عَلى شَيْءٍ حَتَّى تُقيمُوا التَّوْراةَ وَ الْإِنْجيلَ وَ ما أُنْزِلَ إِلَيْكُمْ مِنْ رَبِّكُم» (مائده: 68)
- اقامه نماز: «هُدىً لِلْمُتَّقينَ الَّذينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ وَ يُقيمُونَ الصَّلاةَ» (بقره: 2)
3. اهمیت نماز؛ تفاوت خواندن و اقامه نماز
بیشترین موردی که خداوند دستور به اقامه آن داده است، نماز است. بین خواندن نماز (صلّوا) و اقامه نماز (اقیموا) تفاوت است. اقامه نماز دو نوع است: اقامه فردی و اقامه اجتماعی
اقامه فردی نماز یعنی رعایت تمام آداب و شرایط نماز از طهارت تا سلام نماز. عَنِ العَسکری علیه السلام فِي «وَ أَقِيمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّكاةَ» قَالَ أَقِيمُوا الصَّلَاةَ بِإِتْمَامِ وُضُوئِهَا وَ تَكْبِيرَاتِهَا وَ قِيَامِهَا وَ قِرَاءَتِهَا وَ رُكُوعِهَا وَ سُجُودِهَا وَ حُدُودِهَا» (وسائل الشيعة / ج9 / 225)
اقامه اجتماعی نماز یعنی گسترش فرهنگ نماز در جامعه «الَّذينَ إِنْ مَكَّنَّاهُمْ فِي الْأَرْضِ أَقامُوا الصَّلاةَ» (حج: 41) در این آیه شرط گذاشته شده «إِنْ مَكَّنَّاهُمْ...» و این نشانه آن است که منظور اقامه اجتماعی است. چون اقامه فردی نیاز به قدرت و حکومت ندارد.
4. اهمیت نماز؛ فایده درک اهمیت نماز
بسیاری از کسانی که از نماز فاصله گرفته اند، اهمیت نماز را در نزد خدا و اهل بیت نمی دانند.
اگر اهمیت نماز برای ما مثل اهمیت کنکور شود، نماز صبحمان قضا نمی شود.
اگر مدیر کارخانه ای بگوید کارگرانی که بعد از طلوع خورشید وارد کارخانه شوند، اخراج می شوند، آیا باز هم آنها خواب می ماندند؟ آیا فرمان خدا به قدر یک مدیر کارخانه ارزش ندارد.
برخی بزرگان فرموده اند: اگر نماز یکی از اعضای خانه در یک روز قضا شد، آن روز را حتما صدقه دهید تا بلا در آن روز دفع شود.
5. اهمیت نماز؛ تعداد واژه صلاة در قرآن
هر چه یک موضوع برای خدا مهمتر باشد، در قرآن بیشتر از آن یاد می شود. (انسان هم موضوعی را که برایش مهم باشد زیاد یاد می کند)
از 6236 آیه قرآن، حدود هزار آیه مشتمل بر مباحث نماز است به یکی از این سه صورت:
- آوردن واژه «صلاة» که در قرآن 98 بار آمده است و حدود 90 بار آن به معنای نماز است و بقیه به معنای دعا (توبه: 103) یا رحمت و تزکیه (احزاب: 56) است.
- آوردن الفاظ عموم مثل عبادت (یس: 61) و ذکر (طه: 14) که برترین مصداق آن نماز است.
- آوردن اجزای نماز مثل رکوع (بقر: 43) و سجده (علق: 19).
- آوردن واژه هایی که مثل ایمان (بقره: 143) و حسنات (هود: 114) و قرآن الفجر (إسراء: 78) که مقصود از آنها در این آیات خاص، نماز است.
6. اهمیت نماز؛ تعداد امر به نماز در قرآن
هر چه یک موضوع برای خدا مهمتر باشد، در قرآن بیشتر به آن امر می کند. (انسان هم به موضوعی که برایش مهم باشد زیاد امر می کند)
مقایسه ای می کنیم بین امر به نماز با امر به عبادات دیگر در قرآن:
امر به حج : دو بار (بقره: 196 و حج: 27)
امر به روزه : دو بار ( بقره: 183 و 187)
امر به معروف : دو بار (لقمان:17 و آل عمران: 104)
امر به زکات : هشت بار (مثل بقره: 43) با اینکه زکات در قرآن شامل همه انفاق های واجب و مستحب می شود.
اما درباره نماز 17 بار امر مستقیم به نماز شده است که 12 بار به صورت جمع است مثل «وَ أَقيمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّكاة» (بقره: 43) و 5 بار به صورت مفرد است مثل «أَقِمِ الصَّلاةَ لِدُلُوكِ الشَّمْسِ» (إسراء: 78). و این نشان دهنده اهمیت نماز در مقایسه با دیگر عبادات است.